II SAB/Ol 35/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o zmianę w trybie art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w rozpoznaniu wniosku z dnia 29 lipca 2010 r. postanawia odrzucić wniosek. Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Ol 35/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w rozpoznaniu wniosku z dnia 29 lipca 2010 r., zobowiązał organ administracji do załatwienia powyższego wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych i stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od tego postanowienia, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu imiennie wskazanego adwokata. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącego, postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu adwokata. W uzasadnieniu podniesiono, że złożone w sprawie oświadczenia skarżącego nie pozwalały na ocenę jego faktycznej sytuacji materialnej i zdolności finansowych. Skoro zaś nie przedstawił on informacji, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości na te okoliczności, to rozpoznawany wniosek należało ocenić jako niezasadny, wobec niemożności przeprowadzenia pełnej analizy posiadanych przez stronę środków. Zażalenie wniesione przez skarżącego na to postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 315/12. Następnie pismem z dnia 18 maja 2012 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 28 maja 2012 r., skarżący wniósł, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o zmianę "treści sentencji" m.in. postanowienia tut. Sądu z dnia 27 marca 2012 r. Skarżący wskazał na zmianę okoliczności faktycznych, będących podstawą odmowy przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu adwokata. W uzasadnieniu podniósł, że z uwagi na to, iż nie dano wiary przedłożonym przez niego dowodom i oświadczeniom, przedłożył nowe dowody w postaci dokumentów odpowiednich instytucji państwowych, tj.: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w B. o dochodach skarżącego za 2011 r., zaświadczenie z tego Urzędu, że skarżący nie figuruje w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej i że nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. W ocenie skarżącego wymienione zaświadczenia stanowią istotne dowody w sprawie, o które Sąd jednak nie wystąpił. Dodatkowo zwrócił uwagę, że ustanowienie na jego rzecz profesjonalnego pełnomocnika ma szczególne znaczenie, gdyż jego skargi zostały odrzucone lub oddalone przez sąd administracyjny, a sporządzenie skargi kasacyjnej od orzeczeń sądu objęte jest tzw. przymusem adwokackim. Z tego też względu, w ocenie skarżącego, od przyznania mu prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzależniona jest realizacja konstytucyjnego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarżący złożył wniosek o zmianę "treści sentencji" wskazanego we wniosku postanowienia tut. Sądu na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.). W pierwszej kolejności należało ocenić, czy wniosek ten jest dopuszczalny. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy jednak zważyć, że uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tymże trybie, wskutek zmiany okoliczności sprawy wchodzi w grę, jeżeli po pierwsze, doszło do zmiany podstawy faktycznej – a nie prawnej – wydanego rozstrzygnięcia, a po drugie, możliwość ta występuje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, dopóki nie zostanie ona prawomocnie zakończona. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana na podstawie art. 165 P.p.s.a. postanowienia wydanego w toku tego postępowania (tak NSA w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 36). Wniosek o zmianę lub uchylenie takiego postanowienia wniesiony po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 429; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, (red.) prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 571.; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 336/08). W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zmianę postanowienia z dnia 27 marca 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w dniu 28 maja 2012 r., czyli już po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie. Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. Sąd rozpoznał wniesioną skargę, a wyrok ten jest prawomocny od dnia 29 listopada 2011 r., co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Skoro wniosek skarżącego o zmianę postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego w sprawie, to podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny. Mając powyższe na względzie orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.