II SO/Ol 13/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku E.D. o wymierzenie Z.D. "[...]" grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Na etapie wniesienia skargi E.D. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia zawartego we wniosku, skarżąca (59 l.) sama prowadzi gospodarstwo domowe; pobiera rentę w wysokości 1063 zł (potwierdzenie transakcji - karta 5 akt) i zasiłek pielęgnacyjny; jedynym jej majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 55 m2 o wartości 250000 zł; zobowiązania i stałe wydatki wynoszą około 1500 zł miesięcznie. Wobec tego, iż zobowiązania i stałe wydatki nie zostały w rubryce 11 formularza wniosku wyszczególnione wraz z podaniem wysokości każdego z nich oraz nie została wypełniona rubryka 5 formularza, przeznaczona do zamieszczenia uzasadnienia wniosku, a w dacie wniosku widniał miniony rok, skarżąca została wezwana do usunięcia owych braków formalnych w terminie 7 dni. Równocześnie nałożono zobowiązanie do przedłożenia wyciągów z wszelkich posiadanych rachunków bankowych - za okres od 1 maja 2018 r. do dnia odbioru wezwania oraz kopii dowodów ostatniego opłacenia wydatków związanych z mieszkaniem (o ile nie uwidacznia ich wyciąg z rachunku bankowego). Wezwanie zostało doręczone 2 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w rubryce 5 zamieściła stwierdzenie, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest renta, która pokrywa opłaty mieszkaniowe; w rubryce 11 w miejsce "1500" wpisała "400"; w rubryce 14 przeprawiła rok 2017 na 2018. Załączone zostały: "lista transakcji" zawierających frazę "rata kredytu", z 5 "wybranych rachunków", z okresu od 9 maja do 9 sierpnia 2018 r. oraz osobne "potwierdzenia transakcji": opłat za czynsz - z 24 maja 2018 r. (100 zł), 1 czerwca 2018 r. (250 zł), 24 lipca 2018 r. (200 zł), opłat za gaz - z 1 czerwca 2018 r. (20 zł), 24 lipca 2018 r. (20 zł) i opłat za prąd - z 1 czerwca 2018 r. (50 zł), 25 czerwca 2018 r. (100 zł), 24 lipca 2018 r. (50 zł). Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, w skrócie: P.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z unormowania tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu wskazanej okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Konstrukcja tego przepisu zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien mianowicie z należytą starannością wypełnić treść wezwania. Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na jednolitym stanowisku, iż niezłożenie żądanych oświadczeń bądź dokumentów źródłowych należy ocenić jako niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z rozpoznającym wniosek o prawo pomocy, co stanowi podstawę do oddalenia wniosku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 124/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca, mimo pouczenia jej o tym, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, nie dostarczyła wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych za wskazany okres. Wyciągiem z rachunku bankowego, który to stanowi przegląd wszystkich przeprowadzonych nań operacji, nie jest dostarczona "lista transakcji". Powstała ona bowiem poprzez wyszukanie na prowadzonych w jednym banku pięciu rachunkach skarżącej tylko tych transakcji z okresu od 9 maja do 9 sierpnia 2018 r., które zawierają frazę: "rata kredytu". Wobec nieujawnienia wszystkich oczekiwanych od niej danych, skarżąca uniemożliwiła, zdaniem orzekającego, stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie postanowień dotyczących prawa pomocy.