III SA 1329/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-02-10

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając dopuszczenia wniosku dowodowego strony dotyczącego ustalenia daty otrzymania faktury VAT, naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, odmawiając dopuszczenia wniosku dowodowego strony dotyczącego ustalenia daty otrzymania faktury VAT. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, który mógłby potwierdzić odmienną od ustalonej przez organy datę odbioru faktury, stanowiło uchybienie obowiązkom wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187, 188) oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1).
Stan faktyczny
Skarżący R. Z. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła kwotę zwrotu różnicy podatku VAT, zaległość podatkową oraz odsetki za styczeń 2001 r. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące daty otrzymania faktury VAT za zakup wózka widłowego, twierdząc, że faktura została odebrana przez pracownika w dniu 31.01.2001 r., a nie 01.02.2001 r., jak przyjęły organy. Podniósł, że organy nie uwzględniły jego wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka w tej sprawie, co naruszało przepisy postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Izby Skarbowej OZ z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 2.708 zł. (dwa tysiące siedemset osiem zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. R. Z., prowadzący przedsiębiorstwo produkcyjno-usługowe PPUH "A" w R. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2002r. o nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą w związku z tą działalnością kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za styczeń 2001r. w wysokości 30.206 zł., zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 34.695 zł. oraz wysokość odsetek za zwłokę w wysokości 10.517,80 zł. W skardze strona podniosła, że Urząd Skarbowy, a następnie organ II instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001r. ustaliły kwotę tego podatku w innej wysokości, niż wynikająca z deklaracji złożonej za ten miesiąc przez podatnika, między innymi w związku z zakwestionowaniem daty otrzymania faktury VAT nr "[...]" z dnia 31.01.2001r. wystawionej przez firmę "B" S.A. z W., dotyczącej zakupu wózka widłowego "D". Strona skarżąca sprzeciwiła się przyjętym w tym zakresie ustaleniom organów podatkowych, iż przedmiotowa faktura przekazana została do PPUH "A" w dniu 1 lutego 2001r., skoro dokument ten został podpisany i odebrany przez pracownika firmy A w siedzibie Spółki "B" w dniu 31.01.2001r., po czym przez niedopatrzenie pozostawiony w pomieszczeniu tej Spółki i przekazany do odbiorcy następnego dnia listem poleconym. Strona skarżąca zarzuciła, że zarówno organ I jak i II instancji nie uwzględniły jej wniosku dowodowego w celu sprawdzenia powyższych okoliczności, pomijając dowód z przesłuchania świadka- pracownika firmy A. Zakwestionowała również dokonaną przez organy podatkowe na podstawie błędnych, jej zdaniem, ustaleń faktycznych ocenę prawną, iż zaewidencjonowanie tej faktury w miesiącu styczniu 2001r. stanowi naruszenie art.19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według stanowiska strony dla przyjęcia, iż "otrzymano" fakturę nie jest bowiem istotne jak długi czas osoba uprawniona do otrzymania dokumentu była w jego posiadaniu. Nie jest też istotne co działo się z otrzymaną fakturą do czasu kiedy sporządzono deklarację VAT-7, skoro nastąpiło wejście w jej fizyczne posiadanie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż nie zgadza się z poglądem strony, że sam fizyczny kontakt z fakturą przy jej podpisywaniu przez osobę do tego upoważnioną spełnia wymogi określone w art.19 ust 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Organ II instancji nie zgodził się również z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia przepisów prawa procesowego podnosząc, iż organy prowadziły postępowanie szczegółowo, rozważając wszelkie okoliczności sprawy i badając wszelkie zgromadzone dowody z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze są słuszne. Stosownie do przepisów art.3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosując środki przewidziane w tej ustawie mogą uchylić decyzję organu, wówczas gdy stwierdzą naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Z analizy materiałów sprawy wynika, że wyłoniły się w niej wątpliwości, wobec których nie można przyjąć iż zostały osiągnięte cele postępowania podatkowego, o których mowa w art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tych przepisów organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania zachodzi tym bardziej wówczas, gdy pewne fakty między podatnikiem a organem podatkowym są sporne. Z akt sprawy wynika, że podatnik podjął działania dla ochrony swoich interesów zgłaszając wnioski dowodowe mające na celu wykazanie, że dokonane przez organy podatkowe ustalenia i ocena stanu faktycznego odnośnie zaniżenia przez niego deklarowanych przychodów z tytułu prowizji nie są słuszne. Nie zgadzając się z tymi ustaleniami i oceną, strona skarżąca wskazała na błędną, jej zdaniem, interpretację przez organ pojęcia "otrzymanie faktury", w sytuacji gdy nie nastąpiło jedynie podpisanie faktury przez pracownika strony, a miało miejsce jej odebranie i przejęcie w posiadanie przez księgową firmy, która następnie fakturę tę przez pomyłkę pozostawiła w siedzibie wystawcy. Z treści art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) wynika, że podatnik ma prawo obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał fakturę, albo w miesiącu następnym. Pojęcie otrzymania faktury nie jest zatem równoznaczne z datą wpływu faktury do siedziby podatnika. "Otrzymanie faktury" następuje również wtedy, kiedy podatnik dokonuje jej odbioru osobiście lub za pośrednictwem osoby uprawnionej u wystawcy faktury. Ustawa o podatku od towarów i usług nie wprowadza obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że datę tę można dowodzić przy pomocy każdego środka dowodowego. Za datę otrzymania faktury należy zatem uznać dzień, w którym uprawniony do odbioru faktury pracownik podatnika dokonał jej odbioru w siedzibie wystawcy faktury. W toku postępowania w sprawie strona skarżąca złożyła istotny bo mający wpływ na ocenę ustaleń w sprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu w celu wyjaśnienia okoliczności odbioru faktury z dnia 31.01.2001r. We wniosku tym wskazała na odmienną tezę dowodową od przyjętej przez organ I instancji podając, że faktura firmy została faktycznie potwierdzona i odebrana przez upoważnionego pracownika firmy A w dniu 31.01.2001r., a nie jak wskazał ten organ 01.02.2001r. Zgodnie z przepisami rozdziału zwartymi w rozdziale 11 ustawy z dnia 29.08.1997r.- Ordynacja podatkowa organy podatkowe zobowiązane są w toku postępowania podatkowego do prowadzenia postępowania dowodowego. Celem tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, po to by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów prawa materialnego. Ocena ta oparta być powinna na wszechstronnej i rzetelnej analizie wszelkich dowodów, w tym powołanych przez stronę, chyba, że nie mają one znaczenia dla sprawy, bądź stwierdzone są innym dowodem. Zaniechanie przez organ podatkowy w niniejszej sprawie podjęcia czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, w tym dotyczących zasadniczej w sprawie kwestii podpisania i odbioru 31.01.2001r. przez pracownika firmy A w siedzibie firmy B S.A. stanowi uchybienie przepisom postępowania. Możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową (C.Kosikowski, H.Dzwonkowski, A.Huchla: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2001, s. 451). Dlatego jeżeli strona zgłosiła dowód, to w świetle art. 188 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony. Wniosek o sprawdzenie powołanych przez stronę skarżącą okoliczności zawierał odmienną tezę dowodową wobec stanowiska organu i wynikał z podjęcia przez podatnika działań w celu ochrony jego interesów. Organy podatkowe nie uwzględniając wniosku dowodowego strony uznały natomiast, że okoliczności dotyczące otrzymania faktury zostały ustalone innymi dowodami, w tym wcześniejszymi wyjaśnieniami Pełnomocnika strony oraz ustaleniami Urzędu Skarbowego. Nie powołały jednakże dowodów i ustaleń na poparcie tej tezy. Powyższe stanowisko, w sytuacji gdy strona powołuje się na ważne dla niej nie ujawnione dotychczas okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa podatkowego, narusza zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym. Ocena ta powinna opierać się na wszechstronnie zebranym i rozważonym materiale, co w sytuacji odmowy dopuszczenia wnioskowanego dowodu, wskazywać może na to, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a więc zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych też względów przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy przeprowadzi z udziałem strony wnioskowany dowód z przesłuchania świadka, po czym w zależności od ustaleń wykona inne wyłaniające się w toku postępowania podatkowego czynności procesowe w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło