III SA 1589/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-02-10

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wartość początkową środków trwałych nabytych w drodze kupna, gdy podatnik dokonał ich modernizacji i przebudowy, a następnie wpisał do ewidencji wartość opartą na wycenie biegłego, zamiast ceny nabycia powiększonej o udokumentowane wydatki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wartość początkową środków trwałych nabytych w drodze kupna należy ustalać na podstawie ceny nabycia, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów. Zawyżenie wartości początkowej poprzez wpisanie wartości opartej na wycenie biegłego, zamiast ceny zakupu powiększonej o udokumentowane wydatki na modernizację, jest nieprawidłowe. Koszty uzyskania przychodów muszą być poniesione, udokumentowane i mieć związek ze źródłem przychodów.
Stan faktyczny
Podatnik zaskarżył decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok. Organy podatkowe ustaliły zawyżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez amortyzację od zawyżonej wartości początkowej środków trwałych, które podatnik nabył w 1996 roku i następnie modernizował. Podatnik kwestionował sposób ustalenia wartości początkowej, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także naruszenie procedury kontrolnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r. oddala skargę. Izba Skarbowa w O. Ośrodek Zamiejscowy w E. decyzją z dnia 8 maja 2002 roku, nr "[...]", utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 19 lutego 2002 roku, określającą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 roku w wysokości 90.284 zł oraz zaległość w tym podatku w wysokości 80.217,10 zł i należne odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie podzielił zarzutów Strony, w zakresie zaniedbania zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nie wskazania faktów które organ uznał za udowodnione. Izba Skarbowa podniosła, że ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie pozwalają stwierdzić, następujące nieprawidłowości: - zawyżono koszty uzyskania przychodów o kwotę 76.941,92 zł poprzez dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od zawyżonej wartości początkowej środków trwałych, ustalonej na podstawie wyceny biegłych, zakupionych przez podatnika w 1996 roku. Organ II instancji stwierdził, że § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych a także aktualizacji wyceny środków trwałych / Dz. U. nr 7, poz. 34 i zm./stanowi podstawę prawną do ustalenia wartości początkowej środków trwałych nabytych w 1996 roku. Zgodnie z tym przepisem za wartość początkową środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych uważa się, w razie nabycia w drodze kupna, cenę nabycia. Zgodnie z treścią ust.4 tegoż §4 cyt. rozporządzenia z dnia 20.01.1995 r., za cenę nabycia uważa się uważa się cenę składnika majątkowego obejmującego kwotę należną sprzedającemu, powiększoną o koszty związane z zakupem m.in. koszt transportu, załadunku, ubezpieczenia, opłat notarialnych, skarbowych i innych odsetek oraz różnic kursowych oraz pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług, z wyjątkiem gdy podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego lub zwrotu różnicy podatku VAT. Organ podatkowy podniósł, że zgodnie z treścią §4 ust.7 powołanego rozporządzenia z dnia 20.01.1995 r., nie zaistniała okoliczność ustalenia wartości środka trwałego przez biegłego, ponieważ podatnik ten środek nie wytworzył, lecz zakupił , co zostało udokumentowane aktem notarialnym i fakturą za cenę 97.582 zł netto, podatek VAT w wysokości 21.468 zł mógł zostać odliczony. Podatnik w ewidencji środków trwałych z dniem 1 stycznia 1997 roku wpisał wartość budynków i budowli w oparciu o wycenę biegłego, w wysokości 965.947,80 zł, co nastąpiło z naruszeniem § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 roku sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych / Dz. U. nr 6, poz. 35 i zm./ zgodnie z którym w za wartość początkową środka trwałego uważa się cenę nabycia, w przypadku jego zakupu. Dlatego Inspektor Kontroli Skarbowej zasadnie ustalił na dzień 1.01.1997 roku wartość początkową budynków w kwocie 110.877,40 zł, natomiast cenę budowli w wysokości 10.315,94 zł, przyjmując za podstawę cenę nabycia z 1996 roku, powiększoną o udokumentowane wydatki, związane z modernizacją tych środków w kwocie 19.857,97 zł. Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w kwocie 98.370 zł, z różnych tytułów oraz zaniżenia przychodów w kwocie 23.348,81 zł, poprzez nie zaewidencjonowanie otrzymanych odsetek. Odnośnie zarzutów podatnika dotyczącego przebiegu postępowania kontrolnego, organ II instancji, nie dopatrzył się naruszenia procedury i praw strony kontrolowanej. Pismem z dnia 03.06.2002 roku, podatnik reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej niezgodność z przepisami prawa, a mianowicie: - art.22 i art.23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, - art. 120,121,122,124,187§1, 188,210§4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi postawiono następujące zarzuty: 1. dotyczące odrzucenia wartości początkowej nieruchomości zakupionej w 1996 roku, a także środków trwałych zakupionych na podstawie umów kupna- sprzedaży, ustalonych na podstawie opinii biegłego, a także odrzucenia wszystkich wyjaśnień Strony , kwestionując prawo podatnika do ustalenia wartości początkowej środków trwałych, zgodnie z § 4 ust.5 i 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.01.1995 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych / Dz. U. nr 7, poz. 34 i zm./, 2. Skarżący kwestionuje stanowisko Izby Skarbowej w przedmiocie interpretacji art.22 i art.23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ przepisy rozporządzenia z dnia 20.01.1995 roku mówią o kosztach naliczonych, a nie poniesionych, 3. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Organu II instancji w przedmiocie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, gdyż uważa że ich poniesienie było niezbędne dla zachowania źródła przychodów, 4.Podatnik zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań biegłych dokonujących szacunku nieruchomości, 5. Skarżący zarzucił ponadto, ze organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu Strony o naruszeniu przepisów procedury w postępowaniu kontrolnym, albowiem Inspektor Kontroli Skarbowej nie zajął stanowiska w kwestii zgłoszonych żądań w ciągu 3 dni W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O., Ośrodek Zamiejscowy w E. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc w wywodach, ze materiał dowodowy potwierdza słuszność dokonanego rozstrzygnięcia organu II instancji, a także uzasadniając jak w decyzji odwoławczej WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OLSZTYNIE , zważył co następuje: Skarga jest oczywiście niezasadna. Zdaniem Sądu dokonującego oceny legalności zaskarżonej decyzji, materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a ponadto dokonano jego szczegółowej analizy i oceny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności ujawnionych w tym postępowaniu. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisu §4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministrów Finansów z dnia 20 stycznia 1995 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz. U. nr 7, poz.34 i zm./, stanowiącego podstawę prawną do ustalenia wartości początkowej środków trwałych nabytych przez Skarżącego w 1996 roku, zgodnie z którym w razie nabycia w drodze kupna, cena nabycia jest wartością początkową tego środka trwałego. Stosownie do treści § 4 ust.4 powołanego rozporządzenia z dnia 20.01.1995 r. za cenę nabycia uważa się rzeczywistą cenę składnika majątkowego, obejmującą kwotę należną sprzedającemu, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku. ubezpieczenia w drodze, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek oraz pomniejszoną zgodnie z odrębnymi przepisami o podatek od towarów i usług. Skład Sądu orzekający w tej sprawie, w całości podziela stanowisko organów podatkowych obu instancji w przedmiocie interpretacji art.22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz.416 i zm./zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodu są wszelkie poniesione koszty w celu ich osiągnięcia, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23 ustawy. Zatem koszty uzyskania przychodu powinny posiadać związek przyczynowy ze źródłem przychodów i powinny być udokumentowane, zgodnie z przepisami o rachunkowości podatkowej, w sposób nie budzący wątpliwości. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wnika, że Skarżący nabył nieruchomość, co zostało udokumentowane aktem notarialnym z dnia 1.04.1996 roku i fakturą VAT z dnia 25.04.1996r., w cenie zakupu netto za budynki 97.582 zł plus VAT w wys.21.468,04 zł, w dokumentach zakupu nie wyszczególniono poszczególnych budynków i budowli. Skarżący dokonał modernizacji i przebudowy przedmiotowej nieruchomości, przystosowując ją do prowadzonej działalności, nie dokumentując poniesionych wydatków. Dlatego zarzuty Skarżącego "w przedmiocie ustalenia wartości początkowej zakupionej nieruchomości w oparciu o opinię biegłego, jest błędny i pozbawiony podstawy prawnej, ponieważ przedmiotową nieruchomość Skarżący zakupił, a nie wytworzył we własnym zakresie, dlatego tylko na podstawie §4 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia z dnia 20.01.1995 roku , wartość początkową ustała się w cenie zakupu netto, powiększoną o udokumentowane nakłady. Zasadnie organy skarbowe podkreślają fakt odliczenia od dochodu 1996 r. pełnej wartości nabytej nieruchomości ,w wysokości 97.582 zł, jako wydatku inwestycyjnego na podstawie §1 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.01.1995 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków i inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego w gminach zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym / Dz. U. nr 14, poz.63 i zm./, która to nieruchomość w całości była wykorzystywana na cele działalności gospodarczej, a późniejsze odmienne wyjaśnienia składane były w celu utrudnienia prowadzonego postępowania tym organom. W tej sytuacji wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu osobowego z przesłuchania biegłych, szacujących wartość nabytej nieruchomości, jest bezzasadny. Chybione w ocenie Sądu są także pozostałe zarzuty dotyczące kosztów uzyskania przychodów, ponieważ o możliwości zaliczenia przez Skarżącego wydatków do kosztów uzyskania przychodów decyduje to, czy zostały one poniesione i udokumentowane zgodnie z wymogami rachunkowości podatkowej. Zatem poprawne sporządzanie dokumentów i ich właściwe księgowanie, pozwoliłoby uniknąć nieprawidłowości w tym zakresie. Również nietrafne w ocenie Sądu są zarzuty dotyczące naruszenia procedury kontrolnej i procesowej, ponieważ prawidłowo przeprowadzono całe postępowanie podatkowe. Podzielając ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło