III SA 2441/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2003r. Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1994 - 1995, ze względu na bezprzedmiotowość oddala skargę. Izba Skarbowa decyzją z dnia 14 sierpnia 2003r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 24 kwietnia 2003r. w sprawie umorzenia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1994 - 1995r., ze względu na bezprzedmiotowość. Z akt sprawy wynika, że K. P. złożyła w dniu 26 września 2002r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1994-1995. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002r., wskazała że po uchyleniu decyzji błędnie stwierdzającej zaległość podatkową wpłacona przez podatnika kwota rzekomej zaległości zarachowana przez urząd skarbowy w części na należność główną (zaległy podatek), a w części na odsetki od niej staje się jednorazową nadpłatą. Urząd musi zwrócić ją w całości i od całości zapłacić odsetki za zwłokę liczone od wpłacenia całej kwoty. Odsetki od wpłaty zarachowywanej na odsetki od zaległości podatkowej były i są oprocentowane, dotyczy to również stanu prawnego przed dniem 5 czerwca 2001r. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2003r. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 26 września 2002r. "o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1994-1995" ze względu na bezprzedmiotowość. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji zważając, co następuje: W świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy. iż nie ma podstaw faktycznych jak i prawnych do uchylenia decyzji, będącej przedmiotem rozpatrywanego odwołania. Jak wynika bowiem z akt sprawy Urząd Skarbowy ustosunkował się do kwestii nadpłaty dotyczącej 1994r. i oprocentował poszczególne kwoty zaliczone na poczet odsetek naliczając je za okres od daty wpłaty do dnia zwrotu nadpłaty za 1994r., tj. do dnia 2 sierpnia 2000r. w wysokości 23.127,10 zł, od kwoty zwróconych odsetek, tj. 32.477,40 zł. Następnie postanowieniem z dnia 10 października 2002r. Nr "[...]" zaliczył z urzędu tak powstałą nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. w kwocie 23.127,10 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 21 stycznia 2003r. znak: "[...]" utrzymała je w mocy. Jeżeli zaś chodzi o wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. wskazać należy, iż kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia 24 grudnia 2002r. znak: "[...]", która to utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 26 września 2002r Nr "[...]" umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. W ocenie Izby powyższe okoliczności mają determinujący wpływ na ocenę żądania odwołującej się. Otóż fakt wcześniejszego przeprowadzenia postępowania i wydania ostatecznych decyzji powoduje, iż Urząd Skarbowy trafnie uznał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1994-1995 jest bezprzedmiotowe. Zarzuty zawarte w skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2003r.: W złożonej skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: połączenie w jednej decyzji 1994r. i 1995r., co uniemożliwia ustalenie stanu w każdym roku podatkowym, przyjęcie błędnego stanowiska w przedmiocie określenia wysokości należnej stronie nadpłaty, w szczególności nie naliczania całości oprocentowania od kwot, które organ podatkowy naliczył jako odsetki za zwłokę i nie wypłacił ich w momencie zwrotu podatku, nieuzasadnione umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organy podatkowe uchylają się od podjęcia merytorycznej decyzji w przedmiocie żądań podatnika o naliczenie odsetek karnych od dokonanej nienależnej wpłaty na podatek dochodowy za 1995r. a następnie zabezpieczonej na poczet podatku dochodowego za 1994r., błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie przez Izbę Skarbową, iż decyzja wymiarowa w podatku dochodowym za 1995r. z dnia 27 marca 2002r. znak: "[...]" w całości rozstrzyga żądanie strony w sytuacji, gdy w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Izba Skarbowa stwierdza, że wywody dotyczące należnych odsetek od zabezpieczonej kwoty 49.141,10 zł na poczet podatku dochodowego za 1994r. wykraczają poza zakres merytoryczny zaskarżonej decyzji, nie zapoznanie Strony w sprawie zebranego materiału dotyczącego 1995r. Zarzuty zawarte w skardze stanowią powtórzenie argumentacji, na którą powoływał się Skarżący w odwołaniu od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Zdaniem Skarżącej oprocentowanie nadpłaty powstałej przez oprocentowanie kwot zaliczonych pierwotnie na odsetki, nie mogło nastąpić - wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji - jedynie od dnia zapłaty przez podatnika poszczególnych rat podatku do momentu zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości, tj. do dnia 2 sierpnia 2000r., gdyż w tym dniu Skarżąca nie miała zaległości podatkowych w podatku dochodowym. Dodała, iż Urząd Skarbowy nie zwrócił Jej całości oprocentowania, gdyż pomniejszył zwrot o kwotę 23.127,10 zł, która stała się automatycznie nadpłatą od dnia 2 sierpnia 2000r. i jest nią do momentu zwrotu tej kwoty. Częściowego zwrotu dokonano w dniu 11 października 2002r., ale zdaniem Skarżącej dokonano błędnego oprocentowania. Na potwierdzenie swoich twierdzeń Skarżąca przytoczyła stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 18 kwietnia 2002r. sygn. akt III RN 29/01 OSNAP 2002/17/8, zgodnie z którym po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej, kwota wpłacona z tego tytułu przez podatnika i zarachowana przez urząd skarbowy z podziałem na należność główną i odsetki za zwłokę, staje się jednorazową nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i podlega w całości zwrotowi wraz z oprocentowaniem. Zdaniem Skarżącej decyzja ostateczna znak: "[...]" z dnia 27 marca 2002r. nie rozstrzygnęła - wbrew twierdzeniom Izby Skarbowej - zgłaszanym przez pełnomocnika w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji zastrzeżeń co do sposobu wyliczenia odsetek zarówno co do wielkości jak i sposobu ich rozliczenia i nie przedstawiła w decyzji wymiarowej wyliczenia odsetek uwzględniających dokonane przez Skarżącą wpłaty i określone przepisami odsetki za dysponowanie Jej pieniędzmi przez organy skarbowe do czasu wydania w/w decyzji. Izba Skarbowa w w/w decyzji stwierdziła, iż wywody dotyczące należnych odsetek od zabezpieczonej kwoty 49.141,10 zł na poczet podatku dochodowego za 1994r. wykraczają poza merytoryczny zakres zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym nie można mówić o prawomocnym rozstrzygnięciu co do należnych podatnikowi odsetek od dokonanych wpłat, które dotyczyły 1995r., do dnia dokonania zabezpieczenia tych wpłat na poczet podatku za 1994r. Ponadto organy podatkowe nie mogą zdecydować się w kwestii jednolitego rozstrzygnięcia tego zagadnienia, gdyż Urząd Skarbowy w decyzji znak: "[...]" z dnia 26 września 2002r. umarza postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 1995r. i Izba Skarbowa decyzją znak: "[...]" z dnia 24 grudnia 2002r. utrzymuje ją w mocy, następnie zaś w postanowieniu znak: "[...]" z dnia 21 stycznia 2003r. decyduje, że sprawa ta zostanie rozpoznana przez Urząd Skarbowy odrębnym postępowaniu, które zostało przeprowadzone z pominięciem zapoznania strony z zebranym materiałem dowodowym. W tej sytuacji organy podatkowe nie mogą pozostawić kwestii rozliczenia dokonanych wpłat gdyż narusza to uzasadniony interes prawny Skarżącej. Odpowiedź na zarzuty zawarte w skardze: Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji znak: "[...]" z dnia 14 sierpnia 2003r. i stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne. Jak wynika bowiem z akt sprawy Urząd Skarbowy ustosunkował się do kwestii nadpłaty dotyczącej 1994r. i oprocentował poszczególne kwoty zaliczone na poczet odsetek naliczając je za okres od daty wpłaty do dnia zwrotu nadpłaty za 1994r., tj. do dnia 2 sierpnia 2000r. Wobec braku oprocentowania zwróconej zaległości w zakresie wpłacanych ratalnie odsetek od zaległości za 1994r. Urząd Skarbowy naliczył to oprocentowanie i postanowieniem z dnia 10 października 2002r. Nr "[...]" zaliczył z urzędu tak powstałą nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. 23.127,10 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 21 stycznia 2003r. znak: "[...]" utrzymała je w mocy (na powyższe postanowienie Izby Skarbowej Strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która jest przedmiotem postępowania w sprawie sygn. akt III SA 385/03). Jeżeli zaś chodzi o wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. wskazać należy, iż kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia 24 grudnia 2002r. znak: "[...]", która to utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 26 września 2002r. Nr "[...]" umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. (na powyższą decyzję Izby Skarbowej Strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która jest przedmiotem postępowania w sprawie sygn. akt III SA 272/03). Powyższe okoliczności mają determinujący wpływ na ocenę żądania odwołującej się. Otóż fakt wcześniejszego przeprowadzenia postępowania i wydania ostatecznych decyzji powoduje, iż Urząd Skarbowy trafnie uznał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1994-1995 jest bezprzedmiotowe. Reasumując, argumenty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej informując Sąd, że zaskarżona decyzja została wykonana. Skarżąca pismem z dnia 24 września 2004r., skierowanym do Sądu, będące odpowiedzią na stanowisko Izby Skarbowej, polemizowała ze stanowiskiem organu skarbowego i wniosła ponownie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne, stosownie do treści art.3, art.145, art.151 sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa, zaskarżonych decyzji ostatecznych i innych aktów administracyjnych. W ocenie Sądu, organy podatkowe naliczając oprocentowanie od kwot wpłaconych rat zaległego podatku dochodowego za 1994r., od dnia wpłaty do dnia zwrotu tj. 2.08.2000r. nie naruszyły prawa. Wprawdzie z opóźnieniem Urząd Skarbowy naliczył nadpłatę w wysokości 23.127,10 zł, jako oprocentowanie od odsetek wpłaconych ratalnie za 1994r. w kwocie 32.477,40 zł, a zwróconych w dniu 2.08.2000r. i następnie zaliczenie tej kwoty nadpłaty tj. 23.127,10 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1995r. na podstawie ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej, to takie działanie organów skarbowych nie stanowiło naruszenia prawa w ocenie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004r., sygn. akt 1 III SA 385/03 oddalił skargę K. P. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 21 stycznia 2003r., w przedmiocie zaliczenia nadpłaty za 1994r. na poczet zaległości w podatku dochodowym w 1995r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004r., sygn. akt 1 III SA 272/03 oddalił skargę K. P. na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r., podnosząc w uzasadnieniu wyroku, że decyzja Izby Skarbowej z dnia 24 grudnia 2002r. nie narusza prawa. W obecnie rozpatrywanej sprawie zdaniem składu orzekającego Sądu, zakończenie postępowań podatkowych, ostatecznie w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, przy orzekaniu w sprawie nadpłaty za 1994r. i 1995r. w stosunku do skarżącej K. P., powoduje bezprzedmiotowość tak wniosku z dnia 26.09.2002r. oraz kolejnych wniosków w postępowaniu administracyjnym w tych sprawach. Dlatego, w ocenie Sądu, nie stanowi naruszenia prawa orzeczenie przez Izbę Skarbową w decyzji z dnia 14 sierpnia 2003r. umorzenia postępowania na podstawie art.208 Ordynacji podatkowej, jako bezprzedmiotowego w sprawie nadpłat w podatku dochodowym za 1994 i 1995r. Zasadnie zdaniem składu orzekającego Izba Skarbowa stwierdziła, że sprawę nadpłaty w podatku dochodowym za 1994 i 1995r. wyjaśniła oraz ostatecznie rozstrzygnęła, zatem tylko na podstawie art.208 Ordynacji podatkowej mogło zapaść prawidłowe orzeczenie. Ponadto, w ocenie Sądu, zasadnie organy podatkowe podniosły, że w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. art.72 Ordynacji podatkowej stwierdzał, że nadpłata z chwilą zwrotu podatnikowi przestawała istnieć, stąd żądanie odsetek od oprocentowania nadpłat po tym terminie jest nieuzasadnione, na podstawie art.77 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że organ odwoławczy umarzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłat w podatku dochodowym tak za 1994r. jak i za rok 1995, wobec jego bezprzedmiotowości wskutek wcześniejszych rozstrzygnięć, dokonał prawidłowej wykładni przepisów Ordynacji podatkowej, normujących postępowanie podatkowe i stwierdzenie nadpłaty. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem, a przytoczenie art.208 Ordynacji podatkowej jako podstawy rozstrzygnięcia jest prawidłowe i trafne. Dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), Sąd orzekł jak w sentencji, oddalając skargę jako nieuzasadnioną.