II SAB/Ol 55/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-10-15
Skład orzekający: Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, a jeśli tak, czy przewlekłość ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ podejmował czynności dowodowe w znacznym odstępie czasu, a czynności te były nieadekwatne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni. Jednakże, z uwagi na niewielki okres przekroczenia ostatniego wyznaczonego terminu, przewlekłość nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa, a sąd nie orzekł o wymierzeniu grzywny.Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatowego w sprawie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi. Postępowanie, wszczęte w 2013 r., dotyczyło ustalenia należności za przechowywanie pojazdu od maja 2011 r. do marca 2012 r. Pomimo wielokrotnych zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i podejmowania przez organ czynności, skarżący zarzucał organowi pozorne działania i celowe opóźnianie wydania rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznał skargę na przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę Powiatowego do załatwienia w terminie 14 dni sprawy dotyczącej wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki Ford Fiesta; nie stwierdzono, że przewlekłość postępowania organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny; zasądzono od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015r. sprawy ze skargi T. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez S. O. w sprawie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu I. zobowiązuje S. O. do załatwienia w terminie 14 dni sprawy dotyczącej wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki Ford Fiesta; II. nie stwierdza, że przewlekłość postępowania organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. zasądza od S. O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt I Ns 1099/11, Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny orzekł przepadek na rzecz Powiatu A należącego do B. K. samochodu osobowego marki A o nr rej NOL "[...]", nr identyfikacyjny "[...]", usuniętego z drogi w dniu 1 maja 2011 r. w trybie art.130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) i nie odebranego przez właściciela pomimo upływu terminu wskazanego w ustawie. Następnie wskazany wyżej pojazd w dniu 4 września 2012 r. został przekazany do demontażu.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Dyrektor Powiatowej Służby Drogowej, działając z upoważnienia Starosty, na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267,dalej jako: k.p.a.) oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zawiadomił m.in. T. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wynagrodzenia za usunięcie z drogi publicznej i przechowywanie na prowadzonym przez niego parkingu depozytowym w okresie od dnia 1 maja 2011 r. do dnia 29 lutego 2012 r. pojazdu marki A o nr rej. "[...]". Jednocześnie organ wezwał wymienionego do przedłożenia, w terminie 14 dni, danych umożliwiających wyliczenie należnego wynagrodzenia z wyjaśnieniem sposobu ustalenia kosztów oraz wynagrodzenia, w celu zweryfikowania ich poprawności z posiadaną przez organ dokumentacją.
W piśmie z dnia 2 maja 2013 r. T. R. podał, że wynagrodzenie za parkowanie wskazanego pojazdu stanowi łącznie kwotę 8.602,70 zł, w tym: 12,30 zł za przyjęcie pojazdu na parking i wydanie z parkingu oraz 8.590,40 zł za parkowanie pojazdu od dnia 1 maja 2011r. do dnia 1 marca 2012 r. Jednocześnie wskazał, że kwoty te wynikają z umowy nr "[...]" oraz aneksów do tej umowy: z dnia "[...]"., a także uchwały nr VI/78/2007 Rady Powiatu z dnia 31 maja 2007 r., uchwały nr VI/89/2011 Rady Powiatu z dnia 30 czerwca 2011 r. i uchwały nr VIII/107/2011 Rady Powiatu z dnia 27 października 2011 r.
Pismem z dnia 20 maja 2013 r. organ I instancji, powołując się na art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił T. R., że ze względu na stopień skomplikowania sprawy postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 24 lipca 2015 r., zaś kolejnym pismem z dnia 22 maja 2013 r. organ zwrócił się do wymienionego o złożenie dodatkowych wyjaśnień.
Postanowieniem z dnia "[...]", wydanym z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Powiatowej Służby Drogowej, na podstawie art. 123 k.p.a., ustalono na rzecz T. R. wynagrodzenie w wysokości 8602,70 zł brutto za przechowywanie na parkingu depozytowym w okresie od dnia 1 maja 2011 r. do dnia 1 marca 2012 r. oznaczonego powyżej pojazdu, zastrzegając, że ustalone wynagrodzenie zostanie wypłacone po skutecznym dochodzeniu i egzekucji należności od właściciela pojazdu.
Na skutek zażalenia złożonego przez wymienionego, postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie nie spełnia warunków, o których mowa w art. 124 § 1 k.p.a., gdyż nie zawiera podstawy prawnej i nie przytacza w uzasadnieniu przepisów prawa, na podstawie których dałoby się ustalić, w jakim trybie działa organ. Stwierdzono, że uchybienie to uniemożliwia organowi odwoławczemu merytoryczną ocenę sprawy. Podniesiono, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien ustalić, czy działa w oparciu o wniosek skarżącego, który również zawierają akta sprawy, czy też z urzędu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto, zdaniem Kolegium, nie można uzależniać wypłaty stronie żądanego wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie na parkingu depozytowym pojazdu od uregulowania należności przez właściciela pojazdu, gdyż brak jest ku temu podstaw prawnych.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. organ I instancji, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił T. R., że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność weryfikacji dokumentów, na podstawie których zostanie ustalona wysokość wynagrodzenia, w tym termin oczekiwania na informacje od organów sądowych i egzekucyjnych, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 28 czerwca 2014 r.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji pismem z dnia 30 czerwca 2014r. wezwał T. R. do wskazania, w terminie 14 dni, faktycznie poniesionych kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym przedmiotowego pojazdu, sposobu ich wyliczenia oraz przedstawienia stosownych dokumentów. Wyjaśniono przy tym, że złożony wcześniej na tą okoliczność przez skarżącego dokument nie może być uwzględniony w niniejszej sprawie, gdyż wyliczenia tam zawarte oparto o stawki wynikające z umów cywilnoprawnych i uchwał Rady Powiatu. Jednocześnie zawiadomiono wymienionego, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 sierpnia 2014 r.
Odpowiadając na powyższe wezwanie T. R. poinformował, że zgodnie z łączącą go z organem I instancji umową, nie jest zobowiązany do przedstawiania żądanych aktualnie przez ten organ kosztów. Dodał, że stawki za usunięcie i parkowanie pojazdów usuniętych z dróg publicznych na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym zostały ściśle określone w umowie i przekazane temu organowi we wcześniejszych pismach.
W tej sytuacji organ I instancji wystąpił do trzech podmiotów prowadzących działalność gospodarczą związaną z przechowywaniem pojazdów na parkingach strzeżonych o udzielenie informacji odnośnie do stawek za usuwanie i przechowywanie pojazdów w latach 2007-2012, a także zwrócił się do T. R. o podanie, czy występował do jakichkolwiek innych organów bądź podmiotów o zwrot należności będących przedmiotem niniejszego postępowania. Następnie zaś postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w sprawie o sygn. akt I OSK 2971/12. Jednakże na skutek zażalenia T. R., postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania.
Postanowieniem z dnia "[...]", wydanym z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Powiatowej Służby Drogowej, na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w nawiązaniu do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), ustalono na rzecz T. R. konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie w wysokości 765,00 zł brutto za przechowywanie na parkingu depozytowym pojazdu marki A o nr rej. "[...]", nr identyfikacyjny "[...]", w okresie od dnia 1 maja 2011 r. do dnia 1 marca 2012 r., przyjmując stawkę 2,50 zł brutto za każdy dzień parkowania pojazdu.
T. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" uchyliło powyższe postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy, a tym bardziej z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, w jaki sposób organ ustalił należność na rzecz odwołującego. Za niewystarczające w tej mierze uznano ogólnikowe wyliczenie czynników mogących mieć wpływ na jej wysokość, skoro w żaden sposób tego wpływu nie wykazano. Kolegium podniosło przy tym, że w orzecznictwie wskazuje się, że wydatki związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do konkretnego pojazdu. Ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę zasady ustalania wynagrodzenia przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe (także te spoza województwa), powinien również zwrócić się do innych organów administracji skarbowej o podanie informacji we wskazanym zakresie, jeśli natomiast uzna, że powyższa analiza wymaga wiadomości specjalnych powinien odwołać się do opinii biegłego uwzględniając specyfikę tzw. parkingu depozytowego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji w ogóle nie odniósł się do umów cywilnoprawnych, na podstawie których, w poprzednim swoim rozstrzygnięciu z dnia 22 lipca 2013 r. ustalił kwotę należnego odwołującemu wynagrodzenia w wysokości 8.602,70 zł. Tymczasem takie odniesienie jest konieczne, gdyż w ramach jednego postępowania, organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, ustalił wynagrodzenie w kwocie wielokrotnie niższej niż pierwotnie.
Kontynuując postępowanie, organ I instancji pismami z dnia 24 marca 2015 r. zwrócił się do organów administracji skarbowej oraz starostów innych powiatów, mających siedzibę na terenie województwa A, o udzielenie informacji dotyczącej wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012. Jednocześnie pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomiono T. R., że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 10 czerwca 2015 r.
Następnie pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Starosty Powiatowego o udzielenie informacji dotyczącej wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012, zaś pismami z dnia 2 czerwca 2015 r., organ I instancji zwrócił się do organów administracji skarbowej, mających siedzibę na terenie sąsiednich województw, oraz do Starosty A o udzielenie informacji dotyczącej wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012.
Z kolei pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. organ I instancji, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił T. R., że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, a także z uwagi na fakt, że akta pojazdu znajdują się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 10 sierpnia 2015 r.
Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie T. R. z dnia "[...]" na przewlekłość postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie za nieuzasadnione. Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Kolegium z dnia "[...]" podjął stosowne czynności dowodowe, bowiem wystosowane przez organ I instancji do różnych organów wezwania o udzielenie informacji, opatrzone datą 24 marca 2015 r., należy uznać za wykonanie zaleceń Kolegium zawartych w tym postanowieniu. Wskazano, że oczekując na odpowiedzi od tych organów, organ I instancji dopełnił obowiązków wynikających z przepisów k.p.a., gdyż zawiadomił wymienionego o nowym terminie załatwienia sprawy, podając jednocześnie przyczyny zwłoki. Stwierdzono, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi I instancji, że jego zwłoka w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy jest nadmierna (rażąca), a organ ten proceduje opieszale, nieskutecznie i niesprawnie.
W dniu 24 lipca 2015 r. T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie na parkingu depozytowym pojazdu marki A o nr rej. "[...]", nr identyfikacyjny "[...]", żądając zobowiązania Starosty do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 30 dni, orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny w granicach uznania Sądu oraz zasądzenia kosztów postępowania. W ocenie skarżącego obecnie skarga na przewlekłość postępowania jest jedynym skutecznym sposobem zmobilizowania organu I instancji do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł, że Kolegium rozpoznając jego zażalenie na przewlekłość postępowania pominęło fakt, że wzmożona aktywność organu I instancji dotyczyła jednego dnia, tj. 24 marca 2015 r. i polegała na sporządzeniu i wysłaniu szeregu pism, po czym do dnia 20 lipca 2015 r. organ nie dokonał żadnej dalszej czynności postępowania, a więc przez kolejne 4 miesiące. Tym samym, czynności organu I instancji uznać należy za pozorowanie aktywności w celu ciągłego przesuwania w czasie momentu wydania rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczył, że sam nie pozostawał w tym czasie bezczynny i także dążył do ustalenia właściwego lokalnego i obiektywnego miernika kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na parkingu depozytowym. W ocenie skarżącego, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, każda rada (powiatu, gminy, miasta), kalkulując stawki do projektu uchwały, musi jako element ich wysokości uwzględniać koszt holowania i przechowywania pojazdów na lokalnym rynku. Taki element kalkulacyjny jest niewątpliwie obiektywnym miernikiem, który powinien zostać zastosowany w sprawie ustalania należnych świadczeń i jest on bardziej odpowiedni od stawek stosowanych na innym terenie o innej specyfice niż powiat A. Skarżący podniósł, że dwukrotnie zwracał się do właściwych organów, w tym organu I instancji, o przekazanie kalkulacji (elementów składowych) wysokości opłat ustalanych przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, aby ułatwić organowi podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, lecz nie otrzymał rzetelnej odpowiedzi. Zdaniem skarżącego Starosta celowo podejmuje pozorne działania, aby opóźnić wydanie rozstrzygnięcia zawierającego dla organu skutki finansowe. Postępowanie prowadzone jest przez wiele miesięcy bez efektu, a co jakiś czas wykonywane są czynności, jak np. wysłanie pism w dniu 24 marca 2015 r., aby uniknąć zarzutu bezczynności, lecz od tego czasu nie wykonano żadnych dalszych czynności zmierzających rzeczywiście do zakończenia postępowania. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącego skarga wydaje się oczywiście uzasadniona, zaś wnioskowana grzywna jest jedynym obecnie argumentem mogącym wpłynąć na zwiększenie aktywności organu.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, zaś z ostrożności procesowej o oddalenie skargi w przedmiocie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej. W ocenie organu skarga jest niedopuszczalna, gdyż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", jako wydane na podstawie art. 37 k.p.a., nie należy do postanowień objętych kognicją sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Ponadto organ I instancji wskazał, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pisma, podając wysokość opłat, będących przedmiotem zainteresowania skarżącego oraz podstawy ich ustalenia.
Pismem z dnia 13 października 2015 r. organ I instancji uzupełnił wniesioną wcześniej odpowiedź na skargę, wnosząc o oddalenie skargi i podał, iż po rozpatrzeniu zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[..]" organ podjął działania w celu ustalenia wynagrodzenia dla prowadzącego parking. Jednocześnie wskazano, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego dozorcy i pojazdu, a wydatki te muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na jego wykonywanie, w tym przypadku – na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku ze sprawowanym dozorem. Zatem to na prowadzącym parking ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów i ich kalkulacji, uwzględniającej chociażby wyposażenie parkingu. Jednocześnie, powołując się na wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1399/08, podniesiono, że jeżeli dozorca nie wykaże jakie poniósł wydatki lub nie wskaże sposobu ich wyliczenia, poza naprowadzeniem na stawki z uchwał rady powiatu, to stosowne ustalenia winien poczynić organ, który jednak nie jest związany żadnymi regułami poza zasadami postępowania dowodowego wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący odmówił przedstawienia rzeczywiście poniesionych kosztów, w związku z czym, Powiatowa Służba Drogowa, działając z upoważnienia Starosty, podjęła działania w celu ustalenia wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach, za usunięcie i przechowywanie pojazdu na parkingu depozytowym. W tym celu skierowała zapytania do przedsiębiorców prowadzących usługi holowania, parkingi oraz organów administracji publicznej zlecających usuwanie i przechowywanie pojazdów o wysokość stawek stosowanych za usuwanie pojazdów z drogi i przechowywanie pojazdów na parkingu depozytowym. Po uzyskaniu wskazanych wyżej informacji możliwe było zakończenie postępowania zmierzającego do ustalenia wysokości wynagrodzenia. Ponadto organ wskazał, że podjął czynności prowadzące do zawarcia ugody ze skarżącym i w tym celu zaproszono skarżącego na spotkanie, na którym została przedstawiona mu propozycja ugody.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 15 października 2015 r. pełnomocnik organu wskazała, że na dzień rozprawy nie zostało wydane postanowienie załatwiające wniosek skarżącego z 2013 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej działalności organu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt. 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku organu I instancji, zawartego w odpowiedzi na skargę, o odrzucenie skargi, należy stwierdzić, iż wniosek ten jest nieuprawniony. Jak wynika bowiem z treści skargi jej przedmiotem nie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", czy kwestia udzielenia informacji publicznej, lecz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia, w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za przechowywanie na parkingu depozytowym w okresie od dnia 1 maja 2011 r. do dnia 1 marca 2012 r. pojazdu marki A o nr rejestracyjnym "[...]". Takie działanie organu podlega zaś kognicji sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Należy przede wszystkim podkreślić, że przewlekłe prowadzenie postępowania stoi w sprzeczności z ogólną zasadą szybkości i prostoty postępowania, o której mowa w art. 12 k.p.a. W świetle tego przepisu organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wnikliwe działanie w sprawie umożliwiają przede wszystkim przepisy zawarte w rozdziale 4 Działu II k.p.a. zatytułowanym "Dowody", w tym otwarty system środków dowodowych statuowany w art. 75 § 1 k.p.a. Urzeczywistnieniu postulatu szybkości postępowania służą natomiast przede wszystkim regulacje zawarte w rozdziale 7 Działu I k.p.a. zatytułowanym "Załatwianie spraw". Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, a więc takiej jak kontrolowana, powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W świetle zaś art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Zwalczaniu opieszałości organu w załatwieniu sprawy administracyjnej, do której obok bezczynności należy także przewlekłe prowadzenie postępowania, służą stronie środki prawne przewidziane w art. 37 k.p.a. (zażalenie) oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (skarga). W razie zaś wniesienia przez stronę skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, badaniu sądu podlega zarówno wnikliwość, jak i szybkość działań podjętych przez organ w konkretnej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu albo stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Wybór właściwego rozstrzygnięcia przez sąd warunkuje między innymi stopień wyjaśnienia sprawy administracyjnej, który niewątpliwie uzależniony jest od wnikliwości działania organu w sprawie.
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a., nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tym bardziej, gdy tym sposobem naraża stronę na dotkliwą szkodę (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2038/13, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Dotychczas organ I instancji wydał w tej sprawie dwa postanowienia (z dnia "[...]"), które następnie zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (postanowieniami z dnia "[...]"). W tych okolicznościach, sąd rozpatrując skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie, przy ocenie szybkości działań organu I instancji uwzględnił przede wszystkim okres od zwrotu akt temu organowi przez Kolegium po wydaniu postanowienia z dnia "[...]" do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie. Natomiast przy ocenie wnikliwości działań uwzględnił wszystkie czynności podjęte przez organ I instancji w kontrolowanej sprawie.
Oceniając szybkość działania organu I instancji po wydaniu przez Kolegium postanowienia z dnia "[...]", należy przede wszystkim wskazać, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji zobowiązany był do przestrzegania terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a.
Jak wynika z adnotacji na postanowieniu Kolegium z dnia "[...]", organ I instancji otrzymał to rozstrzygnięcie 10 marca 2015 r. Natomiast pismami z dnia 24 marca 2015 r. zwrócił się do organów administracji skarbowej oraz starostów innych powiatów, mających siedzibę na terenie województwa A, o udzielenie informacji dotyczącej "wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012". Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. organ I instancji, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił zaś skarżącego, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 10 czerwca 2015 r. Kolejnym pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Starosty Powiatowego o udzielenie informacji dotyczącej wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012. Następnie pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. organ I instancji, powołując art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił skarżącego, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, a także z uwagi na fakt, że akta pojazdu znajdują się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 10 sierpnia 2015 r. Przy czym pismami z dnia 2 czerwca 2015 r., organ I instancji zwrócił się do organów administracji skarbowej, mających siedzibę na terenie sąsiednich województw, oraz do Starosty o udzielenie informacji dotyczącej "wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012". Pismem z dnia 7 lipca 2015 r. organ I instancji, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił zaś skarżącego, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 7 września 2015 r. Kolejnym pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. ponownie zawiadomiono skarżącego, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność ustalenia stawek obowiązujących w organach administracji publicznej w danym okresie, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 17 października 2015 r., zaś pismem z dnia 22 września 2015 r. poinformowano skarżącego o zakończeniu postępowania i wyznaczono stronie termin 7 dni na zapoznanie się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym, podając, iż po tym terminie zostanie wydane postanowienie. Jak wynika jednak z oświadczenia pełnomocnika organu I instancji, złożonego na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 15 października 2015 r., dotychczas postępowanie w kontrolowanej sprawie nie zostało zakończone. Brak też jest jakiejkolwiek informacji, aby organ I instancji, przedłużył termin załatwienia sprawy w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że organ I instancji podejmował czynności dowodowe w kontrolowanej sprawie w znacznym odstępie czasu (np. 24 marca 2015 r., 2 czerwca 2015 r.) mimo, że w istocie ograniczają się one do pozyskania informacji od innych organów na temat "wysokości stawek zawartych w umowach z przedsiębiorcami za usunięcie oraz za dobę przechowywania pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony, stanowiącego własność Skarbu Państwa w latach 2007-2012". Tymczasem zasadność pozyskiwania takich danych przez organ I instancji była poddawana w wątpliwość już w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", w którym podnoszono, że bez wskazania sposobu ustalenia średniej stawki na podstawie tych danych nie jest możliwe ustalenie prawidłowego wynagrodzenia za dozór. Zwracano przy tym uwagę, że wydatki związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i odnosić się do konkretnego pojazdu. Należy zatem stwierdzić, że podjęte dotychczas przez organ czynności i środki dowodowe są nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co także należy uznać za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania, godzącego w wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości i prostoty postępowania, znajdującą tym razem swój wyraz w naruszeniu obowiązku wnikliwego działania w sprawie.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że na dzień wydania wyroku przez Sąd, organ I instancji uchybił obowiązkowi szybkiego działania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku, zobowiązując Starostę do załatwienia w terminie 14 dni sprawy dotyczącej wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki A.
Z uwagi jednak na niewielki okres przekroczenia ostatniego z wyznaczonego przez ten organ terminu załatwienia sprawy, przewlekłość w tym zakresie nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W związku z tym orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.
Mając zaś na względzie skomplikowany charakter sprawy, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie organowi I instancji grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W związku z tym orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w pkt IV w myśl art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło