II SAB/Ol 90/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Burmistrza w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego D. L. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 2 sierpnia 2019 r. D. L. (dalej jako: "skarżący") przesłał do Urzędu Miasta za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie skanów protokołów obrad wszystkich komisji Rady Miejskiej VIII kadencji, które odbyły się w okresie od 25 marca do 30 czerwca 2019 r., w formacie pdf na wskazany adres poczty elektronicznej. W dniu 7 sierpnia 2019 r. przesłano skarżącemu zgodnie z wnioskiem protokoły z posiedzeń sześciu komisji: Komisji Oświaty, Komisji Polityki Gospodarczej, Komisji Budżetu i Finansów, Komisji Kultury, Sportu i Rekreacji, Komisji Rozwoju Gospodarczego, Inwestycji i Finansów, Komisji Społecznej. W dniu 13 września 2019 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Burmistrza Miasta, ze skargą na bezczynność tego organu w udostepnieniu informacji publicznej. Wskazał, że organ zrealizował jego wniosek tylko w części, gdyż nie udostępniono mu protokołów z prac dwóch najważniejszych komisji, tj. Komisji Rewizyjnej oraz Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Wyraził też wątpliwość czy przesłano mu wszystkie protokoły z posiedzeń wymienionych sześciu komisji, ponieważ nie wszystkie przekazane protokoły były numerowane. Ponadto zarzucił, że wbrew art. 12 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429., dalej jako: "u.d.i.p."), w przesłanej mu odpowiedzi nie zostały wskazane dane określające tożsamość osoby, która wytworzyła informację. Skarżący wniósł o: zobowiązanie Burmistrza Miasta do realizacji wniosku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego. Wskazał, że organ w reakcji na wniosek podjął czynności związane z rozpatrzeniem wniosku, zachowując terminy przewidziane w art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. W przypadku stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi stan bezczynności miał jednak miejsce, to organ pomimo upływu terminów określonych w u.d.i.p. udostępnił dane żądane przez skarżącego. Z załączonych przez organ akt administracyjnych wynika, że w dniu 15 listopada 2019 r., w związku z wniesieniem skargi, organ przesłał skarżącemu dodatkowo protokoły z posiedzeń Komisji Rewizyjnej i Komisji Skarg, Wniosków i Petycji z podanego okresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), stanowi o tym art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Zgodnie z u.d.i.p. załatwienie wniosku następuje zasadniczo przez udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub wydanie decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej albo odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Udostępnienie na wniosek następuje zaś bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Burmistrz Miasta, jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) i organ wykonawczy gminy, który kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506) zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Żądane zaś protokoły obrad komisji Rady Miejskiej stanowią bez wątpienia informację publiczną, gdyż dotyczą trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Oczywistym jest również w sprawie, że w wymaganym terminie organ udostępnił skarżącemu tylko część wnioskowanych informacji, tj. przekazał mu w formie plików pdf na wskazany adres poczty elektronicznej protokoły z obrad Komisji Oświaty, Komisji Polityki Gospodarczej, Komisji Budżetu i Finansów, Komisji Kultury, Sportu i Rekreacji, Komisji Rozwoju Gospodarczego, Inwestycji i Finansów, Komisji Społecznej. Natomiast dopiero na skutek skargi organ przesłał skarżącemu w dniu 15 listopada 2019 r. protokoły z obrad pozostałych dwóch komisji - Komisji Skarg, Wniosków i Petycji oraz Komisji Rewizyjnej. Przypomnieć należy, że wniosek wpłynął do organu pocztą elektroniczną, a zgłoszony został 2 sierpnia 2019 r., zatem udostępnienie wnioskowanych informacji powinno nastąpić do 16 sierpnia 2019 r. W dniu wniesienia skargi, tj. 13 września 2019 r. organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie udostępnił skarżącemu wszystkich wnioskowanych danych, mimo ich wytworzenia i posiadania. Jednak zarzucana bezczynność ustała w dniu 15 listopada 2019 r., czyli po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Oceniając wywiązanie się organu z obowiązku udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, Sąd nie znajduje podstaw do poddawania w wątpliwość, czy skarżącemu przesłano protokoły z wszystkich obrad komisji. Zgłaszane przez skarżącego wątpliwości w tym względzie opierają się jedynie na domysłach. Niezasadnie też skarżący podnosi brak danych określających tożsamość osoby, która wytworzyła informację. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.d.i.p. informacje publiczne udostępniane w sposób, o którym mowa w art. 10 i 11, są oznaczane danymi określającymi podmiot udostępniający informację, danymi określającymi tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia. Z przesłanych skarżącemu protokołów wynika zaś kto sporządził protokoły i kto przewodniczył komisji. Skoro organ udostępnił po wniesieniu skargi pozostałe objęte wnioskiem dane, bezczynność będąca przedmiotem zaskarżenia przestała istnieć. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy z dnia orzekania. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, publ. na stronie orzeczenia nsa.gov.pl). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność (co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi przez organ), nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W sprawie, w ocenie Sądu, nie można przypisać organowi złej woli, gdyż podjął niezwłocznie działania na skutek wniosku skarżącego i uwzględnił skargę przesyłając skarżącemu brakujące informacje. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., a więc gdy w ramach autokontroli organ uwzględni skargę.