III SA 2174/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-04-27

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Piotr Piszczek, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy, dokonana przez osobę fizyczną, która nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar częstotliwego ich zbywania, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy, nawet jeśli dokonana jednorazowo przez osobę fizyczną, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym, jeśli okoliczności wskazują na zamiar ich częstotliwego zbywania. Podkreślono, że status podatnika VAT nie jest uzależniony od formalnego prowadzenia działalności gospodarczej, lecz od wykonywania czynności opodatkowanych w sposób wskazujący na zamiar ich powtarzalności. W związku z tym, strona skarżąca miała obowiązek rejestracji jako podatnik, prowadzenia ewidencji oraz odprowadzenia należnych podatków.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. dokonała importu i sprzedaży kilkunastu samochodów osobowych i ciężarowych w latach 2001-2002, nie rejestrując ich na własne nazwisko. Organy podatkowe uznały, że czynności te stanowiły sprzedaż opodatkowaną podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym, mimo że skarżąca nie prowadziła formalnie działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że jej działania nie miały charakteru zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia NSA - Piotr Piszczek Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004r. sprawy ze skarg M. S. na decyzje Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia 15 lipca 2003r. Nr "[...]" i Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]" o nr "[...]" i "[...]" Izba Skarbowa uchyliła w części dotyczącej określenia zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego za maj i wrzesień 2001r. oraz utrzymała w pozostałej części, dotyczącej określenia podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego za maj, wrzesień 2001r. i marzec, maj, czerwiec, lipiec i wrzesień 2002r., decyzje Urzędu Skarbowego z dnia 29 kwietnia 2003r. o nr "[...]" i "[...]". W uzasadnieniu decyzji podano, iż Skarżąca dokonała importu, a następnie sprzedaży przed datą pierwszej rejestracji ośmiu samochodów osobowych oraz jednego ciężarowego. Pośredniczyła również przy zakupie pięciu innych samochodów, za co każdorazowo otrzymała po 150 zł. Tym samym, na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 z późn. zm.) M. S. stała się podatnikiem podatku od towarów i usług. Pomimo tego nie dopełniła obowiązku dokonania zgłoszenia rejestracyjnego wynikającego z treści art.9 ust.1 powołanej ustawy, prowadzenia ewidencji, o której mowa w art.27 ust.4 i zadeklarowania kwoty podatku od towarów i usług stosownie do dyspozycji art.10 ust.1 ustawy o VAT. Izba Skarbowa stwierdziła również, iż brzmienie przepisów ustawy o VAT jednoznacznie wskazuje, że mają one zastosowanie również w przypadku jednorazowego wykonania czynności sprzedaży. Przymiot "podatnika" podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego nie zależy bowiem od woli danej osoby, a wynika z mocy ustawy. W przypadku Pani M. S. obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstał po dokonaniu sprzedaży pojazdów w tym celu nabytych. Jak wynika z zaskarżonych decyzji wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług została określona w oparciu o zapisy § 69 pkt 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2.12.1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT (Dz.U. nr 109, poz.1245 ze zm.) oraz § 67 ust.1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT (Dz.U. nr 27, poz.268 ze zm.), od kwoty różnicy pomiędzy ceną sprzedaży, a ceną nabycia samochodu osobowego. Samochód ciężarowy, zgodnie z art.18 ust.1 ustawy o VAT został zaś opodatkowany wg stawki 22% od kwoty uzyskanej z jego sprzedaży, tj. od kwoty 3.000,00 zł. Podatek akcyzowy za wyszczególnione w decyzji miesiące 2002r. określono na podstawie z art.35 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym obowiązek w tym podatku ciąży na sprzedawcy wyrobów akcyzowych. Jednocześnie wobec niedopełnienia obowiązku przewidzianego w art.10 ust.1 powołanej ustawy nie złożenia przez M. S. stosownej deklaracji, określono w związku ze sprzedażą samochodów 40% stawkę podatku akcyzowego i zobowiązanie z tego tytułu na podstawie art.37 ust.1 pkt.4 i 10 ust.2 wymienionej ustawy. W złożonych skargach M. S. zarzuciła wydanym decyzjom rażące naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wniosła o ich uchylenie. Uzasadniając skargi podniosła, iż niespornym w sprawie jest, że w latach 2001 i 2002 sprowadziła z zagranicy i sprzedała kilkanaście samochodów nie dokonując rejestracji na własne nazwisko. Wskazała jednakże, iż nie do przyjęcia jest stanowisko organów podatkowych, że była to działalność gospodarcza w rozumieniu art.2 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz.1178), skoro nie była prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły oraz dotyczyła importu kilkunastu samochodów sprzedanych z niewielkim zyskiem, po uwzględnieniu należności granicznych. Nie podlegała zatem, w ocenie Strony, rygorom przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Strony, prowadzenie postępowania w przedstawionej sprawie przez organy podatkowe i dokonany wymiar należności narusza też podstawowe zasady prawa podatkowego oraz przepisów postępowania administracyjnego w tym zasady równego traktowania podatników. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną we wcześniejszych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne nie są kwestionowane, natomiast spornym jest, czy dokonana przez Stronę Skarżącą sprzedaż kilkunastu samochodów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Zgodnie z przepisem art.5 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku VAT, podatnikiem tego podatku może być wyłącznie podmiot wykonujący czynności, o których mowa w art.2 ustawy, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej. Istotne znaczenie dla zrozumienia treści tego przepisu ma wykładnia użytego zwrotu "w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy". Brak ustawowej definicji pojęcia "zamiar" pozwala na przyjęcie znaczenia potocznego tego słowa, co oznacza "to, co ktoś zamierza", "dążyć do czegoś, zamierza coś osiągnąć", bądź "intencję zrealizowania czegoś", patrz - Słownik Języka Polskiego PWN, t.II, str.867. A zatem, gdy ustawa o podatku VAT, obowiązek podatkowy wiąże z określonymi czynnościami, to koniecznym jest wykazanie, że intencją podmiotu dokonującego określonej czynności, która wywołuje skutki prawnopodatkowe, było dokonywanie tej czynności wielokrotnie i że taki zamiar dokonywania czynności wielokrotnie istniał w chwili dokonywania tej pierwszej (jednorazowej) czynności. Zdaniem Sądu, ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że czynności związanych ze sprzedażą samochodów Skarżąca dokonywała z takim właśnie zamiarem. Świadczy o tym zarówno ilość sprzedanych w latach 2001-2002 pojazdów, jak również podnoszony przez organ podatkowy fakt dokonania transakcji przed pierwszą rejestracją samochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za chybiony należy uznać zarzut skargi, że Strona nie jest podatnikiem podatku VAT, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej. Jak wcześniej podniesiono - podatnikami VAT są podmioty wykonujące czynności, o których mowa w art.2 ustawy o VAT w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeśli zostały one wykonane jednorazowo. Ustawodawca w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT nie zawęża zatem podmiotowego zakresu opodatkowania tylko do działalności gospodarczej. Podatek od towarów i usług dotyczy wykonywania czynności wymienionych w art.2 ustawy o VAT. Przepis ten wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne czynności wymienione w ust.2 i 3 tego artykułu. Brzmienie omawianego przepisu nie wskazuje natomiast na to, aby obowiązek podatkowy w omawianym podatku łączył się z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, nie budzi zatem wątpliwości, iż dokonywane przez Skarżącą we własnym imieniu i na własny rachunek oraz w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy transakcje sprzedaży sprowadzonych wcześniej samochodów, stanowiły czynności o których mowa w powołanym art.5 ust.1 i z ustawy o podatku od towarów i usług. Słusznie więc organy obu instancji uznały, że w związku z powyższym Strona powinna dokonać zgłoszenia rejestracyjnego podatnika tego podatku, założyć stosowną ewidencję oraz zadeklarować i odprowadzić należny podatek VAT. Należy nadmienić, iż dla istnienia zobowiązania z tego tytułu nie mają znaczenia okoliczności jego powstania dotyczące sytuacji osobistej Skarżącej, która podała w toku postępowania w sprawie, iż sprzedaż sprowadzanych samochodów i prowizje z tego tytułu miały na celu poprawę jej budżetu domowego w związku z trudnościami finansowymi. Podkreślić również należy, że w związku z podjęciem czynności związanych z importem i sprzedażą samochodów Skarżąca powinna była zapoznać się z przepisami prawnymi regulującymi tego rodzaju działalność m.in. w zakresie obowiązków podatkowych, co pozwoliłoby na dokonanie prawidłowej oceny jej zasadności ekonomicznej, jeszcze przed przystąpieniem do tej działalności. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad prawa podatkowego dotyczących równego traktowania podatników w sferze zobowiązań podatkowych, co wobec nie powołania przez Stronę zarówno w skardze, jak i we wcześniejszym postępowaniu podatkowym jakichkolwiek faktów i dowodów na potwierdzenie tej tezy nie może podlegać kontroli i weryfikacji w toku postępowania w niniejszej sprawie przed sądem administracyjnym. Reasumując należy stwierdzić, że organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, właściwie zastosowały obowiązujące przepisy prawne i w oparciu o nie określiły wymiar należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Uznając, w tych warunkach, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też nie uchybia przepisom postępowania, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło