II SO/Ol 27/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z zażalenia: Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 27/10, odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i orzekającym o zwrocie wnioskodawcom po 100 zł (sto zł) tytułem uiszczonego wpisu w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku "[...]" o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 11 sierpnia 2010 r., nr "[...]" postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. II SO/Ol 27/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił, jako spóźniony, wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku "[...]" o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 11 sierpnia 2010 r. i orzekł o zwrocie wnioskodawcom po 100 zł tytułem uiszczonego wpisu. Sąd stwierdził bowiem, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na to postanowienie upływał z dniem 7 grudnia 2010 r., zaś wniosek został złożony bezpośrednio w Sądzie, a następnie w dniu 10 grudnia 2010 r. został przesłany Kolegium. W złożonym na to postanowienie zażaleniu Wspólnoty podały, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym samym dniu, co do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. 7 grudnia 2010 r. W ocenie żalących się w sprawie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Do zażalenia dołączono m.in. potwierdzenie odbioru przez Kolegium pisma nadanego przez Wspólnoty w dniu 7 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wykonując zarządzenie z dnia 23 lutego 2011 r., poinformowało, że wniosek Wspólnot wpłynął bezpośrednio do tego organu w dniu 8 grudnia 2010 r. Ponieważ jednak adresat - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - był przekreślony, a do wniosku nie dołączono skargi, Kolegium uznało to pismo jako przekazane do wiadomości i nie nadało mu biegu. Oryginał wniosku został dopiero dołączony do akt przekazanych do Sądu, wraz ze skargą Wspólnot na postanowienie Kolegium z dnia 11 sierpnia 2010 r., w dniu 11 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 195 § 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie Sądu, wniesione zażalenie ma taki charakter. Odrzucając bowiem jako spóźniony wniosek Wspólnot o przywrócenie terminu, Sąd nie dysponował dokumentami potwierdzającymi zachowanie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Natomiast treść załączonego do zażalenia potwierdzenia odbioru wniosku i wyjaśnienia Kolegium potwierdzają fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie. Wobec powyższego należało rozpoznać przedmiotowy wniosek. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić termin. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że postępowanie odwoławcze zostało zainicjowane zażaleniem Wspólnot na postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia 7 maja 2009 r., ale Kolegium nie doręczyło odpisów rozstrzygnięcia Wspólnotom, lecz opublikowało je w trybie art. 49 K.p.a. W ocenie wnioskodawców, brak świadomości istnienia kwestionowanego postanowienia uzasadnia brak winy Wspólnot Mieszkaniowych w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Kolegium. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminowi można więc przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OZ 216/10). W przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Nie stanowi bowiem okoliczności wyłączającej winę Wspólnot niewiedza o wydaniu przedmiotowego postanowienia przez organ odwoławczy i ogłoszeniu go w trybie art. 49 K.p.a. Należy zauważyć, że art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) stanowi wprost, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym też trybie było ogłoszone postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia 7 maja 2009 r. Wobec tego, bez względu na znajomość obowiązujących przepisów prawa, Wspólnoty mogły co najmniej przypuszczać, że postanowienie Kolegium wydane po rozpoznaniu ich zażalenia na opisane postanowienie organu pierwszej instancji, również zostanie ogłoszone w taki sam sposób, czyli w trybie art. 49 K.p.a. W tej sytuacji brak wiedzy o rozpoznaniu zażalenia Wspólnot nie świadczy o zachowaniu należytej staranności i o braku winy w zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Natomiast, jak już wyżej wskazano, możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnych wyłącza nawet niedbalstwo podmiotu, który miał dokonać tej czynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.