III SA 2692/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi A S.A. i B Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]"i Nr "[...]" w przedmiocie opłaty skarbowej 1. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, 2. określa, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 22.862,27 zł. (dwadzieścia dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt dwa złote i 27/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących - solidarnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 marca 2004 r. połączył sprawy o sygn. akt 1 III SA 2692/02 i 1 III SA 2693/02, do jednoczesnego rozpoznania i postanowił prowadzić je pod numerem 1 III SA 1692/02. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2002 roku, nr "[...]", Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29 listopada 2001 roku w sprawie określenia należności i zaległości w opłacie skarbowej z tytułu czynności cywilnoprawnych - umów pożyczek oraz odsetek za zwłokę, należnej od C. S.A. w O., której następcą prawnym został A S.A. z/s w T. i B. sp.z o.o. z/s w W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce C S.A. w O. przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O., ustalono, że w dniach 21, 22 i 29.09.1999 r. oraz w dniu 29.12.1999 roku, jednostka kontrolowana zawarła porozumienia wekslowe z firmą B. sp.z o.o. z/s w W., na podstawie których przekazała tej Spółce - wystawcy 16 weksli, środki pieniężne w łącznej kwocie 29.000.000 zł. W datach przelewu środków Strony podpisywały dokumenty określane mianem porozumienia wekslowe, a Spółka B wystawiła na rzecz C S.A. 16, własnych weksli opiewające na sumę wekslową 29.000.000 zł. W okresie 2000 roku sumy te B zwrócił w pełnej wysokości. Urząd Skarbowy w O. uznał te wpłaty jako pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej wg stawki 2%, dlatego organ pierwszej instancji naliczył opłatę w kwocie 580.000 zł, a także odsetki w kwocie 507.782,60 zł, obliczone na dzień wydania decyzji, na podstawie art.1 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 4, poz.23 i zm.) oraz § 68 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej ( Dz.U. nr 136, poz.705 zm.). Kolejną, zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2002 roku, nr "[...]" Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie określenia należności i zaległości w opłacie skarbowej tytułu czynności cywilnoprawnej - umów pożyczek i odsetek za zwłokę, należnych od C. S.A. w O. i od D sp. z o.o. w K., przy czym następcą prawnym firmy D stał się B sp. z o. o. w W. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na podstawie wyników kontroli skarbowej ustalono, że C zawarła w dniu 22.07.1999 roku, z firmą D sp. z o. o. w K. porozumienia wekslowe, na podstawie których przekazała tej Spółce - wystawcy weksla, środki pieniężne w łącznej kwocie 8.000.000 zł. W datach przelewu środków Strony podpisywały dokumenty określane mianem porozumienie wekslowe, a Spółka D wystawiła na C weksle własne, opiewające na kwotę 8.000.000,00 zł. Sumy wekslowe D zwrócił w pełnej wysokości. Urząd Skarbowy w O. uznał te wypłaty jako pożyczki, od których nie uiszczono opłaty skarbowej w kwocie 160.000 zł, zaległość w tej samej wysokości i odsetek za zwłokę w wysokości 152.749,60 zł. W skargach z dnia 30 kwietnia 2002 r. i z dnia 29 listopada 2002 roku, pełnomocnik Skarżących Spółek B, następcy prawnego Spółki D i C S. A., wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i utrzymanej nimi w mocy decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia 29.11.2001 r. Zaskarżonym decyzjom pełnomocnik Skarżących zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności art.120, 121, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie decyzji na sprzecznych z prawdą materialną i dowodami ustaleniach faktycznych, że Strony zawarły pożyczki zabezpieczone wekslami i porozumieniami wekslowymi oraz poprzez nie zastosowanie w sprawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej, 2. naruszenia prawa materialnego, w szczególności: art.217 Konstytucji oraz art.1 ust.1 ustawy o opłacie skarbowej poprzez obciążenie Stron opłatą skarbową od czynności prawnych, nie podlegających tej opłacie, art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej - poprzez nie zastosowanie tego przepisu mimo, że stan faktyczny wypełnia przesłanki tej normy, art.7 ust.2 i art.10 ust.3 ustawy o opłacie skarbowej oraz § 68 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9.12.1994 roku w sprawie opłaty skarbowej w zw. z art.14 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez błędne zastosowanie, gdyż nie maja one zastosowania do dokonanych przez Strony nienazwanych czynności cywilnoprawnych, art.65k.c, poprzez ustalenie treści czynności cywilnoprawnych zawartych przez Strony w sposób sprzeczny z zamiarem stron i celem tych czynności. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że tytułem świadczeń były zobowiązania z weksla, a nie pożyczki. Wywodził również, gdyby nawet przyjąć, że doszło w sprawie do zawarcia umów pożyczek, to tego rodzaju czynności nie podlegałyby opłacie skarbowej z mocy art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej, powołując się przy tym na uchwałę NSA z dnia 2.07.2001 roku ( FPS 3/01). W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skarg, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma treść art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej ( Dz.U nr 4, poz.23 i zm.), zgodnie z którym nie podlegają opłacie skarbowej następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /(Dz.U. nr 11, poz.50 i zm.), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniem na podstawie art.7 ust.1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art.14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Przepis ten zawiera trzy wyłączenia z opłaty skarbowej: 1. wyłączenie umów sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy o podatku od towarów i usług, 2. wyłączenie innych tego rodzaju umów objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy, 3. wyłączenie umów sprzedaży zawieranych przez podatników, o których mowa w art.14 tejże ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Zatem każda sytuacja w/wym. stanowi samodzielną podstawę wyłączenia czynności cywilnoprawnych od opłaty skarbowej. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze sporem, w zakresie oceny porozumienia wekslowego, zawartego przez podatników VAT, którą to umowę organy podatkowe zakwalifikowały do umowy pożyczki. Z utrwalonej praktyki orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uchwale 7 sędziów z dnia 2 lipca 2001 roku, sygn. akt FPS 3/01, wynika, że umowa pożyczki jest w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej ( Dz.U. nr 4, poz. 23 i zm.) "inną umową tego rodzaju" co umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu ( ONSA 2002/1/3 ). Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 2.07.2001 r., że ta czynność cywilnoprawna ,jako umowa, jest wyłączona z opłaty skarbowej na podstawie art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, bowiem jest zaliczana do innego rodzajów umów. Zdaniem Sądu, organy skarbowe przy analizie spornej kwestii wadliwie zinterpretowały przepis art.3 ust.1 pkt 5 lit.a cyt. ustawy o opłacie skarbowej, przy ocenie umowy zawieranej przez podatników VAT, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Dlatego podlegają one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270 ), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.