II SAB/Ol 57/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2015r. wniosków A. Z. z dnia 11 grudnia 2013r. i 10 lutego 2014r. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonania zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne i instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji wodno-kanalizacyjnej postanawia oddalić wnioski o przyznanie prawa pomocy. W dniu 23 czerwca 2012r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę na bezczynność tego organu w załatwieniu jego zgłoszenia o zbadanie legalności robót budowlanych przeprowadzonych we wskazanym budynku mieszkalnym w Ł. - wykonania zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne i instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji wodno-kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie instalacji związanych z budynkiem mieszkalnym położonym w Ł. Organ opisał przebieg postępowania w sprawie. Podał, że decyzją z dnia 6 kwietnia 2012r. umorzył postępowanie w sprawie legalizacji zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne i instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji wodno-kanalizacyjnej w Ł. Pismem z dnia 12 września 2012r. skarżący wystąpił do tutejszego sądu o sporządzenie i doręczenie mu odpisów i kopii wyszczególnionych dokumentów. W dniu 17 września 2012r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 30 zł za wykonanie powyższych czynności, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi, wnioskiem z dnia 18 września 2012r. złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013r., sygn. akt II OZ 125/13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie skarżącego na to postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 kwietnia 2013r. skarżący został wezwany ponownie do wykonania zarządzenia z dnia 13 września 2012r. o uiszczeniu opłaty kancelaryjnej. W dniu 26 kwietnia 2013r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 19 września 2013r. tutejszy Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a postanowieniem z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II OZ 952/13 NSA oddalił zażalenie na to postanowienie. W dniu 11 grudnia 2013r. skarżący sporządził następny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi. Na podstawie zarządzenia z dnia 17 stycznia 2014r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczone zostało stronie w dniu 6 lutego 2014r. W odpowiedzi skarżący złożył w tutejszym Sądzie wniosek datowany 10 lutego 2014r. o zwolnienie go od wpisu od skargi. Jednocześnie A. Z. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów i referendarzy tutejszego Sądu od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014r., sygn. akt II OW 51/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. W dniu 3 października 2014r. wpłynęło do tutejszego Sądu postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r., sygn. akt II SO/Bk 6/14 o oddaleniu wniosku A. Z. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 57/12 referendarz sądowy w tutejszym Sadzie odmówił częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych wobec nieprzedstawienia przez stronę informacji wskazujących na rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe. W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił, że referendarz sądowy nie wezwał go powtórnie i należycie do wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do sytuacji majątkowej, a w konsekwencji tego zaniechania gołosłownie i bezpodstawnie ocenił, że skarżący nie wykazał, iż jest osobą ubogą. Stwierdził, że w obowiązujących przepisach prawa nie ma przesłanki wykazania sytuacji materialnej "w sposób niebudzący wątpliwości", którą posłużył się referendarz sądowy odmawiając przyznania żądanego prawa pomocy. Podniósł też, że wniosek został bezpodstawnie oceniony przez pryzmat innych spraw. Ocenił, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza jego prawo do sądu i sprawiedliwego procesu. Odmowę przyznania prawa pomocy uznał za nieobiektywną i naruszającą przepisy prawa, gdyż w ocenie skarżącego wykazał on, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wraz ze sprzeciwem skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy z orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014r., sygn. akt II OW 227/14 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego dotyczącego wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych. Wskazał, że żądanie skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r. i zmierza do uniemożliwienia rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Na podstawie zarządzenia z dnia 15 stycznia 2015r. skarżący został wezwany, stosownie do art. 255 p.p.s.a., do przedłożenia oświadczeń i dokumentów źródłowych, w celu rozpatrzenia jego wniosków z dnia 11 grudnia 2013r. i 10 lutego 2014r. o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący podniósł, że jego sytuacja nie uległa zmianie. Stwierdził, że żądane dokumenty przedłożył w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 101/12 i II SAB/Ol 57/13 oraz w innych sprawach, tym samym zbyteczne jest ich powielanie, skoro Sąd w pełni nimi dysponuje. Podał, że nie posiada źródeł dochodu. Wsparcia co do utrzymania i ponoszonych wydatków udzielają mu krewni, rodzina. Powtórzył, że posiadane nieruchomości wykorzystuje wyłącznie na indywidualne potrzeby bytowe związane z zamieszkaniem i wyżywieniem. Z tych powodów irracjonalna byłaby ich sprzedaż, skoro nieruchomości te umożliwiają mu przeżycie. Skarżący podał, że nie posiada rachunków bankowych oszczędnościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, datowane 11 grudnia 2013r i 10 lutego 2014r. We wnioskach tych skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i innych świadczeń z tego tytułu. Wykazał też, że jest właścicielem mieszkania o pow. ok. 36 m², nieruchomości rolnej o pow. 0,59 ha oraz budynku mieszkalnego o pow. 111,54 m². Podał, że nieruchomości te uprawia wyłącznie na potrzeby własnego wyżywienia. Nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych, a na jego koncie ROR istnieje debet w kwocie 3 zł. Są to kolejne wnioski w sprawie, w których skarżący podaje takie same argumenty jak poprzednio, nie wyjaśniając w dalszym ciągu skąd ma środki na utrzymanie, mimo dwukrotnej prawomocnej odmowy przyznania mu prawa pomocy z powodu uniemożliwienia dokonanie oceny, jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja majątkowa. Podnosząc, że jest osobą ubogą, która nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów, skarżący faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne: CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że A. Z., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał okoliczności, które uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 19 września 2013r. Treść złożonych oświadczeń nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania żądania skarżącego co do częściowego zwolnienia od kosztów, tj. od wpisu od skargi. Wnioskodawca w dalszym ciągu faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Wbrew uprzedniemu wezwaniu, pomimo wielokrotnego wyjaśniania wnioskodawcy potrzeby oszacowania potencjału posiadanych nieruchomości poprzez ustalenie ich położenia i wartości, skarżący w dalszym ciągu pomija te okoliczności. Wnioskodawca przedstawił tylko te dane, które uznał za stosowne. W przedmiotowych wnioskach, jak i w odpowiedzi na wezwanie z dnia 16 stycznia 2015r., skarżący nie uzupełnił swoich wyjaśnień pomimo wielokrotnego zwrócenia uwagi przez Sąd I jak i II instancji na potrzebę pełnego i rzetelnego zobrazowania sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej, co uniemożliwiało Sądowi dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności kolejnego wniosku. Jak już wielokrotnie wyjaśniano stronie, wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny. Argumentacja strony sprowadza się zaś po raz kolejny jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu co do oceny możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania, a także do bezpodstawnego kwestionowania stanowiska sądów o konieczności ujawnienia wszelkich danych obrazujących sytuację rodzinną, majątkową oraz finansową wnioskodawcy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.