II SAB/Ol 31/22

Dnia 12 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2020 r. W. C. (skarżący, wnioskodawca, strona) – Radny Rady Miejskiej, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.), zwrócił się do Burmistrza (organ I instancji) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie zestawienia wszystkich faktur, które zostały wystawione przez spółki miejskie podległe pod urząd miejski w A za okres od stycznia 2018 r. do końca 2020 r., według załączonego do wniosku wzoru tabeli. Wniósł również o przygotowanie skanów (kserokopii) wszystkich faktur z ich opisem i uzasadnieniem poniesienia wydatków zgodnie z wykazem tabeli. W przypadku skanów faktur wraz z zestawieniem tabelarycznym miały zostać przesłane na podany adres skrzynki elektronicznej. Pismem z dnia 26 lutego 2021 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę o udostępnieniu w załączonej płycie CD wnioskowanej informacji publicznej w zakresie spółek miejskich: A, B oraz C. W odniesieniu do C wnioskowane informacje miały zostać przekazane niezwłocznie odrębnym pismem. Pismem z dnia 29 marca 2021 r. organ I instancji wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wskazał bowiem, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. W odpowiedzi skarżący wskazał argumenty przemawiające za istnieniem po jego stronie stosownego szczególnego interesu publicznego. Następnie, decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta A odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie obciążeń finansowych wystawianych przez spółki na urząd miejski w A. Decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) uchyliło decyzję Burmistrza Miasta A z dnia [...] i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 13 stycznia 2022 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Wskazał, że z związku z faktem uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] w całości, Burmistrz winien podjąć działania w celu ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia 22 grudnia 2020 r. Jednak od dnia wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – [...] do dnia wniesienia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona. Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ I instancji odmówił udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej obciążeń finansowych wystawianych przez spółkę C. W odpowiedzi na skargę z dnia 1 marca 2022 r. organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi Klubu Radnych A w związku z faktem, że klub radnych nie posiada zdolności sądowej. W wykonania zarządzenia z dnia 9 marca 2022 r. skarżący poinformował, że skargę do Sądu wywiódł jako osoba fizyczna Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku, tj. Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądana informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy funkcjonowania jednostki organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Wobec tego, że przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, Burmistrz, do którego skierowano wniosek winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 26 lutego 2021 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę o udostępnieniu w załączonej płycie CD wnioskowanej informacji publicznej w zakresie spółek miejskich: A, B i C. Natomiast od dnia [...], tj. wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji uchylającej decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...], organ nie podjął, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. działania odnośnie do części wniosku dotyczącej obciążeń finansowych wystawionych przez spółkę C na Urząd Miejski, pozostawał zatem w tym zakresie wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność, organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej obciążeń finansowych wystawionych przez spółkę C na Urząd Miejski. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Tym samym, mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności co do części wniosku skarżącego, to wobec wydania decyzji z dnia 1 lutego 2022 r., odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie bezczynności (pkt I sentencji). Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, ale dokonania błędnej wykładni przepisów u.d.i.p. co do części wniosku. Zauważyć należy również, że organ zareagował na wniosek skarżącego po wniesieniu skargi. W ocenie Sądu opóźnienie w pełnym rozpoznaniu wniosku nie nosiło zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Ponadto, skarżący nie powołuje się na okoliczności wskazujące na naruszenie jego interesu poprzez brak uzyskania w ustawowym terminie odpowiedzi na jego żądanie udostępnienia informacji publicznej. W pkt III sentencji wyroku Sąd orzekł, o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.