II SO/Ol 2/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o wymierzenie Wojewodzie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. wymierzyć Wojewodzie grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) za nieprzekazanie skargi; 2. zasądzić od Wojewody na rzecz wnioskodawczyni kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 27 maja 2019 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 28 maja 2019 r., M.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Wojewodzie za nieprzekazanie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy trzech wniosków skarżącej: z dnia 8 kwietnia 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: N. K. za okres od dnia 9 stycznia 2017r. do dnia 8 kwietnia 2017r.; z dnia 12 września 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: S. K. za okres od dnia 9 stycznia 2017r. do dnia 8 kwietnia 2017r. oraz z dnia 12 września 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko: S. K. za okres od dnia 9 stycznia 2017r. do dnia 8 kwietnia 2017r. Ponadto ustalono, że w okresie od dnia 9 stycznia 2017 r. do dnia 8 kwietnia 2017 r. w sprawie świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego na dzieci skarżącej miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku z czym wnioski te w dniu 14 maja 2018 r. zostały przekazane przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. Z uwagi na niezałatwienie sprawy dotyczącej wskazanych wniosków w ustawowych terminach pismami z dnia 22 czerwca 2018 r., a następnie z dnia 5 listopada 2018 r. skarżąca została zawiadomiona o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia jej wniosków – odpowiednio do dnia 5 października 2018 r., a następnie do dnia 22 stycznia 2019 r. Jednocześnie wskazano, że wniesione w dniu 23 stycznia 2019r. przez pełnomocnika skarżącej ponaglenie oraz skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego przedmiotowych wniosków wraz z aktami sprawy zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., które w dniu 11 lutego 2019 r. wydało postanowienie w tej kwestii. Następnie pismem z dnia 24 stycznia 2019 r. skarżąca została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego oraz świadczenia rodzicielskiego za okres, w którym w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podniesiono, iż po analizie zgromadzonej dokumentacji Wojewoda w odniesieniu do wniosku z dnia 12 września 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko: S. K. za okres od 9 stycznia 2017r. do 8 kwietnia 2017r. decyzją z dnia "[...]" przyznał skarżącej prawo do dodatku dyferencyjnego w postaci świadczenia wychowawczego na dziecko: S. K. za okres od 9 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2017r. i odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko za okres od 1 lutego 2017r. do 8 kwietnia 2017r. Tym samym, sprawa ta została zakończona. Natomiast w przypadku wniosku z dnia 8 kwietnia 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: N. K. za okres od 9 stycznia 2017r. do 8 kwietnia 2017r., ze względu na braki formalne w przekazanym wniosku, wezwano skarżącą pismem z dnia 24 stycznia 2019r. do jego uzupełnienia poprzez dostarczenie oświadczenia o wysokości dochodu uzyskanego przez członka rodziny – K. K. z tytułu uzyskania zatrudnienia w Belgii w dniu 9 stycznia 2017r., wyznaczając termin 14 dni na udzielenie stosownej odpowiedzi. Pismo zostało skutecznie doręczone skarżącej oraz jej pełnomocnikowi w dniu 30 stycznia 2019r. W wyznaczonym terminie nie wpłynęła wymagana odpowiedź ani dokumenty. W związku z powyższym Wojewoda, pismem z dnia 20 lutego 2019r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Jednocześnie wskazano, że zgodnie ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją wypłata skarżącej świadczeń wychowawczych i świadczenia rodzicielskiego za okres od dnia 1 stycznia 2017r. została zawieszona postanowieniem z dnia "[...]" przez Burmistrza Miasta i Gminy M. w wyniku wniosku skarżącej z dnia 16 stycznia 2017r., w którym zwróciła się ona do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z prośbą o wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego/rodzicielskiego od dnia 1 stycznia 2017r. z uwagi na wyjazd męża do Belgii. Wojewoda podkreślił, iż toczące się postępowanie za okres, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, pozostaje bez wpływu na wypłatę skarżącej świadczeń za okres nie objęty tymi przepisami, bowiem powyższe pozostaje w gestii skarżącej i organu właściwego Burmistrza Miasta i Gminy M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Należy przy tym wyjaśnić, iż grzywna ta ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Przy rozstrzygnięciu wniosku Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czy zobowiązany wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie – jak wskazano wyżej - pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Należy podkreślić, iż wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy przedmiotowa skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wpłynęła do organu w dniu 23 stycznia 2019 r. Zatem organ zobowiązany był przekazać sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi. Tym samym, organ powinien przekazać skargę do Sądu najpóźniej do dnia 22 lutego 2019 r. Tymczasem organ tego obowiązku nie zrealizował, bowiem dopiero w odpowiedzi na przesłany przez tut. sąd wniosek o wymierzenie grzywny, organ w dniu 10 czerwca 2019 r. (data nadania pocztowego) przesłał do tut. sądu kopię przedmiotowej skargi wraz z aktami administracyjnymi. Reasumując, uchybienie terminu przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu jest niewątpliwe. Przy czym z pisma organu wynika, że przedmiotowa skarga została przekazana do SKO w O., zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że w ocenie Sądu jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym Sąd, określając wysokość grzywny bierze pod uwagę szereg okoliczności, w tym takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, a także jej przyczyny. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 100 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).