II SAB/Ol 48/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-07-27
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie likwidacji dodatkowego otworu okiennego, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, ponieważ czas jego trwania przekroczył rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jednakże, sąd stwierdził, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę uzasadnione w pewnym zakresie wydłużenie terminu z powodu pandemii COVID-19 oraz brak wystarczających dowodów na rażące naruszenie prawa. Sąd nie przyznał skarżącym sumy pieniężnej, uznając, że wskazane przez nich okoliczności (stres, niepokój) nie stanowiły uszczerbku uzasadniającego takie świadczenie.Stan faktyczny
Skarżący zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (PINB) przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie likwidacji dodatkowego otworu okiennego w budynku mieszkalnym. Postępowanie to zostało zainicjowane decyzją PINB nakładającą obowiązek likwidacji, następnie uchyloną przez WINB i przekazaną do ponownego rozpatrzenia. PINB kilkukrotnie przedłużał termin Inwestorom na uzupełnienie opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Skarżący domagali się zobowiązania PINB do załatwienia sprawy w terminie, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez przewlekłość oraz przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1/ zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni, od zwrotu akt administracyjnych; 2/ stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ nie przyznaje od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej; 4/ zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na rzecz skarżących M. D. i M. D. solidarnie kwotę 597 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta w sprawie nakazu zlikwidowania dodatkowego otworu okiennego w budynku mieszkalnym 1/ zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni, od zwrotu akt administracyjnych; 2/ stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ nie przyznaje od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej; 4/ zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na rzecz skarżących M. D. i M. D. solidarnie kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)
Decyzją z "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego dla miasta E. (dalej: "PINB"), nałożył na M. i R. S. (dalej: "Inwestorzy") obowiązek likwidacji dodatkowego otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. S., przez jego zamurowanie, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi. PINB ustalił termin wykonania ww. obowiązku do 31 grudnia 2019 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego (dalej: "WINB"), decyzją z "[...]", uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ocenił bowiem, że przedwcześnie organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest możliwości legalizacji wykonanych przez Inwestorów robót budowlanych. Zauważył, że do odwołania Inwestorzy załączyli opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, sporządzoną przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych. Rzeczoznawca wskazał, że istniejące usytuowanie budynku, choć narusza w niewielkim stopniu wymagania przepisów techniczno-budowlanych, nie powoduje pogorszenia warunków ochrony przeciwpożarowej sąsiedniego budynku. Przedmiotowa opinia nie została uzgodniona z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W związku z powyższym WINB wskazał, że PINB powinien przenalizować treść przedłożonej opinii w zakresie wymagań określonych w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) i wezwać Inwestorów do jej uzupełniania, np. w zakresie wymaganych przepisami uzgodnień.
Postanowieniem z 4 marca 2020 r. PINB nałożył na Inwestorów obowiązek uzupełnienia przedłożonej opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej o uzgodnienie
z właściwym Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, w terminie do
31 marca 2020 r.
M. i M. D. (dalej: "Skarżący") wnieśli do WINB ponaglenie, w którym zarzucili PINB bezczynność i przewlekłość w postępowaniu administracyjnym w sprawie wykonania dodatkowego otworu okiennego w elewacji wschodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z 21 października 2020 r., po rozpoznaniu ww. ponaglenia, WINB stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości
w przedmiotowej sprawie.
PINB, uznając za wiarygodne wyjaśnienia zawarte we wnioskach Inwestorów, dotyczące niezawinionego opóźnienia w przedłożeniu wymaganego uzgodnienia przedłużył termin załatwienia sprawy i dostarczenia brakującego uzgodnienia: pismem
z 7 grudnia 2020 r. - do 31 marca 2021 r., a pismem z 15 kwietnia 2021 r. – do 31 sierpnia 2021 r.
Skarżący wnieśli do tutejszego Sądu skargę na przewlekłość PINB w ponownym rozpatrzeniu sprawy, do którego został zobowiązany decyzją WINB z "[...]"
Zarzucili PINB naruszenie:
- art. 9 k.p.a., przez naruszenie zasady informowania, udzielania informacji stronie;
- art. 12 k.p.a., przez naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania;
- art. 35 § 1 k.p.a., przez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki;
- art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., przez niezawiadomienie strony, o niezałatwieniu sprawy
w terminie.
Skarżący wnieśli o: zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdzenia, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od tego organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej
w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg postępowania administracyjnego
w sprawie. Skarżący podali ponadto, że 19 sierpnia 2020 r. zwrócili się do PINB
o udzielenie informacji, jakie czynności zostały podjęte przez organ w odniesieniu do wymiany przez Inwestorów konstrukcji dachu z poszyciem dachowym. W piśmie
z 26 sierpnia 2020 r. PINB poinformował, że roboty budowlane związane z rozbudową przedmiotowego budynku obejmowały również ingerencję w konstrukcję istniejącego dachu, a wykonane pokrycie dachowe odpowiada co do zastosowanego materiału pokryciu poprzednio istniejącemu, dlatego brak było podstaw do podjęcia czynności wyjaśniających w tej sprawie. Skarżący zarzucili, że pismo to nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazali ponadto, że dopiero w rozmowie telefonicznej uzyskali informację, że termin do uzupełnienia opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej przez Inwestorów - został przedłużony do 30 września 2020 r., lecz nie otrzymali żadnego pisma w tej sprawie. Skarżący przyznali, że otrzymali pismo PINB informujące o przedłużeniu terminu dla przedłożenia opinii przez Inwestorów do końca sierpnia 2021 r.
Stwierdzili, że przedmiotowe postępowanie jest długotrwałe i prowadzone w sposób przewlekły, nawet biorąc pod uwagę zawieszenie terminów ze względu na epidemię COVID-19. Postępowanie polega jedynie na bezpodstawnym przedłużaniu Inwestorom terminu do uzupełnienia opinii, bez podjęcia przez PINB próby uzasadnienia konieczności przedłużenia tego terminu. Zarzucili, że nie pozwala to na załatwienie sprawy w rozsądnym terminie i może doprowadzić do bezpodstawnego odwlekania przez Inwestorów wykonania ciążących na nich obowiązków. PINB ponadto nie doręcza Skarżącym postanowień
w tym przedmiocie.
Ocenili, że przedłużanie terminu do uzupełnienia opinii od ponad roku jest całkowicie nieuzasadnione i cechuje się rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym, uzasadnione jest zasądzenie od organu na rzecz Skarżących sumy pieniężnej, zgodnie
z art. 149 § 2 p.p.s.a. Prowadzenie postępowania przez PINB w przewlekły sposób, dalsze przedłużanie Inwestorom terminu do przedłożenia opinii, spowodowało powstanie krzywdy po ich stronie, takiej jak stres, niepokój, niepewność co do ich sytuacji prawnej
w przedmiotowym postępowaniu oraz ich bezpieczeństwa w związku z wykonaniem robót budowlanych przez Inwestorów w sposób niezgodny z prawem i warunkami technicznymi. Skarżący ponieśli więc uszczerbek wywołany bezczynnością organu. Przyznanie przedmiotowej kwoty we wnioskowanej wysokości uzasadnione jest całokształtem działań organu, w szczególności sposobem prowadzenia przez PINB postępowania, treścią pism kierowanych do stron, nie stanowiących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i brakiem informowania ich o przedłużeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że prowadzi postępowanie administracyjne w opisanej sprawie i podejmuje niezbędne czynności administracyjne, celem zebrania kompletnego materiału dowodowego. Ocenił, że zarzut przewlekłości postępowania nie jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r.
poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - pkt 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie
i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Dla dopuszczalności skargi nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Instytucja skargi na bezczynność czy przewlekłość organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi należy przypomnieć, że w postępowaniu administracyjnym obowiązują następujące terminy załatwienia sprawy: "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a.", "niezwłocznie" (§ 2 tego artykułu), gdy sprawa może być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane
z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, "w ciągu miesiąca", jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. pierwsze), "nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania" (art. 35 § 3 zd. drugie), gdy sprawa jest szczególnie skomplikowana, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 zd. ostatnie). Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podać przyczyny zwłoki, wskazać nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że bezczynnością jest stan, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, zaś przewlekłość wystąpi, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia, gdy
w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności. Przewlekłość postępowania obejmować będzie natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także przy nieuzasadnionym obiektywnie przedłużaniu terminu załatwienia sprawy. Sytuacje takie obejmować mogą, np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu (tak NSA w wyroku z 28 października 2020 r., sygn. II OSK 1830/20).
O przewlekłości postępowania można więc mówić, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to, że przy skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania, ocenie sądu podlegają poszczególne czynności podejmowane w toku postępowania, rodzaj sprawy i stopień jej skomplikowania oraz to, w jakich odstępach czasu organ podejmuje poszczególne czynności, czy czynności te są zasadne i skuteczne, jakie są przyczyny bierności organu w rozpatrzeniu sprawy, a także jaka jest postawa stron postępowania.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja WINB z "[...]", którą uchylono w całości decyzję PINB w sprawie nałożenia na Inwestorów obowiązku likwidacji dodatkowego otworu okiennego w elewacji wschodniej budynku mieszkalnego, wpłynęła do PINB 21 lutego 2020 r. Postanowieniem z 4 marca 2020 r. organ ten, zobligowany wskazaniami zawartymi w ww. decyzji organu odwoławczego, nałożył na Inwestorów obowiązek uzupełnienia przedłożonej przez nich opinii o uzgodnienie z właściwym Komendantem Straży Pożarnej do 31 marca 2020 r.
Następną czynnością podjęta przez PINB było wyznaczenie Inwestorom, na ich wnioski, nowego terminu przedłożenia wymaganego uzgodnienia: do 31 marca 2021 r. (pismo PINB z 7 grudnia 2020 r.) oraz do 31 sierpnia 2021 r. (pismo PINB z 15 kwietnia 2021 r.). Oba pisma doręczono Skarżącym.
Przyznać należy, że bezspornie pisma te nie spełniają wszystkich wymogów przewidzianych w art. 36 k.p.a., gdyż nie zawierają pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Z ich treści można jednak wywnioskować, że przyczyną zwłoki w załatwieniu sprawy był brak możliwości, z uwagi na stan pandemii, uzgodnienia przez Inwestorów opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej z właściwym organem. Wskazano też termin załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, nie można uznać, że oba przedłużenia terminu były niezasadne. Organ nadzoru budowlanego był bowiem zobowiązany do zagwarantowania Inwestorom realnej możliwości skorzystania z prawa do legalizacji przedmiotowych robót budowlanych, do czego niezbędne było zastosowanie się przez nich do wezwania, co bezsprzecznie w stanie pandemii było znacznie utrudnione. Jednocześnie, nie można zaakceptować przesunięcia terminu załatwienia sprawy łącznie o ponad półtora roku.
Oceniając zasadność skargi należy mieć również na uwadze, że od 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, zaś z dniem 20 marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia: z 13 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 433 oraz z 20 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem 31 marca 2020 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), mocą której do ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego artykułu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie powołany przepis stanowił, że w okresie o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się (ust. 10 pkt 1). Dodatkowo, w ust. 11 art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Powołany art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od 24 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - Dz. U. z 2020 r., poz. 875 ze zm.). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd przy ocenie czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, nie uwzględnił okresu od 14 marca 2020 r. (stan zagrożenia epidemicznego) do 24 maja
2020 r., w którym to dniu zawieszony termin zaczął biec dalej.
Uwzględniając terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez PINB, a także stopień zawiłości sprawy, Sąd uznał, że czas trwania kontrolowanego postępowania (od daty wpływu akt sprawy z decyzją organu odwoławczego) przekracza rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie zaistniała bowiem sytuacja, gdy organowi można zarzucić niepodejmowanie żadnych czynności w toku załatwiania sprawy przy braku uzasadnienia dla takiej bierności.
Zaznaczyć jednocześnie należy, że o przewlekłości postępowania PINB
w kontrolowanej sprawie, która dotyczy bierności tego organu w załatwieniu sprawy w przedmiocie wykonania przez Inwestorów dodatkowego otworu okiennego w ww. budynku, nie stanowi fakt, że Skarżący bezskutecznie zwracali się do tego samego organu nadzoru budowlanego o podjęcie działań z uwagi na, ich zdaniem, niezgodne z prawem działania Inwestorów w zakresie wymiany konstrukcji dachu i poszycia dachowego w tym samym budynku. Sąd ocenia zarzut bezczynności (przewlekłości) organu administracji w konkretnej sprawie administracyjnej, nie zaś kompleksowo działań czy zaniechań tego organu we wszystkich sprawach dotyczących danego podmiotu, kwestionującego sprawność postępowania administracyjnego.
W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
Sąd stwierdził w punkcie 2 wyroku, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W judykaturze akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyrok NSA z 28 października 2016 r., I OSK 734/15). Ponadto wskazuje się, że w odniesieniu do przypadków bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, rażące naruszenie prawa, jako kwalifikowana postać jego naruszenia, powinno być interpretowane ściśle. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 4016/19). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wyżej zaznaczono, PINB powinien był zapewnić Inwestorom możliwość przedłożenia dokumentu niezbędnego do legalizacji wykonanych robót budowlanych, co z uwagi na stan pandemii uzasadniało – w pewnym zakresie – wydłużenie terminu do realizacji tego obowiązku, a w konsekwencji – przedłużenie terminu załatwienia sprawy.
Sąd nie przyznał stronie skarżącej sumy pieniężnej, o czym orzeczono w punkcie 3 wyroku. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, suma pieniężna ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny i prewencyjny (dyscyplinujący). Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi bowiem przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi (zob. wyroki NSA z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17 i z 3 lipca 2018 r., II OSK 2954/17). Wskazane w skardze okoliczności, takie jak stres, niepokój i niepewność co do sytuacji prawnej skarżących w przedmiotowym postępowaniu i ich bezpieczeństwa w związku
z niezgodnym z prawem i warunkami technicznymi wykonaniem robót budowlanych przez Inwestorów, nie stanowią o powstaniu po stronie skarżącej uszczerbku, który uzasadniałby przyznanie sumy pieniężnej.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło