II SAB/Ol 47/17

Dnia 23 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Spółki A w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie udostępnienia informacji publicznej; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku; 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej; 5) zasądza od Spółki A na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że A. K. (dalej też jako: Skarżący, wnioskodawca), wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r., zwrócił się do spółki A (dalej też jako: organ, Spółka, strona przeciwna) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach tej Spółki, obejmującej następujące dane: 1) ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów? 2) czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w przedsiębiorstwie Spółki, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny? Jeśli jest to podmiot zewnętrzny, to o wskazanie: a) nazwy i adresu tego podmiotu, b) okresu na jaki zawarto umowę na usługi kontroli biletów, c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi, ze wskazaniem stawki za kontrolę, procentu wpływów itd., bez podawania konkretnych kwot. Jednocześnie wnioskodawca zwrócił się o nadesłanie wzoru (szaty graficznej) wszystkich identyfikatorów upoważniających do prowadzenia kontroli biletów. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. , Spółka poinformowała wnioskodawcę, że żądane informacje nie mogą być udostępnione, ponieważ Spółka nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W skardze na bezczynność Spółki w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, wniesionej za pośrednictwem organu, do którego wpłynęła w dniu 19 maja 2017 r. a do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 5 czerwca 2017 r. A. K. wnosił o: 1) stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, 2) zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., 3) zakreślenie organowi 14 - dniowego terminu na załatwienie sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, 4) uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., 6) rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym), 7) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że pomimo upływu przeszło 4 lat od złożenia wniosku i podjętych prób polubownego rozstrzygnięcia sporu, do chwili wniesienia skargi Spółka nie udostępniła wnioskowanych informacji publicznych ani nie wydała w tym zakresie decyzji administracyjnej, mimo że jest podmiotem do tego zobowiązanym, bowiem wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. W ocenie Skarżącego, czasokres pozostawania przez organ w bezczynności oraz brak reakcji na korespondencję skarżącego pozwala przyjąć, że bezczynność ma charakter rażący, co czyni zasadnym wniosek przyznanie mu sumy pieniężnej z tego tytułu. Podkreślił, że ustawodawca nie uzależnia przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od wykazania konkretnej szkody w majątku skarżącego wynikłej z bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę, Spółka wniosła o jej oddalenie informując jednocześnie, że pismem z dnia 31 maja 2017 r. uwzględniła w całości skargę, udostępniając A. K. wszelkie wnioskowane informacje, co zostało potwierdzone kserokopią ww. pisma, dołączoną do odpowiedzi na skargę wraz z dowodem nadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Skarga ta została, zgodnie z wnioskiem Skarżącego, rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ze stanem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych (art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz.1257). Przepisem szczególnym regulującym kwestię terminu załatwienia sprawy w rozpoznawanej sprawie jest art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), dalej jako: u.d.i.p., zgodnie z którym co do zasady, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przepisy ww. ustawy, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, regulują zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak też procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zatem, aby można było mówić o bezczynności podmiotu zobowiązanego należy przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnił. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a żądane przez A. K. informacje stanowią informację publiczną. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przewoźnik działający w formie prywatnej spółki nie jest organem władzy publicznej, jednak może wykonywać zadania publiczne lub dysponować majątkiem publicznym. W takim przypadku, w rozumieniu u.d.i.p., jest on organem w sensie funkcjonalnym. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który kontrolował orzeczenia w sprawach ze skarg na bezczynność przewoźnika zewnętrznego w regularnych przewozach osób w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w pojazdach. W orzeczeniach z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2917/12, z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1390/13, z dnia 17 października 2013 r. I OSK 952/13 NSA uznał, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a informacje dotyczące kontroli biletów, co do zasady, są informacją publiczną (orzeczenia przywołane za wyrokiem NSA z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 952/13, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w obydwu wymienionych kwestiach. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt, w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r. Stan ten jednak został usunięty po wniesieniu skargi do Sądu. Pismem z dnia 31 maja 2017 r. organ udostępnił skarżącemu żądane informacje. Skoro organ uczynił zadość wnioskowi skarżącego, udostępniając po wniesieniu skargi wymienione w nim dane, bezczynność będąca przedmiotem zaskarżenia, przestała istnieć. Zatem, skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to nie było możliwe uwzględnienie żądania zawartego w pkt 2) skargi i zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu w załatwieniu tego wniosku stało się bowiem bezprzedmiotowe i w związku z tym podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w punkcie 1) sentencji wyroku. Jednakże z uwagi na to, iż w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny nie załatwiając wniosku w sposób prawem przewidziany, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. Postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nie zignorował wniosku skarżącego. Bezpośrednio po otrzymaniu wniosku, pozostając w przekonaniu, że nie ma obowiązku udostępnienia żądanych informacji, poinformował wnioskodawcę, że Spółka nie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nieuwzględnienie wniosku wynikało zatem z błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p. Takiego działania nie można traktować jako rażącego naruszenia prawa, tym bardziej, że kwestia zakresu podmiotowego u.d.i.p. w podobnych sprawach budziła wątpliwości i została rozstrzygnięta dopiero w ww. orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istotne jest też i to, że organ bezpośrednio po otrzymaniu skargi w niniejszej sprawie udostępnił wnioskowane informacje. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3) wyroku. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4) sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art.154 § 6. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie dało podstaw do przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej. Sąd zważył, że w rozpoznawanej sprawie, przy przyjęciu braku rażącego naruszenia prawa po stronie podmiotu zobowiązanego, a jednocześnie wobec lakonicznego uzasadnienia dla złożonego wniosku, nie zasługiwał on na uwzględnienie i dlatego orzeczono jak w pkt 4) wyroku, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę brak wniosku o wymierzenie organowi grzywny, Sąd uznał, za zbędne i niecelowe orzekanie o grzywnie z urzędu, biorąc pod uwagę, że po stronie przeciwnej nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego na rzecz Skarżącego, obejmujących wpis od skargi.