III SA 1356/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-02-10

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna miała prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury dokumentującej zakup towarów, które faktycznie nie zostały jej wydane?
Ratio decidendi
Spółka cywilna nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury dokumentującej zakup towarów, które faktycznie nie zostały jej wydane. Faktura taka nie potwierdzała czynności sprzedaży, a tym samym nie uprawniała do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" nabyła 14 zestawów komputerowych na podstawie faktury i tego samego dnia sprzedała je firmie leasingowej. Następnie firma leasingowa oddała komputery w leasing operacyjny. Organy podatkowe uznały, że faktury dokumentujące zakup i sprzedaż komputerów potwierdzały czynności, które nie zaistniały, ponieważ towar nie istniał. Spółka skarżyła decyzję organów, zarzucając nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i oparcie się na nieprawomocnym wyroku karnym. Sąd częściowo uwzględnił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy i zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004r. sprawy ze skargi H. S, G. S. sp. cyw. "A" na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy na rzecz skarżącej spółki cywilnej kwotę 2.737,80 zł. (dwa tysiące siedemset trzydzieści siedem zł. 80 gr.) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2002r. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 3 stycznia 2002r. określającą "A" s.c. H. S. G. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. w kwocie 13.193 zł., zaległość podatkową w kwocie 12.320 zł. i odsetki za zwłokę w kwocie 7.357 zł. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 3.696 zł. W motywach decyzji Izba Skarbowa podzieliła ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie stanu faktycznego jak i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Spółka cywilna "A" nabyła na podstawie faktury nr "[...]" w dniu 7 czerwca 2000r. 14 zestawów komputerowych i w tym samym dniu sprzedała je firmie leasingowej B- faktura nr "[...]". Następnie spółka B wymienione komputery oddała w leasing operacyjny firmie C M. S. z B. na podstawie umowy z dnia 8 czerwca 2000r. Wydanie komputerów miało mieć miejsce bezpośrednio u dostawcy sprzętu tj. w spółce "A", chociaż ich odbiór z B obie strony umowy potwierdziły podpisanym w dniu 20 czerwca 2000r. protokołem wydania-odbioru. W istocie faktura nr "[...]"dotycząca zakupu komputerów dokumentowała czynności, które faktycznie nie miały miejsca, zatem nie uprawniała podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony stosownie do § 50 ust.4 pkt.5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz.1245 z p. zm.). Istotne oznaczenie dla powyższych ustaleń miał wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia 13 czerwca 2001r. którym Sąd uznał M. S. oraz A. S. za winnych działania na niekorzyść B S.A. i wyłudzenia od tej firmy zapłaty za transakcję, której przedmiot nie istniał. W toku postępowania kontrolnego A. S. przyznał, że nie widział komputerów a przyjął fakturę dokumentującą zakup od M. S. komputerów i wystawił fakturę na ich sprzedaż firmie leasingowej według uzgodnień między leasingodawcą a leasingobiorcą, którym był M. S. Był przekonany o prawidłowości transakcji, wobec otrzymania zapłaty od B. Zdaniem Izby Skarbowej nie ulega wątpliwości, że faktury dotyczące zarówno zakupu jak i sprzedaży komputerów potwierdzały czynności, które nie zaistniały, gdyż nie istniał towar będący ich przedmiotem. W ocenie organu faktura nr "[...]" dokumentująca sprzedaż komputerów przez podatnika firmie leasingowej wystawiona została w warunkach art. 33 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, w myśl którego w przypadku gdy podatnik wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona z podatku. Podatnik był zatem zobowiązany z mocy powołanego przepisu ustawy do odprowadzenia podatku należnego. W skardze na decyzję pełnomocnik skarżącej s.c. "A" wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie art.10 ust.2, art.27 ust.5, art.33 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art.121 § 1, art.122, art.124, art.188 i art.210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej materiał dowodowy sprawy nie został wyczerpująco zebrany i nie pozwalał na obiektywną ocenę ustalonego stanu faktycznego. Zarzuca organom podatkowym oparcie ustaleń wyłącznie na uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w sprawie karnej oraz przesłuchaniu strony, gdy należało przesłuchać w charakterze świadka M. S. To przesłuchanie pozwoliłoby wyjaśnić, czy faktycznie w dniu zawarcia transakcji udokumentowanej fakturą nr "[...]" z dnia 7 czerwca 2000r. zestawy komputerowe nie istniały czy zbył je już po podpisaniu dokumentów z firmą B S.A. Istotne jest również to czy poczyniono dalsze kroki zmierzające do oceny prawa obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przez nabywcę towaru - B S.A. w O., jeżeli faktura nr "[...]" z dnia 7 czerwca 2000r. dokumentuje czynność, która nie została wykonana. Jeśli jednak organy I i II instancji uznały za udowodniony fakt, że otrzymana przez stronę faktura nr "[...]" z dnia 7 czerwca 2000r. w kwocie netto 56.000 zł. VAT naliczony 12.320 zł. i wystawiona przez stronę faktura nr "[...]" z dnia 7 czerwca 2000r. w kwocie netto 57.120 zł. VAT należny 12.566,40 zł. są dokumentami potwierdzającymi czynności, które nie zaistniały gdyż nie istniał towar będący ich przedmiotem, w spornej sprawie nie ma zastosowania art.33 ust.1 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W powyższym zakresie pełnomocnik skarżącej spółki powołał się na uchwałę Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002r. FPS 2/02, przytaczając obszerne fragmenty jej uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przyznała, że w świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest możliwości zastosowania w sprawie art.33 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług, jednak nie mogła zmienić decyzji w trybie art.38 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż pozostałych zarzutów skargi nie uznaje za słuszne. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga tylko w części okazała się zasadna. Dotyczy to przyjęcia przez organy podatkowe do określenia zobowiązania skarżącej spółki cywilnej "A" za czerwiec 2000r. faktury nr "[...]" . z dnia 7.06.2000r. dokumentującej "sprzedaż" dla B S.A. 14 zestawów komputerowych rzekomo nabytych od M. S. w tym samym dniu, w oparciu o art.33 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług.... W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa uznała zasadność zarzutu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ogranicza się zatem do wskazania, że w pełni podziela stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002r. sygn. akt FPS 2/02 w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. W pozostałym zakresie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów. Ocena organów podatkowych dotycząca ustalenia, że faktura nr "[...]" z dnia 7 czerwca dotycząca "zakupu" od M. S. (firmy "C") 14 zestawów komputerowych, potwierdza czynności, które nie zaistniały, została dokonana po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, którego częścią były ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy Wydział Karny, przytoczone w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2001r. Ocena ta mieści się w granicach art.191 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczyła zarówno stan faktyczny jak i podstawy prawne rozstrzygnięcia, a więc decyzja ta odpowiada też wymogom art.210 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela stanowisko Izby Skarbowej zawarte w odpowiedzi na skargę, że nie zachodziła potrzeba przesłuchania M. S. w charakterze świadka, gdyż inne dowody zebrane w sprawie były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Bezsporny bowiem był fakt, że zestawy komputerowe nie zostały wydane spółce cywilnej "A" w dniu 7 czerwca 2000r., ani w żadnym innym dniu. O sprzedaży rzeczy, gdy strony nie zawarły umowy sprzedaży, można mówić wyłącznie w wypadku wydania tych rzeczy nabywcy. Faktura nr "[...]" nie potwierdzała więc czynności sprzedaży, a zatem podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury - na podstawie § 50 ust.4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz. 1245 z p.zm.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło