II SAB/Ol 76/21

Dnia 22 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 roku sprawy ze skargi Związku Zawodowego A na bezczynność Prezydenta w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że dnia 2 czerwca 2021 r. Związek Zawodowy Pracowników Administracji Samorządowej Urzędu Miasta (dalej też jako: wnioskodawca, skarżący lub Związek Zawodowy), z powołaniem się na art. 61 Konstytucji RP, zwrócił się do Prezydenta Miasta (dalej też jako: organ lub Prezydent) o udostępnienie informacji obejmującej listę nagród przyznanych pracownikom Urzędu Miasta, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych, począwszy od 2 stycznia 2021 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek, obejmującą imię, nazwisko, stanowisko i kwotę przyznanej nagrody. Pismem, datowanym 17 czerwca 2021 r., a doręczonym wnioskodawcy 22 czerwca 2021 r. organ udostępnił żądane informacje. Związek Zawodowy, pismem z dnia 17 czerwca 2021 r., wniósł skargę na bezczynność Prezydenta, zarzucając organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez niezałatwienie wniosku w terminie 14 dnia od dnia jego złożenia. Prezydent wniósł o oddalenie skargi informując, że wniosek został zrealizowany. Organ wyjaśnił, iż pismo zawierające żądaną informację zostało podpisane 17 czerwca 2021 r., a jej fizyczne przekazanie Związkowi nastąpiło 22 czerwca 2021 r. Organ wskazał, że skarga, wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu, wpłynęła do Prezydenta 18 czerwca 2021 r., a na nieznaczne opóźnienie w fizycznym przekazaniu wnioskowanej informacji Związkowi wpłynęły względy techniczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. nie jest zależne od wniosku stron. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sprawowana przez sady administracyjne, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący Związek domagał się udostępnienia informacji na podstawie art. 61 Konstytucji RP, który daje normatywną gwarancję realizacji w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy (zasady jawności działania organów władzy publicznej). Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej zostało rozwinięte w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: "u.d.i.p."). Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak też procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, że strona nie powołała się na przepisy tej ustawy. Istotne jest natomiast to, że organ, do którego wpłynął wniosek mieści się w kręgu podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiot żądanej informacji jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta, jako organ wykonawczy gminy, który reprezentuje gminę na zewnątrz, stosownie do art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713), jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Prawo to obejmuje bowiem uprawnienia do uzyskania informacji, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych, a więc bezspornie również informacja o funkcjonowaniu urzędu, w tym o przeznaczonych środkach finansowych miasta na nagrody dla pracowników urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, iż wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników (w tym nagrody) w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( t.j.Dz. U. z U.2021 r., poz.305.). Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonej w art. 61 ust. 1 Konstytucji R.P. (wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 930/21) Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, Prezydent, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia w terminie, przewidzianym art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jest nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku Jak wynika z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został złożony 2 czerwca 2021 r. Termin ustawowy do załatwienia wniosku upływał więc z dniem 16 czerwca 2021 r. Tymczasem wniosek ten został załatwiony przez organ w dniu 22 czerwca 2021 r. Pismo zawierające żądane informacje, co prawda datowane było 17 czerwca 2021 r., ale jak przyznaje organ w odpowiedzi na skargę, doręczone zostało wnioskodawcy z opóźnieniem wynikającym z przyczyn technicznych, dnia 22 czerwca 2021 r., czyli już po wniesieniu skargi, która wpłynęła do organu 18 czerwca 2021 r. Z zestawienia ww. dat wynika, że bezczynność istniała w dniu wniesienia skargi (wpływu do organu, mimo że nie została jeszcze przekazana Sądowi) i ustała już po wniesieniu skargi. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się zatem w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność, organ udostępnił wnioskowaną informację. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości orzekania przez Sąd o zobowiązaniu organu do wydana w określonym terminie aktu albo dokonania czynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w tym zakresie (pkt I wyroku). Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), ponieważ stwierdzona bezczynność nie wynikała z celowego działania podmiotu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zważyć bowiem należy, że uchybienie terminu w załatwieniu wniosku było nieznaczne i brak jest podstaw, aby nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji można oceniać jako przejaw złej woli organu. O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a, Na zasądzoną z tego tytułu kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.