II SAB/Ol 86/13

Dnia 22 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 roku sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu w udzieleniu informacji publicznej 1/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2/ orzeka o nie wymierzaniu organowi grzywny; 3/ umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4/ zasądza od Dziekana Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu na rzecz skarżącego P. B. kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 grudnia 2012r. P. B. wystąpił do Dziekana Wydziału Uniwersytetu o udostępnienie informacji publicznej obejmujacej treść dwóch (losowo wybranych) decyzji administracyjnych, doręczonych imiennie oznaczonemu kandydatowi o nieprzyjęciu na studia stacjonarne I stopnia, kierunek "[...]", w roku akademickim "[...]" oraz wskazanie imienia i nazwiska co najmniej 2 innych kandydatów, którym doręczono taką decyzję. W dniu 11 stycznia 2013r. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w załatwieniu powyższego wniosku. W dniu 14 stycznia 2013r. Dziekan Wydziału decyzję, którą odmówił udostępnienia następujących dokumentów: wskazania imiennie oznaczonego kandydata nieprzyjętego na studia stacjonarne I stopnia na kierunku "[...]" w roku akademickim "[...]", któremu doręczono decyzję o nieprzyjęciu za pokwitowaniem oraz wskazania imienia i nazwiska co najmniej 2 innych kandydatów, którym doręczono za pokwitowaniem decyzję administracyjna o nieprzyjęciu na wyżej wskazane studia. Pismem z 1 lutego 2013r. pełnomocnik skarżącego - radca prawny T. B. - wniósł o umorzenie postępowania sądowego co do bezczynności oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013r. (sygn. akt II SAB/Ol 12/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe oraz zasądził na rzecz skarżącego od organu koszty postępowania sądowego. Na skutek skargi kasacyjnej P. B. od tego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013r. (sygn. akt I OSK 1143/13) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę tut. sądowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko tut. Sądu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniło pełnej treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), który przy rozpoznawaniu skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wymaga nie tylko orzekania w przedmiocie istnienia bezczynności, ale także w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wskazano, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozstrzygnie, czy bezczynność miała miejsce z naruszeniem prawa, czy naruszenie to nie było rażące oraz rozważy kwestię wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd II instancji jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Dziekana Wydziału w udzieleniu informacji publicznej. Aby móc skutecznie zarzucać bezczynność należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Wskazać zatem należy, że państwowa szkoła wyższa, jako część systemu nauki polskiej i systemu edukacji narodowej, jest powszechnie uważana za zakład administracyjny, wykonujacy zadania publiczne. Skoro stosowne organy uczelni wykonują zadania z zakresu władzy publicznej i wydają w związku z tym akty administracyjne, to są one organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym i ich działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Jak wynika z przekazanych Sądowi akt w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 20 grudnia 2012r. Stan ten jednak został usunięty przed przekazaniem skargi przez organ do Sądu. Nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że bezczynność - będąca przedmiotem skargi -przestała istnieć po wniesieniu skargi, ponieważ organ załatwił wniosek strony poprzez wydanie decyzji z dnia 14 stycznia 2013r. Okoliczność tę potwierdził sam skarżący w piśmie zawierającym wniosek o umorzenie postępowania sądowego, w którym wskazał na usunięcie stanu bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w punkcie 3/ sentencji wyroku. Nie stało się jednak bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nieznacznie uchybił termionowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym organ nie zignorował wniosku o udzielenie informacji publicznej lecz po otrzymaniu skargi w tej sprawie a przed przekazaniem jej do Sądu rozpoznał wniosek skarżącego. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1/ wyroku. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2/ sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny, z czym zgodził się sam skarżący, który w skardze wnosił o niewymierzenie organowi grzywny z urzędu. W pkt 4/ sentencji Sąd postanowił, na zasadzie art. 201 § 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 490), o zwrocie skarżącemu od organu kosztów postępowania.