III SA 2404/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędziowie WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) - Zbigniew Ślusarczyk Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]"Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące tj. styczeń, luty, kwiecień, lipiec, listopad i grudzień 1998r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 19 lipca 2001r., nr "[...]", Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej, w sprawie podatku od towarów i usług za 1998r. postanowiła; 1. utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie: - określenia zobowiązania podatkowego za miesiące styczeń, luty, kwiecień, lipiec, listopad i grudzień1998r., określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za miesiące kwiecień i grudzień 1998r., zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę za miesiące styczeń, luty, kwiecień, lipiec, listopad i grudzień 1998r. 2. uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie 4893,00 zł za miesiąc maj 1998r i umorzyła w tym zakresie postępowanie, przyjmując za prawidłowe zgłoszenie podatnika o utworzeniu jednego stanowiska kasowego, kasy rejestrującej. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa podała m.in., że Skarżący podatnik wbrew obowiązującym przepisom § 43 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 165, poz. 1024 i zm.) odliczył podatek należny wynikający z faktur korygujących, nie posiadając potwierdzenia odbioru tych faktur przez nabywców, a także niezgodnie z art. 19 ust 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 i zm.) odliczył przedwcześnie podatek naliczony z faktur, w terminie miesiąca poprzedzającego ich otrzymanie. Organ II instancji podniósł, że nie doszło do naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż dokonano sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahenta Skarżącego, a przeprowadzenie tych czynności nie wymagało uczestnictwa Skarżącego. Pismem z dnia 21.08.2001r. - A. S. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.., a także art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że kwestia odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur za okresy miesięcy poprzedzających ich otrzymanie nie powinna budzić wątpliwości, gdyż organy skarbowe stwierdzając taki stan podczas kontroli powinny uwzględnić ten podatek w miesiącu otrzymania faktury i określić prawidłowe zobowiązanie w trybie art. 10 ust. 2 cyt. ustawy o VAT. Skarżący zarzucił też, że naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej polegało na tym, że Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadziła przesłuchanie przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowych " A" i " B" na okoliczność wystawienia faktur korygujących za usługi wykonane przez A. S. w 1996r., pod nieobecność Skarżącego i jego pełnomocnika, pomimo wcześniejszych wniosków o przesunięcie terminów tych czynności, z przyczyn obiektywnych. Skarżący podnosił ponadto, że wystawił faktury korygujące za swoje usługi wykonane w 1996r. na rzecz dwóch Spółdzielni Mieszkaniowych, których nie odebrano i za które nie zapłacono, stwierdził, że Spółdzielnie nie przyjęły tych faktur korygujących. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia 13 lutego 2002r. wniosła o jej uwzględnienie w części dotyczącej wymiaru podatku VAT za miesiąc luty i kwiecień 1998r., a w pozostałej części o oddalenie. W motywach uzasadnienia Izba Skarbowa odpowiadając na zarzuty skargi w części dotyczącej zmniejszenia wartości sprzedaży i podatku należnego w miesiącach kwiecień i lipiec 1998r., z faktur korygujących wystawionych dla Spółdzielni Mieszkaniowych " A" i " B" w M. podniosła że stosownie do § 43 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156, poz. 1024 i zm.) - sprzedawca obowiązany jest posiadać potwierdzenie odbioru faktury korygującej przez nabywcę. W ocenie Izby bezspornym w sprawie jest, że Skarżący takiego potwierdzenia nie przedłożył tak w trakcie postępowania kontrolnego, ani w postępowaniu odwoławczym. Przeprowadzone postępowanie kontrolne w w/wym. Spółdzielniach wykazało, że podmioty te nie otrzymały faktur korygujących z firmy C., stanowiącej własność Skarżącego A. S. Organ odwoławczy nie podzielił wywodu Skarżącego, że organy skarbowe naruszyły art. 123 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ skarbowy podniósł, że organ I instancji w celu ustalenia czy kontrahenci posiadają faktury korygujące przeprowadził kontrole w oparciu o przepis art. 20 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. nr 54 z 1999r., poz. 572 i zm.). Izba Skarbowa dodała, że dokonanie czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahenta Skarżącego podatnika, nie należy do czynności w których podatnik ma prawo uczestniczyć i że skoro nie przeprowadzono dowodów z zeznań świadków, opinii biegłych itd., to nie było podstaw do czynnego uczestnictwa Skarżącego w tych czynnościach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, w części stwierdzającej naruszenie przez Skarżącego przepisów art.19 ust. 3 cyt. ustawy VAT, tj. dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur zakupu za okres poprzedzający miesiąc ich otrzymania, co uzasadniali stanowiskiem zajętym w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29 października 2001r., sygn. akt FPS 10/01 mocą której, organ podatkowy wydając decyzję podatkową powinien uwzględnić podatek naliczony z faktur wadliwie ujętych przez podatnika w miesiącu wcześniejszym. Wobec powyższego Izba stwierdziła, że będzie zobowiązana do rozliczenia VAT za miesiące luty i kwiecień 1998r. Organ skarbowy wniósł o oddalenie skargi w pozostałej części, podtrzymując swoje stwierdzenia jak w decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje; Skarga jest zasadna. Kontrola Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a w tym i podatkowym. W zakresie tak określonej kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd ten dopatrzył się szeregu istotnych uchybień w niniejszej sprawie, które miały wpływ na wydane decyzje podatkowe. Jak wynika z akt sprawy Skarżący będąc poinformowany o czynnościach Inspektora Kontroli Skarbowej na zasadzie art. 19 i 20 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. nr 100, poz. 442 zm.), miał prawo brać udział w przeprowadzeniu tych dowodów tj. badaniu okoliczności otrzymania faktur korygujących w Spółdzielniach Mieszkaniowych " A" i " B" w M. Będąc chorym Skarżący wnosił o przesunięcie wyznaczonego terminu wykonania tych czynności dowodowych przez organ kontrolny, tym bardziej w tych czynnościach nie mógł wziąć udziału pełnomocnik Skarżącego. Inspektor Kontroli Skarbowej wniosku nie uwzględniła i wykonała te czynności bez udziału Skarżącego. Zgodnie z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi to naruszenie praw Skarżącego do udziału w czynnościach, podważając jednocześnie wartość dowodową sporządzonych protokołów z mocy art. 192 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu błędne jest twierdzenie organów skarbowych, że na podstawie art. 20 ustawy o kontroli skarbowej czynności Inspektora Kontroli Skarbowej nie mające charakteru przesłuchania świadka, opinii biegłych czy oględzin nie wymagały obecności Skarżącego, albowiem zgodnie z art. 123 § 1, art. 190 i art. 192 Ordynacji podatkowej Skarżący powinien brać udział w tych czynnościach, a okoliczności sprawy nie wskazywały na potrzebę natychmiastowego działania. W ocenie Sądu organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności dotyczących wystawienia faktur korygujących, zmniejszających obrót i sprzedaż tak u Skarżącego wystawcy faktur, jak i u jego kontrahentów, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy pozwoli obiektywnie uznać zebrane dowody na podstawie art. 192 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. W przedmiocie wadliwie odliczonego przez Skarżącego podatku naliczonego z faktur w 1998r. w okresie miesięcy poprzedzających ich otrzymanie, skład orzekający tut. Sądu, stoi na stanowisku, że to organy podatkowe na mocy art. 10 ust. 2 i art. 19 ust. 3 powołanej ustawy VAT, w wydanej decyzji wymiarowej powinny skorygować te terminy i podatek VAT. Mając na względzie treść uchwały 7 sędziów NSA z dnia 29.10.2001r. sygn. akt FPS 10/01, zdaniem Sądu, organy skarbowe już w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego dążyć powinny do prawidłowego określenia zobowiązań w podatku VAT. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 3 lit.c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję II instancji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy o psa.