II SO/Ol 21/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia - oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy Sędziów WSA w Białymstoku: I.H.D., E.T., D.T.-B., G.G., A.S.-N., M.R., S.P., M.W., M.M., W. S., S.P., U.B.R., J.P., P.P. oraz Referendarzy WSA w Białymstoku: B.R. i T.O. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Stowarzyszenie A wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2011 r. (data wpływu do Sądu) Stowarzyszenie zawarło między innymi wniosek o wyłącznie od rozpoznania tej sprawy sędziów WSA w Białymstoku: I.H.D., G.G., M.M., P.P., S.P., J.P., S.P., M.R., U.B.R., A.S.- N., W.S., E.T., D.T.–B., M.W. - orzekającego poprzednio w SKO w Białymstoku oraz referendarzy: T.O. i B.R., którzy orzekając z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść "prawdopodobnie z naruszeniem prawa". Jako uzasadnienie wskazano np. odmawianie Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, jak również brak wyłączenia sędziego WSA S.P. pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. Kampusu Uniwersytetu, którego jednocześnie pracownikiem jest ten sędzia i orzekał prawdopodobnie na korzyść swojego pracodawcy Uniwersytetu z oczywistym naruszeniem prawa i etyki. Wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie WSA w Białymstoku: I.H.D., E.T., D.T.–B., G.G., A.S.–N., M.R., S.P., M.W., M.M., W.S., S.P., U.B.R., J.P. oraz referendarze: B.R. i T.O. złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenia takiego nie złożył jedynie sędzia WSA P.P., który od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. nie orzeka już w WSA w Białymstoku. Postanowieniem z dnia 6 października 2011 r. (sygn. akt II OW 142/11) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku od orzekania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy uznać należy za nieuzasadniony. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jak również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 18 p.p.s.a. obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów oraz na zasadzie art. 24 § 1 tej ustawy wskazanych referendarzy sądowych. Skarżącemu Stowarzyszeniu należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o takim działaniu na niekorzyść strony na skutek odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu oraz całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, czy też braku wyłączenia sędziego NSA S.P. od rozpoznania sprawy m.in. Kampusu Uniwersytetu, bowiem nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 (niepublikowany) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela. Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego. Nadto, zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędziowie orzekający w WSA w Białymstoku w innych sprawach Stowarzyszenia podejmują niekorzystne działania na jego rzecz "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" jest stwierdzeniem całkowicie gołosłownym bez przedstawienia obiektywnych przesłanek uzasadniających takie stwierdzenie. A jak już wcześniej wskazano, fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach skarżącego Stowarzyszenia nie stanowi podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy Stowarzyszenia. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie skarżącej o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie sędziego WSA P.P. Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia ten od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. nie orzeka już w WSA w Białymstoku, wobec czego brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., gdyż wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 w związku z art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącego Stowarzyszenia o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku, jako nieuzasadniony.