III SA 1203/02
WyrokWSA w Olsztynie2004-03-10
Skład orzekający: Grzegorz Borkowski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa pożyczki zawarta przez podatników VAT, która jest kwalifikowana jako 'inna umowa tego rodzaju' w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, podlega opłacie skarbowej?Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 2 lipca 2001 r. (FPS 3/01), zgodnie z którym umowa pożyczki, jako 'inna umowa tego rodzaju' w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, jest wyłączona z opłaty skarbowej. Organy skarbowe wadliwie zinterpretowały ten przepis, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty skarbowej od umów pożyczek (kwalifikowanych przez organy jako porozumienia wekslowe) zawartych między A S.A. a B Sp. z o.o. Organy podatkowe uznały te wpłaty za pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej, naliczając ją wraz z odsetkami. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, twierdząc, że były to zobowiązania z weksla lub czynności niepodlegające opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Orzeczono, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi A S.A. i B Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie opłaty skarbowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. określa, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej, na rzecz Skarżących - solidarnie kwotę 2.895 zł. (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2002 roku Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29 listopada 2001 roku w sprawie określenia należności i zaległości w opłacie skarbowej z tytułu czynności cywilnoprawnych - umów pożyczek oraz odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce A S.A. w O. przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O., ustalono, że w dniach 29.11.1999 r. i w dniu 30.11.1999 roku, jednostka kontrolowana zawarła dwa porozumienia wekslowe z firmą B sp. z o.o. z/s w W., na podstawie których przekazała tej Spółce - wystawcy weksla, środki pieniężne w łącznej kwocie 1.200.000 zł.
W datach przelewu środków Strony podpisywały dokumenty określane mianem porozumienia wekslowe, a Spółka B wystawiła na rzecz A S.A. dwa, własne weksle opiewające na sumę wekslową 1200.000 zł.
W okresie 2000 roku sumy te B zwrócił w pełnej wysokości.
Urząd Skarbowy w O. uznał te wpłaty jako pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej wg stawki 2%, dlatego organ pierwszej instancji naliczył opłatę w kwocie 24.000 zł, a także odsetki w kwocie 19.885 zł, obliczone na dzień wydania decyzji., na podstawie art.1 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 4, poz.23 i zm.) oraz § 68 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej ( Dz.U. nr 136, poz.705 zm.).
W skardze z dnia 30 kwietnia 2002 r. pełnomocnik Skarżących Spółek B i A wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29.11.2001.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Skarżących zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności art.120, 121, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie decyzji na sprzecznych z prawdą materialną i dowodami ustaleniach faktycznych, że Strony zawarły pożyczki zabezpieczone wekslami i porozumieniami wekslowymi oraz poprzez nie zastosowanie w sprawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej,
2. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
art.217 Konstytucji oraz art.1 ust.1 ustawy o opłacie skarbowej poprzez obciążenie Stron opłatą skarbową od czynności prawnych, nie podlegających tej opłacie,
art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej - poprzez nie zastosowanie tego przepisu mimo, że stan faktyczny wypełnia przesłanki tej normy,
art.7 ust.2 i art.10 ust.3 ustawy o opłacie skarbowej oraz § 68 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9.12.1994 roku w sprawie opłaty skarbowej w zw. z art.14 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez błędne zastosowanie, gdyż nie mają one zastosowania do dokonanych przez Strony nienazwanych czynności cywilnoprawnych,
art.65k.c, poprzez ustalenie treści czynności cywilnoprawnych zawartych
przez Strony w sposób sprzeczny z zamiarem stron i celem tych czynności.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że tytułem świadczeń były zobowiązania z weksla , a nie pożyczki. Wywodził również, gdyby nawet przyjąć, że doszło w sprawie do zawarcia umów pożyczek, to tego rodzaju czynności nie podlegałyby opłacie skarbowej z mocy art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej, powołując się przy tym na uchwałę NSA z dnia 2.07.2001 roku ( FPS 3/01).
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma treść art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej ( Dz.U. nr 4, poz.23 i zm.), zgodnie z którym nie podlegają opłacie skarbowej następujące czynności cywilnoprawne:
umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. nr 11, poz.50 i zm.), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniem na podstawie art.7 ust.1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art.14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku.
Przepis ten zawiera trzy wyłączenia z opłaty skarbowej:
1. wyłączenie umów sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy o podatku od towarów i usług,
2. wyłączenie innych tego rodzaju umów objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy,
3. wyłączenie umów sprzedaży zawieranych przez podatników, o których mowa w art.14 tejże ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku.
Zatem każda sytuacja w/wym. stanowi samodzielną podstawę wyłączenia czynności cywilnoprawnych od opłaty skarbowej.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze sporem, w zakresie oceny porozumienia wekslowego, zawartego przez podatników VAT, którą to umowę organy podatkowe zakwalifikowały do umowy pożyczki.
Z utrwalonej praktyki orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uchwale 7 sędziów z dnia 2 lipca 2001 roku, sygn. akt FPS 3/01,wynika, że umowa pożyczki jest w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej ( Dz.U. nr 4, poz. 23 i zm.) "inną umową tego rodzaju" co umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu ( ONSA 2002/1/3 ).
Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 2.07.2001 r., że ta czynność cywilnoprawna, jako umowa, jest wyłączona z opłaty skarbowej na podstawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, bowiem jest zaliczana do innego rodzajów umów.
Zdaniem Sądu, organy skarbowe przy analizie spornej kwestii wadliwie zinterpretowały przepis art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, przy ocenie umowy zawieranej przez podatników VAT, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Dlatego podlegają one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270 ), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło