II SO/Ol 15/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku B S o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz ich zwrot postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W dniu "[...]" r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego) B S złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję z dnia "[...]" r. nr "[...]" w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń i ich zwrotu. W dniu 5 października 2018 r. do tut. Sądu wpłynęła zaś skarga B S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O z dnia "[...]"r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w zakresie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego na dzieci S i Z R oraz M S oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej okresu od "[...]" do "[...]" r. W piśmie procesowym z dnia "[...]" r. skarżąca podała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez nią decyzji jest konieczne, bowiem znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej oraz materialnej. Jest osobą samotną, samotnie gospodarującą, zaś jej skromne dochody wystarczają jedynie na bieżące potrzeby tj. opłaty, dojazdy do pracy oraz na skromne życie oraz leki (ma chory kręgosłup), krople do oczu, które musi przyjmować 2 razy dziennie, z uwagi na schorzenie, bowiem jest osobą niedowidzącą na jedno oko z orzeczeniem o niepełnosprawności z tego tytułu. Podniosła, iż rozpoczął się sezon grzewczy i musi zakupić opał na zimę. Ponieważ nie stać jej na jednorazowy zakup musi co miesiąc zakupić go w niewielkiej ilości. W sytuacji, gdy nie zostanie wstrzymane wykonanie decyzji, będzie jej bardzo ciężko żyć, gdyż zostanie pozbawiona części dochodów, zatem przetrwanie zimy będzie bardzo utrudnione. Do wniosku załączyła kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]" r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E, którym orzeczono o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn.zm) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 zd. 1 ustawy p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie ww. przepisu Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy ppsa. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010r., sygn. akt I FSK 1841/09, post. NSA z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II OZ 415/11, dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że w niniejszej sprawie wykonanie decyzji orzekającej o nienależnie pobranym świadczeniu rodzinnym na dzieci oraz konieczności jego zwrotu może spowodować zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudne do odwrócenia skutki braku wstrzymania wykonania tejże decyzji. Nie może budzić żadnych wątpliwości okoliczność, iż określona skarżoną decyzją kwota nienależnie pobranego świadczenia w wysokości przekraczającej "[...]" zł wraz z ustawowymi odsetkami stanowi dla skarżącej znaczące obciążenie finansowe. Trudne położenie skarżącej, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze skromnych dochodów za pracę, z których musi pokryć koszty dojazdu do pracy, zakupu leków z uwagi na swoją stwierdzoną orzeczeniem niepełnosprawność, jak również z uwagi na zbliżającą się porę zimową i zapewnienie niezbędnego opału na zimę co oznacza konieczność poniesienia z tego tytułu dodatkowych kosztów celem zabezpieczenia opału na zimę, świadczy, że zaistniała po stronie wnioskodawczyni potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody a zarazem nieodwracalnych skutków, jeśli z uwagi na brak możliwości zabezpieczenia opału na zimę dojdzie do narażenia zdrowia i życia skarżącej na niebezpieczeństwo. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że dopiero orzeczenie Sądu jednoznacznie przesądzi o konieczności poniesienia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na dzieci, zatem faktycznie wcześniejsze wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudne do odwrócenia skutki. Z powyższych względów na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy ppsa., Sąd orzekł jak w sentencji.