III SA 1169/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004r. sprawy ze skargi A. K. i P. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych i odmowy umorzenia odsetek za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 210 zł. (słownie: dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2002 roku, nr "[...]" Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 11.01.2002 r., w sprawie odmowy A. i P. K. rozłożenia na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży nieruchomości oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Skarżący dopuścili do powstania zaległości podatkowej, w wyniku nie uiszczenia należnego zryczałtowanego podatku dochodowego, określonego w art.28ust.2 ustawy z dnia 26.07.1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynoszącego 10% uzyskanego przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych. Skarżący nie zachowali prawa do zwolnienia określonego w art.10 ust.1 pkt 8 i art.21 ust.1 pkt 32 wymienionej ustawy, co skutkowało wydaniem decyzji przez Urząd Skarbowy w O. z dnia 26.11.2001 r., w sprawie określenia zaległości na każdego z małżonków w kwocie 3.650 zł wraz z odsetkami. Pismem z dnia 5 grudnia 2001 roku Skarżący wystąpili do Urzędu Skarbowego w O. o rozłożenie na raty przedmiotowej zaległości, proponując raty podatku w wysokości 200 zł miesięcznie, z powodu trudnej sytuacji materialnej, gdyż oboje pozostają bez pracy, mają chore dzieci i utrzymują się z zasiłku z opieki społecznej. Ponadto prosili o anulowanie naliczonych odsetek od tego podatku. Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 11.01.2002 roku odmówił rozłożenia na raty tej zaległości i odmówił umorzenia odsetek za zwłokę, stwierdzając brak przesłanek do udzielenia tych ulg. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący ponowili wniosek o rozłożenie należności na raty oraz o umorzenie odsetek od tej zaległości, wyjaśniając ponadto, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży mieszkania w O., przeznaczyli na wykończenie domu w W., stanowiącego własność rodziców oraz na spłatę pożyczki zaciągniętej przed sprzedażą lokalu. Swoją trudną sytuację materialną uzasadniali utratą pracy. Izba Skarbowa w O. ponownie zbadała sytuację materialną Skarżących, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku Strony. Ostateczną decyzję A. i P. K. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 29.04.2002 r. podnieśli, że zapłata zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w wysokości 14.771,60 zł, jest dla Nich niemożliwa do spłaty, w obecnej sytuacji materialnej. Stwierdzili, że powoływanie się przez Izbę Skarbową na interes podatnika i szeroko pojęty interes społeczny, jest nierealne. W końcowej części swojej skargi wnieśli o umożliwienie im spłaty zaległości podatkowej w ratach i o umorzenie odsetek od tej zaległości. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, argumentując swoje stanowisko, jak w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U nr 153, poz.1270/, zgodnie z art.3 §1 tej ustawy. Kontrola ta obejmuje legalność wydawania decyzji administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie, podstawą wydanych decyzji, był art. 48 §1 pkt 2 i art.67 §1 Ordynacji podatkowej / Dz. U. nr 137 z 1997 r., poz.926 i zm./, przewidujący uznaniowo stosowanie odpowiednich ulg, uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Uznanie administracyjne nie może być dowolne i podlega kontroli sądowej. Zakres uznania administracyjnego jest określony przez prawo procesowe w art.48 Ordynacji podatkowej, który zawiera ogólne przesłanki w §1 pkt 2, jakimi są ważny interes podatnika lub interes publiczny w przypadku rozłożenia należności podatkowej na raty. Kierując się przesłanką prawdy obiektywnej organ powinien wszechstronnie i wyczerpująco przeprowadzić ocenę zebranego materiału dowodowego dotyczącego stanu materialnego podatnika i jego możliwości zapłaty podatku, zgodnie z art.122 i 187 Ordynacji podatkowej. Podobne kryteria winny być zastosowane przy rozważaniu umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek od tych zaległości. W przedmiotowej sprawie postępowanie organów skarbowych ograniczyło się do sporządzenia protokołów o stanie majątkowym, notatek o wydatkach na remont domu itp. Te skromne dowody wykazały stan ubóstwa Skarżących, bezrobotnych, utrzymujących się z zasiłków z opieki społecznej, przyznane na chore dzieci. Te przesłanki,w ocenie organów skarbowych nie były szczególnymi okolicznościami losowymi, które mogłyby stanowić podstawę od umorzenia odsetek za zwłokę, a wysokość uzyskiwanych dochodów nie dała podstaw do rozłożenia na raty zaległości w podatku, gdyż sytuacja ta nie gwarantuje terminowej spłaty ewentualnych rat. Tak dokonana analiza zebranych dowodów świadczy o powierzchowności oceny, a także braku właściwej oceny wniosku Skarżących co do wysokości proponowanych rat spłaty zadłużenia. Zaskarżona decyzja, jako wydana bez dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz bez zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, narusza zatem przepisy art.122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej, a to w sposób istotny miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu uchybienia natury procesowej spowodowały, ze uznano skargę za zasadną. Na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz.1270 /, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zatem zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy z dnia 30.08.2002 r.