II SO/Ol 8/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie spółce A grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy ppsa postanawia 1) wymierzyć spółce A grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych) za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie; 2) zasądzić od spółki A na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. K. - powołując się na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) - złożył do tut. Sądu wniosek o wymierzenie grzywny "[...]" Sp. z o.o w I. za nieprzekazanie Sądowi jego skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 15 maja 2017r. złożył za pośrednictwem Spółki, skargę skierowaną do tut. Sądu, na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej. Skargę te doręczono Spółce w dniu 18 maja 2017r. W związku z tym najpóźniej 2 czerwca 2017r. skarga powinna być przekazana do Sądu, a pomimo upływu terminu nie została przekazana do rozpoznania, co uzasadnia wymierzenie grzywny. Wskazał ponadto, że nawet gdyby w dzień złożenia wniosku skarga została przekazana Sądowi, to wniosek i tak zasługuje na uwzględnienie, gdyż grzywna ma charakter mieszany i w takim wypadku stanowiłaby sankcję za uchybienie ustawowemu terminowi i naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Do wniosku skarżący dołączył kopię skargi oraz potwierdzenie nadania jej listem poleconym. W odpowiedzi na wniosek Prezes Zarządu Spółki udzielił informacji odnośnie kontroli biletów w autobusach Spółki, a w piśmie z dnia 6 października 2017r. potwierdził, że skarga wpłynęła do Spółki w dniu 18 maja 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie jednak z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016r. poz. 1764) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że na organie administracji (którym w niniejszej sprawie jest Spółka jako podmiot, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej), do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie bowiem od stanowiska organu co do zasadności skargi, ma on obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Przy czym organ obowiązany jest wykonać czynności nakazane w art. 54 § 2 p.p.s.a. również w przypadku, gdy skorzysta z instrumentu autokontroli, przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., bowiem jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli tej czynności i ewentualnego umorzenia postępowania sądowego (por. R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi do sądu administracyjnego, ZNSA z 2007r. Nr 5-6, s.7). Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, a także innych podmiotów, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, jak i z pisma Spółki, skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do Spółki w dniu 18 maja 2017r. Tym samym termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy upłynął w dniu 2 czerwca 2017r. Obowiązek ten dotychczas nie został wykonany. Podkreślić zaś należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu tylko sąd administracyjny – a nie organ - jest uprawniony do oceny jej zasadności, a także oceny czy stan bezczynności dalej trwa, czy też może ustał po wniesieniu skargi, a następnie podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Sąd może jednak orzekać w tej sprawie dopiero po przekazaniu mu skargi wraz z aktami sprawy. W niniejszej sprawie organ (Spółka) wciąż nie przekazał Sądowi skargi na bezczynność organu, czyli pisma skarżącego z dnia 15 maja 2017r. (które wpłynęło do organu w dniu 18 maja 2017r.) wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Co więcej organ (Spółka) pozostaje w mylnym przekonaniu, że niniejsze postępowanie dotyczy skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, gdyż w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (pismo Spółki z dnia 8 września 2017r.) odniesiono się wyłącznie do kwestii wniosku o udzieleniu informacji publicznej. Tymczasem niniejszej postępowanie dotyczy wyłącznie kwestii grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i ma zdyscyplinować organ (Spółkę) do wykonania ciążących na nim obowiązków. Należy zatem uznać, iż została spełniona przesłanka określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. Przy czym wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny w wysokości 100 zł za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Sąd uznał bowiem, że nieprzekazania skargi wynika z braku doświadczenia Spółki w sprawach tego rodzaju i uwzględnił okoliczność, że Spółka nie jest organem administracji w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w związku z tym nie dysponuje aparatem urzędniczym doświadczonym w sposobie załatwiania tego rodzaju spraw. W ocenie Sądu wymierzona kwota grzywny jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i powinna pouczyć i zdyscyplinować podmiot zobowiązany zarówno w niniejszej sprawie, jak i na przyszłość. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 100 zł.