II SO/Ol 3/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o wymierzenie Wojewodzie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. wymierzyć Wojewodzie grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych) za nieprzekazanie skargi; 2. zasądzić od Wojewody na rzecz wnioskodawczyni kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 27 maja 2019r., które wpłynęło do Sądu w dniu 28 maja 2019r., M. K. (dalej jako: wnioskodawczyni), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Wojewodzie "[...]" (dalej jako: Wojewoda) za nieprzekazanie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy trzech wniosków skarżącej, w tym z dnia 12 września 2016r. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko S. K. za okres od dnia 9 stycznia 2017r. do dnia 8 kwietnia 2017r. Podano, że wnioski te zostały przekazane Wojewodzie w dniu 14 maja 2018r. Z uwagi na niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach pismami z dnia 22 czerwca 2018r., a następnie z dnia 5 listopada 2018 r. wnioskodawczyni została zawiadomiona o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia jej wniosków – odpowiednio do dnia 5 października 2018r., a następnie do dnia 22 stycznia 2019r. Podano, że wniesione w dniu 23 stycznia 2019r. przez wnioskodawczynię ponaglenie oraz skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego przedmiotowych wniosków wraz z aktami sprawy zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., które w dniu "[...]" wydało postanowienie w tej kwestii. Podano, że odnośnie do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Wojewoda, po analizie zgromadzonej dokumentacji, przekazał go zgodnie z pierwszeństwem do rozpatrzenia do belgijskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych, o czym pismem z dnia 24 stycznia 2019r. zawiadomił skarżącą. W dniu 20 marca 2019r. wysłano ponaglenie do zagranicznej instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych, jednakże odpowiedź z instytucji belgijskiej nie wpłynęła, a tym samym, postępowanie w tej sprawie nadal toczy się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Podnieść należy, że grzywna wymierzana w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Przy rozstrzygnięciu wniosku Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czy zobowiązany wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie – jak wskazano wyżej - pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Należy podkreślić, iż wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy przedmiotowa skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego wpłynęła do organu w dniu 23 stycznia 2019r. Zatem organ zobowiązany był przekazać sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi, czyli najpóźniej do dnia 22 lutego 2019r. Tymczasem organ tego obowiązku nie zrealizował, bowiem dopiero w odpowiedzi na przesłany przez tut. sąd wniosek o wymierzenie grzywny, organ w dniu 10 czerwca 2019r. (data nadania pocztowego) przesłał do tut. sądu kopię przedmiotowej skargi wraz z aktami administracyjnymi. W związku z tym uchybienie terminu przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu jest niewątpliwe. Przy czym z pisma organu wynika, że przedmiotowa skarga została przekazana do SKO w O., zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że w ocenie Sądu jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym Sąd, określając wysokość grzywny bierze pod uwagę szereg okoliczności, w tym takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, a także jej przyczyny. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 100 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).