II SAB/Ol 78/12

Dnia 11 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Wójta Gminy w udzieleniu informacji publicznej - oddala skargę. Wnioskiem z dnia "[...]" Stowarzyszenie A wystąpiło, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), do Wójta Gminy "[...]" o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ogłoszonego wszczęcia postępowania w sprawie zmiany studium uwarunkowania i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy "[...]". Następnie, pismem z "[...]" Stowarzyszenie A wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy "[...]" w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wnioskując o nakazanie temu organowi, w terminie 14 dni, udzielenia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi przedstawiając stan faktyczny sprawy podniosło, iż termin na udzielenie wnioskowanej informacji minął w dniu "[...]". Podjęta w dniu "[...]" próba zaznajomienia się z dokumentacją sprawy zakończyła się ze strony organu kategoryczną odmową udostępnienia jej. Taki stan rzeczy spowodował konieczność ponownego wystąpienia w dniu "[...]" przez Stowarzyszenie o wydanie kserokopii dokumentów, w wyniku czego Wójt wydał decyzję z dnia "[...]" odmawiającą udzielenia wnioskowanej informacji. Jednocześnie organ wezwał Stowarzyszenie do zapłaty za kserokopie wnioskowanych dokumentów. Reasumując, Stowarzyszenie podniosło, że organ nie udostępnił wnioskowej informacji publicznej czym naruszył art. 13 u.d.i.p. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o odrzucenie lub ewentualne oddalenie wniesionego środka zaskarżenia. Ustosunkowując się do argumentów skargi wyjaśnił, że Stowarzyszenie wnioskiem z dnia "[...]" oraz wnioskiem z dnia "[...]" zwróciło się o udostępnienie informacji dotyczącej zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy "[...]’. W odpowiedzi na wniosek organ udostępnił w części wnioskowane informacje, a wnioskodawca został wezwany do uiszczenia należnej opłaty za wykonanie kserokopii dokumentów. W następstwie tego przedstawiciel wnioskodawcy w telefonicznej rozmowie z pracownikiem Urzędu Gminy "[...]" zrezygnował z uiszczenia opłaty i odbioru udostępnionych mu dokumentów. Natomiast w pozostałym zakresie, decyzją z dnia "[...]", opierając się na zapisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o dostępie do informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko odmówiono częściowo udostępnienia wnioskowanej informacji tj. w zakresie dotyczącym dokumentów będących w trakcie opracowywania. Wskazał ponadto, że podczas wizyty w Urzędzie Gminy przedstawiciele Stowarzyszenia mieli pełny wgląd do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Chodzi o przypadki, kiedy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika a contrario, że wykonanie przez organ tego obowiązku wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy wydanie aktu lub dokonanie czynności nastąpiło z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99, LEX nr 54517). Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należało odnieść się do podnoszonej przez organ kwestii dopuszczalności złożonej skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został podgląd, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, bowiem przepisy regulujące postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostały zawarte w u.d.i.p. Ustawa ta w stosunku do bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie przewiduje żadnych środków prawnych na drodze administracyjnej. Wymóg taki nie wynika również z innych przepisów prawa. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, aby skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej musiała zostać poprzedzona jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracji (v: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. I OSK 601/05; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. I OSK 1382/07 – publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy u.d.i.p. Ustawa ta określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując, w jaki sposób postępowanie powinno być zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 tej ustawy. Organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji ma obowiązek podjąć jedną z tych form działania w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że w dniu "[...]" Stowarzyszenie wystąpiło do Wójta Gminy "[...]" z wnioskiem, ponowionym w dniu "[...]", o udostępnienie danych stanowiących informację publiczną. W odpowiedzi na wniosek Wójt, decyzją z dnia "[...]", odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji zakresie dotyczącym dokumentów będących w trakcie opracowywania, a następnie w dniu "[...]" wezwał do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji o środowisku. Niewątpliwą w sprawie pozostaje okoliczność, iż Wójt Gminy "[...]" przekroczył wskazany w ustawie termin 14 dni do odmowy udzielenia informacji publicznej. Jak wyżej wskazano art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nakazuje podmiotowi zobowiązanemu do udzielenia (odmowy udzielenia) informacji, udostępnienie informacji bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. Jak zatem wynika z treści cytowanego artykułu ustawodawca przyjął zasadę bezzwłocznego załatwiania spraw dotyczących udostępniania informacji publicznej. Jednakże powyższa okoliczność nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji Sąd orzeka, co powyżej wskazano, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000r., sygn. IV SA 105/00). Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi o bezczynność, organ administracji udzielił informacji publicznej, choćby z przekroczeniem ustawowego terminu, lub odmówił jej udzielenia w formie decyzji, tak jak w niniejszej sprawie, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi. Nie może bowiem zobowiązać organu do podjęcia czynności, która przed dniem orzekania została podjęta. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.