II SAB/Ol 54/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 roku sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej dofinansowania lampy BIOPTRON Pro oddala skargę. Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2005 r. A.S. zwrócił się do Miejskiego Zespołu do Spraw Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. o dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny w postaci lampy Bioptron Pro ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do wniosku załączył m.in. zaświadczenia lekarskie potwierdzające wskazania do leczenia światłem lampy Bioptron w warunkach domowych. Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. pismem z dnia 31 marca 2006 r. poinformował wnioskodawcę, że Komisja rozpatrzyła negatywnie jego wniosek o dofinansowanie zakupu lampy Bioptron. Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. wniesionym do Prezydenta Miasta O. A.S. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych – odmowy dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. Prezydent Miasta O. pismem z dnia 11 kwietnia 2006 r. wyjaśnił wnioskodawcy tryb rozpoznawania przedmiotowego wniosku. Wskazał, że wniosek rozpatrzyła wieloosobowa komisja i podał kryteria, którymi kierowała się ta komisja. Podniósł ponadto, że limit środków z PFRON, które otrzymano na realizację ustawowych zadań, został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta nr LVIII/768/06 z dnia 29 marca 2006 r. i jest rozdzielany stosownie do potrzeb osób uprawnionych. Pismem z dnia 26 kwietnia 2006 r., zatytułowanym "wezwanie przesądowe", A.S. ponownie zwrócił się do Prezydenta Miasta O. o przyznanie dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. W odpowiedzi (pismo z 26 kwietnia 2006 r.) organ administracji wskazał, iż wyczerpujące wyjaśnienia wnioskodawca otrzymał już w piśmie z dnia 11 kwietnia 2006 r. A.S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. pismo zatytułowane odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta O. z 11 kwietnia 2006 r., wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości i przyznanie dofinansowania do przedmiotowego sprzętu rehabilitacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 25 maja 2006 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania w sprawie wniosku o dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny ze środków PFRON. Powyższe postanowienie było przedmiotem skargi złożonej przez A.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 548/06, oddalił skargę. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 242/08, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A.S. od wskazanego wyżej wyroku, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania. W rozpatrywanej skardze A.S. zarzucił Prezydentowi Miasta bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 16 grudnia 2005 r. o dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. Zdaniem skarżącego organ ten powinien był wydać decyzję administracyjną. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że skarżący został poinformowany o negatywnym rozpatrzeniu wniosku pismem z dnia 31 marca 2006 r. Po wniesieniu przez skarżącego dwóch pism, wyjaśniono mu dodatkowo podstawy podjęcia takiej decyzji. Wskazano też, że limit środków z PFRON, który otrzymuje miasto na realizację zadań ustawowych jest rozdzielany na poszczególne zadania stosownie do potrzeb osób niepełnosprawnych i zatwierdzany uchwałą Rady Miasta, przy czym potrzeby osób niepełnosprawnych są zawsze znacznie większe niż przyznany limit środków. Prezydent Miasta podał, że Komisja rozpoznająca wnioski o dofinansowanie kieruje się przy ich rozpoznaniu takimi kryteriami, jak: dotychczasowe nieskorzystanie z tego typu dofinansowania, jeżeli zaś dofinansowanie miało miejsce, to bierze pod uwagę wysokość i częstotliwość dofinansowania oraz czy zakupiony sprzęt rehabilitacyjny jest sprzętem, który będzie zapobiegał dalszemu pogłębianiu się niepełnosprawności. Ponieważ skarżący korzystał już z tej formy pomocy w latach 2003 i 2004 na zakup roweru rehabilitacyjnego i przyrządu do ćwiczeń, w łącznej kwocie 4.252,19 zł, Komisja kolejny wniosek rozpoznała negatywnie. Dodatkowo Prezydent wskazał, że skarżący nie zgadza się na sprawdzenie czy rzeczywiście korzysta z wcześniej dofinansowanego sprzętu. W ocenie organu administracji nie można mówić o bezczynności, gdyż odmowa lub przyznanie dofinansowania, o które ubiega się skarżący, nie następuje w formie decyzji administracyjnej, lecz czynności cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Kwestią sporną jest, czy Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny w postaci lampy Bioptron Pro ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w spawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W tych przypadkach kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Uznając skargę na bezczynność organu za zasadną sąd zobowiązuje bowiem organ administracji do wydania aktu lub dokonania czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, bądź też nie podjął stosownych działań wynikających z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji i nie dopełnił czynności określonych w art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Należy ponadto zauważyć, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 28). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że wniosek skarżącego z dnia 16 grudnia 2005 r. został rozpatrzony negatywnie przez komisję w dniu 31 marca 2006 r., o czym niezwłocznie poinformowano skarżącego pismem z tego samego dnia Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. Niezadowolony z powyższego skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r., który udzielił odpowiedzi pismem z dnia 11 kwietnia 2006 r. W piśmie tym Prezydent Miasta wyjaśnił, że wniosek został rozpoznany przez wieloosobową komisję, a nie jednoosobowo - przez Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych. Wskazał, że limit środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które otrzymuje miasto na realizację ustawowych zadań, został rozdzielony na poszczególne zadania stosownie do potrzeb niepełnosprawnych mieszkańców miasta i zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z dnia 29 marca 2006 r. (nr LVIII/768/06). Podał również, jakie okoliczności bierze pod uwagę komisja rozpoznając wnioski o dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. Komisja wniosek skarżącego rozpoznała negatywnie,, gdyż korzystał on już z tej formy dofinansowania (w 2003 r. – na zakup roweru stacjonarnego do rehabilitacji domowej i w 2004 r. na zakup urządzenia rehabilitacyjnego typu BASIC, na łączną kwotę 4.252,19 zł). W kolejnym piśmie z dnia 26 kwietnia 2006 r., kierowanym do Prezydenta Miasta, skarżący ponowił wniosek o przyznanie dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, na które otrzymał odpowiedź pismem z 26 kwietnia 2006 r. Wobec powyższego nie można twierdzić, że ten organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie ani też, że prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, a taki ustawowy obowiązek istnieje, lub też nie wydał innego aktu, bądź też nie podjął innych właściwych działań wynikających z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji. Brak takich działań uzasadniałby zarzut bezczynności, co nie ma jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić bowiem należy, że wniosek skarżącego został rozpoznany. Wprawdzie skarżący został poinformowany o sposobie rozstrzygnięcia pismem, a nie decyzją – czego się domaga, jednakże należy zauważyć, że kwestia, w jakiej formie prawnej powinna być załatwiona sprawa dofinansowania skarżącemu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny ze środków PFRON przez organ administracji publicznej, w sytuacji gdy przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, że sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, będzie rozstrzygana w odrębnym postępowania sądowoadministracyjnym. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r. przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do dokonania szczegółowej analizy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 ze zm.), a następnie ustalenia, w jakiej formie sprawa skarżącego powinna być załatwiona. Sąd winien też ocenić legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., z uwzględnieniem charakteru prawnego złożonego przez skarżącego pisma nazwanego wezwaniem przedsądowym. W tej sytuacji nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącego, iż Prezydent Miasta O. nie wydał decyzji administracyjnej w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do tego czy sprawa winna zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, czy jedynie pismem informującym o sposobie załatwienia wniosku. W tym stanie rzeczy, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.