II SAB/Ol 47/11

Dnia 5 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 roku sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu wniosku z dnia 10 listopada 2010 roku 1/ zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku S. S. z dnia 10 listopada 2010 roku w zakresie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Olsztynie z dnia "[...]" nr "[...]" w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy; 2/ zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 złotych (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 3 lutego 2009 r. Starosta O. zatwierdził Gminie J. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji polegającej w I etapie na przebudowie pomieszczeń na kawiarnię i budowie ogródka kawiarnianego na zamkniętej dla ruchu pojazdów ul. P. w J., zaś w II etapie -na wykonaniu remontu elewacji budynku położonego przy "[...]", na działkach nr "[...]" i nr "[...]" w J. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wstrzymał roboty budowlane I etapu i nałożył na inwestor obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni ekspertyzy budowlanej dotyczącej przyczyn i sposobu naprawy popękanych ścian w mieszkaniach, znajdujących się na pierwszej i drugiej kondygnacji przebudowywanej kamienicy. Decyzją z dnia 20 listopada 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych na podstawie przedłożonego projektu budowanego dotyczącego naprawy popękanych ścian w przedmiotowym budynku, do czasu zakończenia przebudowy pomieszczeń usługowych na kawiarnię. Starosta O. decyzją z dnia 11 lutego 2010 r. przeniósł decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 3 lutego 2009 r. w części dotyczącej realizacji etapu I, na J. B. W dniu 10 listopada 2010 r. S. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z wnioskiem o zbadanie czy prace adaptacyjne zostały wykonane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, sprawdzenie wykonania dwóch postanowień tego organu administracji nr "[...]" i nr "[...]" oraz o opinię w sprawie przyszłego wykorzystania lokalu. Podał, że jest właścicielem mieszkania położonego w budynku przy ul. "[...]". Podniósł, że w wyniku prowadzonych prac budowlanych etapu I doszło do poważnych uszkodzeń tego budynku. Wprawdzie prace budowlane były wstrzymane, a w mieszkaniach nad adaptowanymi pomieszczeniami założono plomby budowlane, jednakże skarżący wyraził obawy o podjęcie działań związanych z naprawą uszkodzeń części wspólnych budynku, tj. pęknięć w ścianach na klatce schodowej na parterze i pierwszym piętrze budynku. Ponadto podniósł, że bez wcześniejszych uzgodnień ze współwłaścicielami, przy głównym wejściu do budynku, wybito z pomieszczeń kawiarni pięć dodatkowych otworów w ścianie głównej. W jednym z nich zamontowano drzwi, zaś z pozostałych wyprowadzono na elewację przewody wentylacyjne, z których dwa biegną przez całą wysokość ściany szczytowej. Zarzucił też, że gmina wycofuje się z planowanego remontu, gdyż dowiedział się, że poprawiony zostanie tylko tynk do wysokości okien pierwszej kondygnacji. Ponadto obawy skarżącego budziło, że inwestor zamierza przekształcić kawiarnię na restaurację, w której będą organizowane imprezy okolicznościowe z muzyką. Zdaniem skarżącego, na skutek prowadzonych prac ponad stuletni budynek został poważnie osłabiony, głośna muzyka doprowadzi zatem do dalszego niszczenia tego obiektu. S. S. w zażaleniu z dnia 26 stycznia 2011 r. zarzucił, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi na swoje pismo, chociaż upłynął dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy. Ponadto, pismem z dnia 7 lutego 2011 r. uzupełnił swój wniosek z dnia 10 listopada 2010 r. i wniósł o zawieszenie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie lokalu w przedmiotowym budynku do czasu zakończenia postępowań administracyjnych w sprawie pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy dla tego lokalu. Domagał się ponadto zaznaczenia w pozwoleniu na użytkowanie faktu, że budynek jest w złym stanie technicznym oraz uzależnienia wydania pozwolenia na użytkowanie od wykonania robót budowlanych, do których PINB zobowiązał pierwotnego inwestora - Gminę J. i zakazania organizowania imprez tanecznych i użytkowania nawet do celów prywatnych zainstalowanych urządzeń wentylacyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 marca 2011 r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. dodatkowy czternastodniowy, termin załatwienia sprawy. Podał, że z akt sprawy i wyjaśnień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wynika, iż organ ten wprawdzie podejmował czynności w związku z prowadzonym postępowaniem, jednakże nie odpowiedział na złożony przez skarżącego wniosek z dnia 10 listopada 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że wprawdzie nie każde pismo skierowane do organu nadzoru budowlanego jest żądaniem skutkującym wydaniem aktu administracyjnego, lecz jeżeli pismo spełnia wymogi podania, organ administracji publicznej winien udzielić na nie odpowiedzi w ustawowym terminie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia 7 marca 2011 r. poinformował skarżącego, że aktualny inwestor wykonał obowiązki nałożone postanowieniem organu nadzoru budowlanego z dnia 20 lipca 2009 r., nr "[...]", dotyczącym wstrzymaniu robót budowlach związanych z przebudową pomieszczeń na kawiarnię oraz z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr "[...]", nakazującym przedłożenie projektu naprawy popękanych ścian nad przebudowywanym lokalem kawiarni. Wyjaśnił, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, a kontrola obiektu przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie obejmuje sprawdzenie zgodności wykonania robót budowlanych z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego podał, że w dniu 9 listopada 2009 r. inwestor przedłożył w projekt budowlany naprawy popękanych ścian, wobec czego decyzją z dnia 20 listopada 2009 r. organ nałożył na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych naprawy ścian w przedmiotowym budynku, zgodnie z przedłożonym projektem i wyznaczył termin wykonania tego obowiązku do czasu zakończenia robót związanych z przebudową pomieszczeń usługowych na kawiarnię. Dodał, że Burmistrz J. w piśmie z dnia 10 grudnia 2010 r. zapewnił, iż prace remontowe w lokalach mieszkalnych znajdujących się nad lokalem gastronomicznym zostaną wykonane zgodnie z opracowanym projektem budowlanym napraw do końca sierpnia 2011 r. Organ nadzoru budowlanego poinformował ponadto, że remont elewacji jest obowiązkiem właściciela budynku. W złożonej skardze S. S. zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pozostaje w bezczynności w załatwieniu jego wniosków i wniósł o zobowiązanie tego organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podał, że wnioskował do organu nadzoru budowlanego o podjęcie działań w sprawie uszkodzeń budynku, powstałych w wyniku przebudowy lokalu użytkowego, jednakże w odpowiedzi na pismo z dnia 10 listopada 2010 r., otrzymał pismo z dnia 7 marca 2011 r. Zdaniem skarżącego, po otrzymaniu jego podania organ nadzoru budowlanego powinien był wydać odpowiedni akt administracyjny lub wyjaśnić rzeczywistą treść żądania strony. Stwierdził, że na żądanie zawarte w powyższym piśmie, organ powinien przeprowadzić kontrolę zgodności wykonywanych prac adaptacyjnych z Prawem budowlanym i poinformować go o jej wynikach, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości powinien wydać odpowiednie decyzje lub postanowienia. Skarżący wywiódł z art. 28 K.p.a. i z treści decyzji z dnia 20 listopada 2009 r., nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych naprawy popękanych ścian, że jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Zarzucił że pomimo tego odmówiono mu informacji o przebiegu kontroli. Zarzucił, że organ nie rozpoznał również jego wniosku o zawieszenie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie lokalu położonego w przedmiotowym budynku oraz nie wydał decyzji w związku z żądaniem zaznaczenia w pozwoleniu na użytkowanie złego stanu technicznego budynku, zakazu organizowania w lokalu użytkowym imprez tanecznych i uzależnienia wydania pozwolenia na użytkowanie od wykonania robót budowlanych przez Gminę J. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie. Poinformował, że inwestor realizuje roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała więc samowola budowlana. Podniósł, że wielokrotnie przeprowadzał kontrolę robót budowlanych w budynku przy ul. P. W efekcie tego, decyzją z dnia 20 listopada 2009 r., nałożył na Gminę J. obowiązek naprawy popękanych ścian do czasu zakończenia inwestycji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. podał, że wielokrotnie monitował Burmistrza J. o obowiązku wykonania decyzji. Pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. Burmistrz J. zapewnił, że prace remontowe zostaną wykonane do końca sierpnia 2011 r. Podkreślił ponadto, że inwestor w dniu 25 stycznia 2011 r. złożył wniosek o pozwolenie na użytkowania przebudowanego lokalu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził wówczas obowiązkową kontrolę, w wyniku której stwierdził istotne odstępstwa o zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzją z dnia 9 marca 2011 r. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy uchylił jednak tę decyzję i udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że reaguje na wszelkie nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie, ponadto informuje mieszkańców przedmiotowego budynku o przebiegu postępowania administracyjnego i umożliwia im zapoznawanie się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny, na mocy art. 149 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. W przypadku skargi na bezczynność Sąd sprawdza więc czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Przypomnieć należy, że w art. 35 § 1 - § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej zwanej K.p.a., ustawodawca zobowiązał organy administracji do załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Zastrzeżono, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno zaś nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy powstałych z przyczyn niezależnych od organu (§ 5 art. 35 K.p.a.). Jeżeli natomiast sprawy nie można załatwić w powyższych terminach organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednak mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność bez znaczenia jest, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2004 r., sygn. akt I SAB 287/03, LEX nr 156902 oraz T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 10 listopada 2010 r. We wniosku tym skarżący wniósł o sprawdzenie wykonania przez inwestora dwóch postanowień tego organu administracji z dnia 20 lipca 2009 r., nr "[...]" i z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr "[...]". Ponadto domagał się wyrażenie opinii co do przyszłego wykorzystania lokalu oraz podjęcia działań zmierzających do usunięcia pęknięć w ścianach budynku. Żądanie to wiązało się z wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 20 listopada 2009 r. decyzją, którą nałożono na ówczesnego inwestora – Gminę J. obowiązek wykonania robót budowlanych, na podstawie przedłożonego projektu budowanego naprawy popękanych ścian w przedmiotowym budynku, do czasu zakończenia przebudowy pomieszczeń usługowych na kawiarnię. Decyzję tę organ nadzoru budowlanego wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W ust. 3 tego artykułu przewidziano, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z wyjaśnień składanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że organ ten nie wydał żadnej decyzji, lecz tylko pisemnie i telefonicznie zwracał się do Burmistrza J. z prośbą o wykonanie nałożonego obowiązku. Powyższe działania nie usprawiedliwiają bezczynności organu nadzoru budowanego w załatwieniu wniosku skarżącego, w części dotyczącej wykonania decyzji organu administracji z dnia 20 listopada 2009 r. Wniesienie skargi na bezczynność jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 978/10). Skoro zatem wniosek skarżącego nie został załatwiony zgodnie z prawem, to należało zobowiązać ten organ do rozpatrzenia, w zakreślonym terminie, wniosku skarżącego z dnia 10 listopada 2010 r. w zakresie wykonania decyzji tego organu administracji z dnia 20 listopada 2009 r., nr "[...]". Rozpatrując skargę na bezczynność organu administracji publicznej, Sąd nie przesądza o treści i formie rozstrzygnięcia, które ma wydać organ administracji, lecz zobowiązuje jedynie do jego wydania. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 10 listopada 2010 r. w zakresie wykonania decyzji tego organu administracji z dnia 20 listopada 2009 r., nr "[...]". Z tego względu na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.