II SAB/Ol 89/14

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 roku sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Powiatu w udzieleniu informacji prasowej I. zobowiązuje Starostę Powiatu do rozpoznania wniosku S. P. - dziennikarza dziennika z dnia "[...]" w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku organowi; II. stwierdza, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny; IV. zasądza od Starosty Powiatu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 15 czerwca 2014r. dziennikarz dziennika A S. P., powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe, zwrócił się do Starostwa Powiatowego w A o udzielenie informacji z treści dokumentów urzędowych poprzez: - przesłanie kopii decyzji pozwalającej na budowę domu przez Koło Łowieckie A w A w miejscowości A, - przesłanie kopii protokołu odbioru obiektu budowlanego określonego w pkt 1, - przesłanie kopii decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego określonego w pkt 1. W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 czerwca 2014r. poinformowano wnioskodawcę, że Starosta A nie ma podstawy prawnej do udzielenia żądanej informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe. Wskazano również, że organem właściwym do udzielenia informacji w zakresie protokołu odbioru oraz decyzji o pozwolenie na użytkowanie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie wyjaśniono, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej winno stosować się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Następnie pismem z dnia 22 lipca 2014r. P. G. – redaktor naczelny dziennika A wywiódł skargę na bezczynność w udzieleniu informacji prasowej na wniosek z dnia 15 czerwca 2014r., wnosząc o nakazanie Staroście A udzielenia informacji zgodnie z pkt 1 wniosku oraz uznanie na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarżonej odmowie zarzucono naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała na dyspozycję przepisu art. 3a ustawy Prawo prasowe, w myśl którego udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też przedmiotowy wniosek z dnia 15 czerwca 2014r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez SP w A w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania, wskazując, że w piśmie z dnia 25 czerwca 2014r. wnioskodawca otrzymał odpowiedź na swój wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Ich właściwość w powyższym zakresie dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Na gruncie niniejszej sprawy wnioskiem z dnia 15 czerwca 2014r. dziennikarz dziennika A S. P., powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe, zwrócił się do Starostwa Powiatowego w A o udzielenie informacji w postaci kopii dwóch decyzji i kopii jednego protokołu. Przechodząc do rozważań nad istotą sprawy nadmienić trzeba, że skarżący w piśmie z dnia 15 czerwca 2014r. r. jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 11 ust. 1 wiążący się z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.). Analizując wniosek skarżącego w kontekście powołanej podstawy prawnej nie sposób jednak pominąć art. 3a Prawa prasowego, który stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przepis ten "w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać" (J. Sobczak Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008, opublikowany w LEX). Innymi słowy osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia w tym zakresie jak osoba działającą na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie stosuje się w przypadku takiej osoby zapisy ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podmiot zaś odpowiadając na gruncie niniejszej sprawy na wniosek strony całkowicie błędnie przyjął, że Starosta A nie ma podstawy prawnej do udzielenia żądanej informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe. Jak już wskazano art. 3a ustawy Prawo prasowe odsyła do ustawy o dostępie do informacji publicznej a więc w przypadku wnioskodawcy będącego dziennikarzem stosuje się zapisy ustawy u.d.i.p. w kompleksowy sposób regulujące zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określające zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ma żadnych wątpliwości, że Starosta A jest w myśl przywołanej wyżej regulacji prawnej podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, publ.: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku art. 14 ust. 1). Jeśli jednak informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona w formach zgodnych z ustawą, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02). W ocenie Sądu niewątpliwie informacje, o które zwrócił się skarżący na gruncie niniejszej sprawy stanowią informację publiczną, gdyż odnoszą się one do sfery działania władz publicznych Organ powinien zatem rozpatrzeć wniosek strony w myśl przywołanych wyżej przepisów. W kontekście odpowiedzi na pkty 2 i 3 wniosku, dotyczące kopii odbioru określonego obiektu budowlanego oraz pozwolenia na użytkowanie, wskazać należy, że z odpowiedzi organu nie wynika czy dysponuje on takimi informacjami. Jeśliby nimi dysponował powinien je udzielić stronie. W sytuacji gdyby jednak podmiot zobowiązany nie był w posiadaniu wnioskowanej informacji powinien poinformować o tym fakcie stronę. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że Starosta Powiatu A pozostaje w bezczynności i z tego względu, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku zobowiązując Starostę Powiatu A do rozpoznania wniosku S. P. – dziennikarza dziennika A z dnia 15 czerwca 2014r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku organowi. Jednocześnie w punkcie II sentencji Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynikała z przekonania organu, że nie ma on podstaw do rozpoznania wniosku skarżącego. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie, w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. To jednak w ocenie Sądu nie nastąpiło na gruncie niniejszej sprawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt IV na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.