III SA 1654/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-04-29

Skład orzekający: Włodzimierz Kędzierski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana urzędowej interpretacji przepisów prawa materialnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Zmiana urzędowej interpretacji przepisów prawa materialnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podstawę tę mogą stanowić jedynie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie były znane organowi orzekającemu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Stan faktyczny
Podatnik J. R. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług, powołując się na zmianę interpretacji przepisów dotyczącą zakupu samochodu ciężarowego. Organy podatkowe, po wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że zmiana interpretacji prawa nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę. 1 III SA 1654/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 19 listopada 2001r. Nr "[...]" Urząd Skarbowy w K. określił J. R. - A kwotę zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, a także kwotę odsetek za zwłokę od stwierdzonej zaległości podatkowej. Przyczyną określenia zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż zadeklarowana był fakt, że podatnik w deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 1999r. przyjął do odliczenia podatek naliczony w kwocie 19.111,15 zł wynikający z Faktury VAT Nr "[...]" z dnia 13.04.1999r. wystawionej przez B s.c. z L., dokumentującej zakup samochodu "[...]". Podatnik od tej decyzji nie odwołał się, stąd stała się ona ostateczna w toku postępowania administracyjnego. W dniu 31 stycznia 2002r. J. R. złożył wniosek o zmianę na podstawie art. 254§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) decyzji ostatecznej z dnia 19 listopada 2001r. i zwrot wpłaconego podatku. W uzasadnieniu wniosku powołał się na stanowisko Ministra Finansów w zakresie przerabiania samochodów osobowych na ciężarowe, podnosząc, że nabył samochód ciężarowy, który został przerobiony z osobowego przez sprzedającego. Następnie pismem z dnia 21 lutego 2002r. wniósł o zmianę decyzji, nadmieniając iż kupił samochód ciężarowy. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2002r. nr "[...]" Urząd Skarbowy w K. na podstawie art. 243§1 i 240§1 pkt 5 wznowił postępowanie w sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje spór co do faktów. Wydane przez Ministra Finansów pismo z urzędową interpretacją prawa nie jest zdarzeniem, które wskazywałoby, iż fakty w sprawie były inne niż ustalił to organ podatkowy. Decyzją z dnia 18 marca 2002r. na podstawie art. 245 §1 Ordynacji podatkowej Urząd Skarbowy odmówił uchylenia decyzji z dnia 19 listopada 2001r. stwierdzając, iż mógłby wydać wyłącznie decyzję odpowiadającą w swojej istocie decyzji pierwotnej nie znajdując przesłanek do wznowienia na podstawie art. 240§1 ordynacji podatkowej. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 7 czerwca 2002r. Nr "[...]" Izba Skarbowa w O. na podstawie art. 233§1 pkt 1 ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 marca 2002r. odmawiającą, po wznowieniu postępowania uchylenia w całości decyzji ostatecznej tegoż organu w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Narzuca on organom podatkowym obowiązek przeprowadzenia postępowania pod kątem wykazania w postępowaniu podatkowym wad, wymienionych w art. 240 Ordynacji podatkowej i ich wpływu na wydaną decyzję. W sprawie niniejszej podatnik wnioskiem z 31 stycznia 2002r. spowodował przeprowadzenie przez organ I instancji ponownej analizy okoliczności faktycznych sprawy. Aby wzruszyć decyzję ostateczną strona winna więc wykazać istnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 §1 i na tej podstawie żądać weryfikacji postępowania. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wytyczne Ministra Finansów zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2002r. mogą stanowić podstawę prawną do wznowienia postępowania w oparciu o normę art. 240§1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tego przepisu wznawia się postępowanie jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sporu i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Okoliczności te i dowody o których mowa w przepisie muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogą być znane organowi orzekającemu. W ocenie organu odwoławczego, podatnik nie wykazał, z jakich powodów żąda wznowienia postępowania a jedynie polemizował z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, tj. zarzucał błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i niezasadne zastosowanie art. 25 ust1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Twierdzi, że spełnia wszystkie warunki przedstawione w piśmie Ministra Finansów, uprawniające do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia samochodu "[...]". Wznowienie postępowania w sprawie nie dało podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 19 listopada 2001r. Fakty na których została oparta decyzja pozostają bezsporne. Zmianie uległa jedynie urzędowa interpretacja przepisów prawa. Zmiana interpretacji przepisów prawa nie stanowi zaś podstawy do zmiany rozstrzygnięcia dokonanego decyzją ostateczną. Na powyższą decyzję J. R. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej podnosi, iż dowody dotyczące zakupu spornego samochodu marki "[...]" wyraźnie wskazują, że przedmiotem transakcji był samochód ciężarowy, co potwierdza kontrola przeprowadzona przez Urząd Skarbowy w K. Skarżący podkreśla, iż nie zakupił samochodu osobowego, który poddał przeróbkom, ale zamówił i zakupił samochód ciężarowy. Wskazuje, że nie ma do niego zastosowania art. 25 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT, ale art. 19 tej ustawy. Skarżący podnosi, że skoro Urząd Skarbowy oparł swoją decyzję na błędnie ustalonych faktach to istniała podstawa do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wymiarowej z dnia 19 listopada 2001r. Ponownie podnosi, iż spełnia wszystkie warunki określone w piśmie Ministra Finansów uprawniające do zwrotu uiszczonych należności podatkowych. Następnie w piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2002r. podtrzymał zarzuty podniesione w skardze. Nadto zarzucił naruszenie art. 243§2 i §3 oraz art. 245 Ordynacji podatkowej. Wniósł także o dopuszczenie nowych dowodów w postaci dowodu rejestracyjnego z dnia 13 kwietnia 1999r. oraz zaświadczenia Urzędu Miasta w L. z dnia 4 grudnia 2002r. znak "[...]" na okoliczność, że nie stwierdzono nieważności decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu jako ciężarowego. Izba Skarbowa w O. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sąd Administracyjny dokonując oceny jej zasadności wskazuje, iż zaskarżona decyzja jest wydana w trybie nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania. Z tego powodu ocenie co do zgodności z prawem podlegało zagadnienie przesłanki do wznowienia postępowania. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada ogólna trwałości decyzji podatkowych ustanowiona w art. 128 ordynacji podatkowej. Treścią zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji podatkowych jest to, że mogą one być wzruszane tylko przez właściwy organ podatkowy i w przypadkach wprost unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. Skład orzekający, podzielił pogląd Izby Skarbowej w O., która rozpoznając sprawę w oparciu o art. 243§2 Ordynacji podatkowej poprawnie oceniła, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240§1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku, lecz możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 240 §1 Ordynacji podatkowej. Stosownie bowiem do art. 240§1 pkt 5 cytowanej ordynacji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wznawia się gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Przede wszystkim ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne i dowody, istotne dla sprawy przez które należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy, mogące mieć znaczenie prawne. Nadto z treści tego przepisu wynika, iż "nowe okoliczności", "nowe dowody" musiały być nieznane organowi podatkowemu. Nowe okoliczności lub dowody muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym sensie, że wraz z innymi okolicznościami lub dowodami powinny stać się podstawą wydania odmiennej decyzji niż ta, która zapadała poprzednio. Użyte w przepisie określenie "okoliczność faktyczna" oznacza zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Stąd też nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania odmienna wykładania przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną decyzji. "(...) Nowa wykładnia przepisu prawnego, zarówno dokonana przez organ stosujący prawo Ministra Finansów w pismach lub wytycznych (wyrok NSA z dnia 15 października 1997r., I SA/Wr 1838/96, Temida(CD), Sopot 2003), jak i ustalona w judykaturze ( wyrok NSA z dnia 16 maja 1997r., III SA 1549/95, Temida(CD), Sopot 2003) nie jest przesłanką wznowienia postępowania (...)" Komentarz do ustawy Ordynacja Podatkowa C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huhla, Dom Wydawniczy ABC, 2004, wydanie III. W przedmiotowej sprawie "nowymi okolicznościami" miało być pismo Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2002r., który dokonał urzędowej interpretacji prawa dotyczącej samochodów osobowych, przerabianych w okresie do 1 stycznia 2001r. przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. W ocenie Sadu pismo to nie jest zdarzeniem, które wskazywałoby, że fakty w sprawie były inne niż ustaliły to organy podatkowe. Zmiana interpretacji przepisów prawa nie stanowi podstawy do zmiany rozstrzygnięcia dokonanego decyzją ostateczną. W ocenie Sądu, powołane w piśmie skarżącego z dnia 19 czerwca 2002r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" tzw. "nowe dowody" takie, jak dowód rejestracyjny i zaświadczenie Urzędu Miasta w L. nie ujawniają w sprawie nowych okoliczności, a jedynie potwierdzają ustalony stan faktyczny. Organom podatkowym znany był fakt, iż w Urzędzie Miasta w L. została zgłoszona w dniu 13 kwietnia 1999r. zmiana w "[...]" z samochodu osobowego na samochód ciężarowy i zgłaszający otrzymał wtórnik dowodu rejestracyjnego (seria "[...]"), którego kserokopię skarżący przedłożył. Powyższa okoliczność, że nie stwierdzono nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu jako ciężarowy, nie zmienia faktu, iż wcześniej był to samochód osobowy i jako taki po raz pierwszy został zarejestrowany, zamontowanie ściany grodziowej nie zmieniło klasyfikacji statystycznej w grupowaniu "SWW 1021" "samochody osobowe", tym bardziej że przedmiotowy samochód posiadał homologację dla samochodu osobowego. W ocenie Sądu za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 243§2 i 3 oraz 245 ordynacji podatkowej. Skład orzekający uznaje przyjętą zasadę i praktykę Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażoną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż nowa wykładnia przepisu prawa nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, które to stanowisko zostało zaakceptowane w literaturze postępowania sądowoadministracyjnego jak i podatkowego. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę organy skarbowe obu instancji nie naruszyły przepisów procesowych umożliwiając stronie udział w postępowaniu przed organami obu instancji oraz zapoznanie z aktami podatkowymi. Poczynione ustalenia w sprawie, w której zapadła zaskarżona decyzja są logiczne, spójne i dostatecznie udokumentowane. Wyprowadzono z nich prawidłowe wnioski prawne, co oznacza że nie naruszono obowiązującego prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało skargę oddalić z powodu jej bezzasadności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło