III SA 275/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-02-17

Skład orzekający: Grzegorz Borkowski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zakwestionować faktyczne zużycie materiałów (blachy) do produkcji, opierając się na normach jednostkowych powiększonych o dodatkowy procent, zamiast na rzetelnych zapisach księgowych prowadzonych przez podatnika?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zakwestionować faktycznego zużycia materiałów do produkcji, opierając się wyłącznie na teoretycznych wyliczeniach normatywnych, zwłaszcza gdy podatnik prowadzi rzetelne księgi. W przypadku wątpliwości co do ilości zużytych materiałów, organ powinien zasięgnąć opinii biegłego. Ponadto, wydatki na ulepszenie środka trwałego, którego jednostkowa cena jest niższa niż 3500 zł, nie powiększają jego wartości początkowej, lecz stanowią koszt uzyskania przychodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła podatnikom D. i K. L. wyższe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Organ podatkowy zakwestionował zużycie blachy do produkcji szaf metalowych, opierając się na normach jednostkowych powiększonych o dodatkowy procent, co skutkowało uznaniem części materiałów za nie stanowiące kosztu uzyskania przychodu. Ponadto, zakwestionowano wydatek na wzmocnienie konstrukcji samochodu jako koszt uzyskania przychodu. Podatnicy w skardze zarzucili naruszenie przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, rzetelności ksiąg podatkowych oraz błędne zakwestionowanie wydatków na samochód.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i utrzymaną nią w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski (spr.) Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004r. sprawy ze skargi D. L. i K. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. I Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 5.10.2001r. II Określa , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się wyroku. III Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 3.034,20 zł. (trzy tysiące trzydzieści cztery zł. 20 gr.) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS z dnia 5.10.2001r., którą określono D. i K. małż. L. zobowiązanie w podatku dochodowym za 2000r. w kwocie wyższej od podanej w zeznaniu, zaległość podatkową w kwocie 27.076,80 zł. oraz odsetki za zwłokę w kwocie 4.634,90 zł. W toku kontroli skarbowej Inspektor zważył 16 rodzajów szaf metalowych produkowanych w zakładzie K. L. i - przy uwzględnieniu "minimalnych norm jednostkowych powiększonych dodatkowo o 2,79%" oraz pozostałych odpadów blach - wyliczył, że podatnik zużył do ich produkcji o 26013, 30 kg blachy mniej, niż to wynikało z prowadzonej przez niego ewidencji. Ta nadwyżka zd. kontrolującego nie może zatem stanowić kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art.22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz.176 - zwana dalej p.d.f.). Nieprawidłowo również, zd. Inspektora przyjęto "w ciężar kosztów" kwotę 5.225,87 (netto) wydatkowaną w styczniu 2000r. na wzmocnienie konstrukcji samochodu, znajdującego się w ewidencji środków trwałych. Zgodnie bowiem z § 6 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z 17.01.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. nr 6, poz.35) jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu ich wartość powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych, których jednostkowa cena przekracza 3500 zł. Organ odwoławczy - nie podzielając zarzutów podatników - podkreślił, że Inspektor przyjął jasne kryteria do ustalenia czy poniesiony wydatek na zakup blach można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. W skardze na decyzję Izby Skarbowej podatnicy ponowili zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu: 1. Naruszenia art.22 pdf przez zakwestionowanie rzeczywiście poniesionych przez podatnika kosztów. Kosztami nie mogą być koszty normatywne. 2. Tylko nadmierne ubytki i nadmierne zużycie wyrobów akcyzowych nie stanowi kosztów uzyskania przychodów (art.23 ust.1 pkt 44 pdf). Gdyby nawet przyjąć, że zużycie blachy było nadmierne to i tak jej zakup stanowił koszt uzyskania przychodu. 3. Naruszono również art.193 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów. 4. Cena jednostkowa części zamortyzowanych nie przekroczyła 3500 zł. Wydatki na ich nabycie stanowią zatem koszt uzyskania przychodu. W tej sytuacji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zamieszczona w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest oczywiście uzasadniona. Zgodzić się należy z Izbą Skarbową, że organ I instancji przyjął "jasne kryteria" dla ustalenia ilości blachy potrzebnej do produkcji wykonanych w 2000r. szaf. Te kryteria mogły jednak posłużyć jedynie do określenia przewidywanego zużycia blachy, ale nie do zakwestionowania jej faktycznego zużycia w roku poprzednim. Inspektor Kontroli Skarbowej dokonał w istocie rzeczy określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, bez zachowania wymogów określonych w art.23 § 1 i § 2 oraz art.193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej. Co więcej określając udział surowca (blachy) w produkcie finalnym, zajął się kwestiami technologicznymi, co - z całą pewnością wymaga posiadania wiadomości specjalnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstawy do uzasadnionych podejrzeń, iż podatnik wyprodukował więcej szaf, niż wykazał w księgach, bądź zużył część blachy na inne cele. Jeżeli produkcja jest nadmiernie materiałochłonna - godzi to przede wszystkim w interes producenta (niższy dochód). Więc nie jest rzeczą organów podatkowych optymalizacja w tym aspekcie produkcji. Jeżeli zachodziło uzasadnione podejrzenie, że taka jak wykazano, ilość blachy nie mogła być zużyta do produkcji tylu - i takich jak w 2000 roku - szaf, to w tej kwestii należało zasięgnąć opinii biegłego (art.197 Ordynacji podatkowej). Podatnik wskazał okoliczności, które spowodowały takie, jak wykazano w ewidencji, zużycie blachy. Czysto teoretyczne wyliczenie, dokonane przez Inspektora - przy podniesionych do tego wyliczenia zastrzeżeniach - nie może podważyć rzetelności zapisów w księgach podatkowych. Tą metodą każdemu producentowi można wykazać, że część poniesionych przez niego kosztów była zbędna. Tego rodzaju praktyki należy uznać za niedopuszczalne. Trafnie skarżący powołali się na wyrażony w orzecznictwie pogląd, że chodzi tu o koszty poniesione a nie koszty normatywne. Niezrozumiałe dla Sądu jest zakwestionowanie, jako kosztu, wydatków dotyczących samochodu. Skoro cena jednostkowa "kraty - wzmocnienie przednie", jak i "progów bocznych" była niższa niż 3500 zł. (patrz decyzja z 5.10.01 str.2 pkt 1) to oczywistym było - w świetle § 6 ust.3 rozporządzenia w sprawie środków trwałych... z 1997r. - że przedmiotowe wydatki nie powiększały wartości początkowej samochodu. Mając powyższe na uwadze należało - na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c, 135, 152 i 200 ustawy z dnia 30.08. 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzec jak w sentencji. Na sumę kosztów składa się: - uiszczony wpis - 634,20 zł. - wynagrodzenie pełnomocnika - 2400 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło