II SAB/Ol 5/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska Sędzia WSA Przemysław Krzykowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy N. w udostępnieniu informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. G. (dalej jako: strona, skarżący) pismem z 15 listopada 2024 r. zwrócił się do Wójta Gminy N. (dalej: organ, Wójt) z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie skanu umowy na wykonanie dokumentacji projektowej dla zadania "Rozbudowa drogi gminnej nr [...]". W odpowiedzi z 20 listopada 2024 r. organ poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Strona pismem z 2 stycznia 2025 r. wniosła skargę do WSA w Olsztynie na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Powołując się na prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z 13 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Ol 65/24 wskazała, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę z 14 stycznia 2025 r., organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjaśnił, że w dniu 14 stycznia 2025 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 §2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Wyjaśnić trzeba, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 §1 p.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 §1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Stosownie zaś do treści art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postepowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z 15 listopada 2024 r. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie skanu umowy na wykonanie dokumentacji projektowej dla zadania "Rozbudowa drogi gminnej nr [...]". W odpowiedzi z dnia 20 listopada 2024 r. Wójt Gminy N. poinformował skarżącego, że żądane informacji nie stanowią informacji publicznej. Już po wniesieniu skargi do WSA w Olsztynie organ w dniu 14 stycznia 2025 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej na złożony wniosek. Przechodząc do oceny zakresu i sposobu wywiązania się przez organ z obowiązku udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, sąd stwierdził, że organ udzielił 14 stycznia 2025 r., w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej 15 listopada 2024 r., informacji publicznej, pozostawał zatem wobec tego wniosku w oczywistej bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udostępnił on wnioskowaną informację w dniu 14 stycznia 2025 r. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że stosownie do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 przepis art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z 15 listopada 2024 r. Stosownie zaś do obowiązku wynikającego z treści art. 149 §1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy N. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W ocenie sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezczynność organu nie przejawia cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. .205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis przez skarżącego od skargi w kwocie 100 zł. Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.