II SAB/Ol 90/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na bezczynność Wójta Gminy B. w rozpatrzeniu interpelacji radnego postanawia odrzucić skargę. Radny Rady Gminy B. - P. L. w skardze na bezczynność w rozpatrzeniu jego interpelacji z 4 czerwca 2025 r. zarzucił, że Wójt Gminy B. nie udzielił odpowiedzi na zapytanie dotyczące posadowienia elektrowni wiatrowych oraz udzielił sprzecznych i niekompletnych odpowiedzi na interpelację przewodniczącej rady gminy w sprawie kosztów postępowań prokuratorskich. Wskazał, że w odpowiedzi na interpelację przewodniczącej rady Wójt podała kwotę kosztów 3 191,85 zł, natomiast w odpowiedzi na jego interpelację stwierdziła, że Gmina nie poniosła żadnych kosztów. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł wniosła o odrzucenie skargi ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślić należy, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna tylko wówczas, gdy istnieje przepis prawa zobowiązujący organ do wydania określonego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. bądź określonego zachowania w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest niezadowalająca odpowiedź wójta na interpelację lub zapytanie radnego. Art. 24 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) stanowi, że w sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta (ust. 3). Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla gminy. Powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania (ust. 4). Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady, który przekazuje je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpelacji lub zapytania (ust. 6). Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty (ust. 7). Odpowiedzi organu wykonawczego gminy nie można utożsamiać z aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dla uznania określonej prawnej formy działania organu administracji za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa niezbędne jest bowiem, aby charakteryzowała się ona następującymi elementami: 1) nie może być decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaskarżalnymi na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; 2) musi mieć charakter zewnętrzny, tj. musi zostać skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; 3) musi zostać skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata; 4) musi dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, a więc obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany; 5) musi obejmować uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie VI, WK 2016; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie V, Lexis Nexis 2011). Odpowiedź na zapytanie lub interpelację radnego nie spełnia powołanych powyżej kryteriów aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Nie stanowi ona bowiem władczego działania organu administracji publicznej skierowanego do niepodporządkowanego mu podmiotu i nie dotyczy praw podmiotowych przysługujących jednostce na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Relacja pomiędzy radnym a organem wykonawczym ma - co do zasady - charakter wewnętrzny, zaś uprawnienia związane z wykonywanym przez niego mandatem wiążą się z funkcją kontrolną organu stanowiącego gminy. Nie wynikają one zatem z praw przysługujących Stronie jako zwyczajnemu członkowi wspólnoty samorządowej. W takim też kontekście należy postrzegać żądanie udzielenia informacji, udostępnienia materiałów, zapytanie czy też interpelację (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 listopada 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 777/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie przedmiotem wniosku Skarżącego była interpelacja, nie zaś wniosek składany w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.). W tym względzie w odpowiedzi na skargę organ słusznie zwrócił uwagę na to, że skarżący jednoznacznie wskazał, że jego zapytania są oparte o przepisy ustawy o samorządzie gminnym; zostały one przekazane na sesji Rady Gminy B. zwołanej na dzień 27 marca 2025 r., co zdeterminowało udzielenie mu odpowiedzi przez organ w trybie ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji należało stwierdzić, że skoro ocena charakteru prawnego wynikających z art. 24 u.s.g. obowiązków organu wykonawczego gminy w odniesieniu do realizowanych przez radnego uprawnień wykazała, że nie stanowią one innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podjętych w ramach bądź też poza postępowaniami określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz dodatkowo nie istniał przepis prawny, który przyznawałby radnemu możliwość zakwestionowania nieprawidłowego działania organu wykonawczego w tym zakresie, to oceniana skarga na bezczynność nie mogła zostać uznana za dopuszczalną. Wobec tego, że skarga na bezczynność organu w rozpatrzeniu interpelacji radnego nie mieściła się w granicach właściwości sądów administracyjnych, podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.