II SAB/Ol 4/05

WyrokWSA w Olsztynie2005-02-17

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi na bezczynność organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy o pracę i naprawienia szkód z nią związanych, a także czy może nakazać organowi niższego stopnia wydanie decyzji o określonej treści w zakresie nadania stopnia awansu zawodowego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania spraw wynikających ze stosunku pracy, takich jak stwierdzenie nieważności umowy o pracę czy naprawienie szkód z tym związanych; sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych. Ponadto, sąd administracyjny nie może nakazać organowi niższego stopnia wydania decyzji o określonej treści, a jedynie rozstrzygnięcia wniosku bez wskazywania sposobu jego załatwienia. W związku z tym, skarga w części dotyczącej stwierdzenia nieważności umowy i naprawienia szkód została odrzucona, a w części dotyczącej nadania stopnia awansu zawodowego oddalona.
Stan faktyczny
Nauczyciel stażysta F. B. domagał się od Dyrektora Zespołu Szkół nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego z mocą wsteczną oraz sprostowania świadectwa pracy, twierdząc, że powinien być zatrudniony jako nauczyciel kontraktowy od początku. Po bezskutecznych próbach uzyskania satysfakcjonującego go stanowiska, złożył skargę na bezczynność Starosty Powiatu, domagając się stwierdzenia nieważności umowy o pracę, nadania stopnia nauczyciela kontraktowego i naprawienia szkód. Starosta Powiatu uznał skargę za bezzasadną, wskazując na brak pełnych kwalifikacji skarżącego i toczące się postępowanie przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę w części dotyczącej bezczynności Starosty Powiatu w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy o pracę oraz naprawienia szkód wyrządzonych w tym zakresie, a oddalił skargę w części dotyczącej bezczynności Starosty Powiatu w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesorzy WSA Beata Jezielska Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi F. B. na bezczynność Starosty Powiatu w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego, stwierdzenia nieważności umowy o pracę oraz naprawienia wyrządzonych szkód I odrzuca skargę, co do bezczynności Starosty N. odnośnie stwierdzenia nieważności umowy o pracę oraz naprawienia szkód wyrządzonych w tym zakresie; II oddala skargę, co do bezczynności Starosty N. odnośnie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. F. B., zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących na stanowisku stażysty jako nauczyciel języka angielskiego na okres od dnia l września 2003 roku do 31 sierpnia 2004 r. roku, pismem z dnia 8 czerwca 2004 roku zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w sprawie jego awansu na stopień nauczyciela kontraktowego. W kolejnym piśmie z dnia 23 sierpnia 2004 roku podniósł, że zgodnie z art. 9a Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., nr 118, poz. 1112 ze zm.) w momencie nawiązania z nim stosunku pracy powinien był zostać zaszeregowany na stanowisku nauczyciela kontraktowego, a nie stażysty. Domagał się przywrócenia stanu zgodnego z prawem i wypłacenia mu zaległego wynagrodzenia. Pismem z dnia 26 sierpnia 2004 roku Dyrektor Zespołu Szkół wyjaśnił, że zatrudnienie na czas nieokreślony było uzależnione od posiadania przez niego przygotowania pedagogicznego i uzyskania zgody Kuratora Oświaty (pismem z dnia 3 września 2003 roku, znak "[...]" Kurator Oświaty wyraził zgodę na zawarcie umowy o pracę na rok szkolny 2003/2004). Pismem z dnia 13 września 2004 roku F. B. zażądał sprostowania świadectwa pracy i przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w szczególności z Kartą Nauczyciela, poprzez doręczenie dokumentów poświadczających jego pracę jako nauczyciela kontraktowego języka angielskiego w wymiarze 25 godzin tygodniowo w okresie od l września 2003 roku do 31 sierpnia 2004 roku w Zespole Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących. W odpowiedzi, pismem z dnia 20 września 2004 roku, Dyrektor Zespołu Szkół stwierdził, że stanowisko w świadectwie pracy zostało określone na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2002 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. nr 222, poz. 1868), poinformował też, że w pkt 6 świadectwa dopisano termin uzyskania przez niego dodatkowych kwalifikacji. F. B. pismem z dnia 26 października 2004 roku zwrócił się do Starosty Powiatu N. o pilne polecenie Dyrektorowi Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w N. niezwłocznego wydania i doręczenia mu aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dniem l września 2003 roku, jako nauczycielowi zatrudnionemu w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Następnie F. B. pismem z dnia 18 grudnia 2004 roku wniósł skargę na bezczynność Starosty Powiatu N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się nakazania mu wywiązania się z obowiązków nadzorczych wobec Dyrektora Zespołu Szkół i spowodowania: - stwierdzenia nieważności jego umowy o pracę z Zespołem Szkół na okres od l września 2003 roku do 31 sierpnia 2004 roku w części dotyczącej określenia stopnia awansu zawodowego nauczyciela i wysokości wynagrodzenia, - nadania mu przez Dyrektora z dniem l września 2003 roku stopnia nauczyciela kontraktowego w zakresie nauczania języka angielskiego, - naprawienie szkód wyrządzonych w zakresie awansu zawodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Dyrektor w sposób rażący naruszył prawo określając go jako stażystę w momencie nawiązywania stosunku pracy i później zachował bezczynność w kwestii nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Ponadto stwierdził, że pracodawca podjął próbę nakłonienia go do podpisania dokumentów stwierdzających, że 19 lipca 2004 roku nastąpiło rozwiązanie z nim stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu N. stwierdził jej bezzasadność, gdyż F. B. z powodu braku pełnych kwalifikacji został zatrudniony na zasadach określonych w Kodeksie pracy, a nie w Karcie Nauczyciela. W tej sytuacji nie mógł on rozpocząć stażu nas drodze awansu zawodowego nauczyciela określonego w Ustawie z 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela. Organ poinformował, że z powództwa skarżącego toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym dotycząca jego roszczeń pracowniczych, gdyż nieprawomocnym wyrokiem zasądzono na rzecz powoda odsetki, które zapłacono w dniu 4 stycznia 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 118, poz. 1112 ze zm.) określa m. im. kto może pracować na stanowisku nauczyciela, stopnie awansu nauczyciela, organy uprawnione do nadawania stopnia awansu oraz to kto jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Poza zakresem dociekań sądu pozostaje to czy skarżący spełniał warunki do nadania jemu stopnia awansu zawodowego, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest stwierdzenie czy powinien mu być nadany stopień nauczyciela kontraktowego czy też nie, rzeczą jednak oczywistą jest, że odmowa nadania stopnia awansu zawodowego następuje to w drodze wydania decyzji administracyjnej. Uprawnionym do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego (ewentualnie odmowy) jest Dyrektor Szkoły, natomiast organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wobec Dyrektora Szkoły jest organ prowadzący szkołę, w tej sprawie Starosta N. ( art. 9b Karty Nauczyciela). Skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tak więc przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 37§1 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, za zażalenie uznać należało pismo skarżącego z dnia 26 października 2004 roku, tym samym stwierdzić trzeba, że F. B. wyczerpał środek zaskarżenia i uprawnionym był do wniesienia skargi do sądu w zakresie nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego. Jednak wyczerpanie środków zaskarżenia i tym samym dopuszczalność skargi nie może przesądzać wyniku rozstrzygnięcia sądu. Pozostając nadal przy punkcie 2 skargi tj. dotyczącym nadania stopnia awansu zawodowego podkreślić należy, że skarżący nie zwracał się o rozpoznanie jego wniosku, a o nakazanie dyrektorowi przez starostę nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego. Natomiast organ drugiej instancji nie jest uprawniony do nakazania organowi niższego stopnia wydania decyzji o określonej treści, może jedynie nakazać rozstrzygnięcie wniosku bez wskazywania sposobu załatwienia sprawy. Tak jak to wcześniej zauważono stopień nauczyciela kontraktowego nadawany jest przez dyrektora danej szkoły dlatego też w tej sytuacji należało przyjąć, iż Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w N. jest organem pierwszej instancji, organem na którego bezczynność wniesione zostało zażalenie i na, którego bezczynność mogła być wniesiona skarga, Starosta N. nie mógł w niniejszej sprawie ani nadać skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego, ani nakazać nadania mu tego stopnia, dlatego też skargę należało oddalić co do żądania nakazania nadania stopnia awansu zawodowego. Taki tok rozumowania choć prawdopodobnie nie będzie satysfakcjonował skarżącego zdaje się i tak być najbardziej korzystnym dla niego, bo gdyby uznać, że Starosta N. władny był do nakazania Dyrektorowi Szkoły nadania stopnia awansu zawodowego to i w tym zakresie skarga musiałaby być odrzucona z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, gdyż F. B. po 26 października 2004 roku nie wystosował do organu sprawującego nadzór pedagogiczny (Kuratora Oświaty) i będącego tym samym organem wyższego wobec Starosty N. żadnego pisma, które mogłoby być uznane za zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności umowy o pracę skarżącego z Zespołem Szkół oraz naprawienia szkód wyrządzonych w tym zakresie, gdyż są to sprawy wynikające ze stosunku pracy. Zgodnie z art. 3 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Sądy te orzekają w sprawach skarg na podejmowane przez organy administracji publicznej decyzje administracyjne, postanowienia oraz akty i czynności (czy też bezczynności) wymienione w art. 3 § 2 pkt 4-8 cyt. ustawy. Zatem stwierdzenie nieważności umowy o pracę oraz naprawienie szkód wyrządzonych w tym zakresie, czego domaga się skarżący, nie zostało poddane kognicji sądów administracyjnych. Są to sprawy wynikające ze stosunku pracy i właściwy w tych sprawach jest sąd powszechny (na mocy art. 91 c Karty Nauczyciela). Mając powyższe na względzie, Sąd odrzucił skargę co do bezczynności Starosty Powiatu N. odnośnie stwierdzenia nieważności umowy o pracę oraz naprawienia szkód wyrządzonych w tym zakresie na podstawie art. 58 § l pkt l Ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił co do bezczynności Starosty Powiatu N. odnośnie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło