III SA 2971/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-10-21
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od podatku dochodowego wydatków poniesionych w 2002 roku na zakup udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz na wykończenie lokalu mieszkalnego, jeśli w 2001 roku poniósł wydatki na zakup samego lokalu mieszkalnego, a przepisy dotyczące ulg mieszkaniowych uległy zmianie z dniem 1 stycznia 2002 roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia wydatków poniesionych w 2002 roku na zakup udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz na wykończenie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 grudnia 2001 roku, ulgi na zakup lokalu, zakup gruntu i wykończenie lokalu były odrębnymi kategoriami. Ponieważ podatnik poniósł w 2001 roku wydatek na zakup lokalu, zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe w tym zakresie. Wydatki poniesione w 2002 roku nie mogły już uprawniać do kolejnych odliczeń, gdyż przepis art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został uchylony z dniem 31 grudnia 2001 roku, a przepisy przejściowe nie pozwalały na kontynuację tych konkretnych ulg.Stan faktyczny
Podatnik S. K. złożył korektę zeznania podatkowego za 2002 rok i wniosek o stwierdzenie nadpłaty, domagając się odliczenia od podatku wydatków poniesionych w 2002 roku na zakup udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz na wykończenie lokalu mieszkalnego. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatnik nie nabył uprawnień do tych ulg, ponieważ w 2001 roku poniósł już wydatki na zakup samego lokalu mieszkalnego, a przepisy dotyczące ulg uległy zmianie z dniem 1 stycznia 2002 roku. Podatnik zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Ordynacji podatkowej, argumentując, że wszystkie wydatki w 2002 roku stanowiły kontynuację inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2003r. (k-75), Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy I instancji stwierdził, że Strona nie nabyła uprawnień do skorzystania z ulgi z tytułu poniesionych wydatków na zakup udziałów w gruncie, jak również wydatków poniesionych na wykończenie mieszkania do dnia zawarcia aktu notarialnego tj. 04.06.2002r.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w świetle przepisów art.27 a ust.1 pkt 1 lit.a, d, f - ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001r. - odliczeniu od podatku podlegają wydatki poniesione w roku podatkowym na własne potrzeby mieszkaniowe podatnika przeznaczone na:
zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, (lit. a),
zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy, albo osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, (lit. d),
(...) wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu (lit.f).
W wyżej powołanym przepisie ustawodawca wyraźnie rozgranicza wydatki poniesione na wymienione inwestycje.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie S. K. w dniu 7 grudnia 200l roku zawarł umowę nr "[...]" z Przedsiębiorstwem Budowlanym "A", o sprzedaż lokalu mieszkalnego przy ul. M. w O. o pow. 45,8 m2 za kwotę 90.684,00 zł (+ aktualna stawka podatku) i w tymże samym miesiącu dokonał pierwszej wpłaty zaliczki na poczet kupna lokalu mieszkalnego (k-49 i 50). Z tego tytułu dokonał odliczenia w zeznaniu rocznym PIT- 36 za 2001 rok w wysokości 8.773,03 zł ( 46.177 × 19%).
Następnie w 2002r. dokonał on dalszych przedpłat na zakup lokalu mieszkalnego na łączną kwotę 42.210,76 zł, co wynika z faktur: nr "[...]" z dn. 26.03.2002r., nr "[...]" z dn. 02.04.2002r., nr "[...]" z dn. 21.05.2002r. (k-2,3,4). Poniósł również wydatki związane ze sporządzeniem aktu notarialnego w kwocie 1.666,52 zł (k-5) potwierdzone fakturą VAT nr "[...]" z dnia 04.06.2002r.
W zeznaniu rocznym za 2002r. (k-67) odliczył z tego tytułu kwotę 8.336,68 zł (co stanowi 19 % faktycznie poniesionych wydatków w wysokości 43.877,28 zł).
W dniu 30.04.2003r. S. K. złożył korektę zeznania rocznego PIT-36 (k-52) występując jednocześnie do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. (k-53). W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w 2002 roku poniósł wydatki, na zakup udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu na kwotę 5.077,80 zł oraz wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo budowanym budynku mieszkalnym na kwotę 7.897,37 zł, które nie były podstawą obniżenia podatku.
Po rozpatrzeniu wniosku, Urząd Skarbowy w dniu 11 czerwca 2003r. wydał decyzję, na mocy której odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2002 rok w kwocie 1.290,80 zł.
Zdaniem Izby zgodnie z cyt. wyżej przepisem podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone w art.27 a ust.1 pkt 1 lit.a-f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002r. przysługuje, na zasadach określonych w tej ustawie, prawo do odliczenia od podatku dalszych wydatków na kontynuację danej inwestycji - poniesionych od dnia 1 stycznia 2002 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku.
Wśród wydatków poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe, uprawniających do przedmiotowej ulgi w podatku dochodowym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art.27a ust.1 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002r., odrębnie wymienia wydatki przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej (lit.d) oraz wydatki poniesione na wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym do dnia jego zasiedlenia (lit.f) oraz odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu (lit.a).
A zatem w świetle powyższych przepisów nie można uznać, że Podatnik kontynuował ulgę z tytułu wykończenia lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, gdyż takie wydatki poniósł dopiero w 2002 roku, co jest bezsporne i czego dowodem są faktury na zakup materiałów budowlanych zgromadzone w postępowaniu podatkowym. W związku z powyższym nie można uznać, że nastąpiła kontynuacja inwestycji na wykończenie lokalu w rozumieniu art.4 ust.2 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym bardziej, że Skarżący nie dokonał odliczeń od podatku z tego tytułu za 2001r.
W ocenie organu II instancji, stan faktyczny wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie świadczy, że wydatki poniesione w 2001 roku dotyczą wyłącznie zakupu lokalu mieszkalnego tj. celu o jakim mowa w art.27 a ust.1 pkt 1 lit.d ustawy o podatku dochodowym. Zatem - jak już wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie można przyjąć, że podatnik nabył prawo do odliczenia wydatków poniesionych za zakup udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu. Przedstawiony przez Podatnika rachunek potwierdzający wpłatę całości kwoty za udział w użytkowaniu wieczystym gruntu datowany jest na 04.06.2002r., w związku z czym nie stanowi dowodu rozpoczęcia inwestycji objętej omawianą ulgą przed upływem 01.01.2002r.
Stąd orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Strona zaskarżyła decyzję odwoławczą Strona nie wnosząc w skardze nowych zarzutów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, powiela zarzuty podniesione w odwołaniu.
Skarżący nie zgadza się z podjętą przez Urząd Skarbowy decyzją uważając, że niesłusznie pozbawia się ją prawa do ulgi w związku z wydatkami poniesionymi w 2002 roku na wykończenie lokalu mieszkalnego i zakupu udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu.
Strona zarzuca zaskarżonej decyzji nausznie przepisów art.27 a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art.4 ust.2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...), a także naruszenie art.122 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Skarżącego przepis art.4 ust.2 cyt. ustawy odwołuje się do "danej inwestycji", a więc nabycie praw do kontynuacji ulgi wiąże się z realizacją zadania tj. z wybudowaniem lokalu na własne potrzeby mieszkaniowe. W świetle powyższego uważa, że wszystkie poniesione w 2002 roku wydatki są związane z kontynuacją inwestycji.
Nadto Skarżący uważa, że organ II instancji naruszył art.122 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie w decyzji analizy stanu faktycznego wiążącego się z realizacją tej inwestycji. Wywodzi, iż za umówioną kwotę nabył zarówno mieszkanie jak i związane z nim prawo wieczystego użytkowania gruntu. Harmonogram wpłat nie przewidywał terminu wpłaty ani ceny za udział w gruncie. Zatem dokonując wpłaty w 2001 roku wniósł część opłaty zarówno za mieszkanie jak i za grunt, a tym samym uważa, że nabył prawo do kontynuowania ulgi w 2002r.
Podkreśla, że kupno mieszkania jest zawsze związane z nabyciem udziału w działce gruntu lub prawie wieczystego użytkowania gruntu.
Zdaniem Skarżącego również wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego dotyczą kontynuowania danej inwestycji, ponieważ związane są z niezbędnymi nakładami, których nie obejmowała umowa z deweloperem. Zakupione aktem notarialnym mieszkanie nie spełniało elementarnych wymogów do zasiedlenia.
Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na zarzuty skargi, podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k-75) oraz w decyzji Urzędu Skarbowego.
Jednocześnie tut. Organ stwierdza, że zarzuty Strony zawarte w skardze są w istocie powieleniem zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 26.06.2003r. uzupełnionego następnie pismem z dnia 07.07.2003r. (k-60,65), które Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrywał przy podjęciu swojej decyzji.
Zarzut Skarżącego dotyczy naruszenia przepisu art.122 Ordynacji podatkowej należy uznać za bezpodstawny.
Przepis ten ustanawia zasadę prawdy obiektywnej nakładającej na organ podatkowy obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze organy podatkowe ustaliły na podstawie zebranych dokumentów, w tym głównie zawartej umowy z Przedsiębiorstwem Budowlanym "A", aktu notarialnego, przedstawionych faktur - dokładny stan faktyczny sprawy. Wzięły również pod uwagę interpretację Urzędu Skarbowego z dnia 14.04.2003r. udzieloną Skarżącemu w trybie art.14a § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie braku podstaw do odliczenia wydatków poniesionych na zakup udziałów w prawie wieczystego użytkowania gruntu (k-68).
Ponadto, wbrew zarzutom Skarżącego organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał stan faktyczny przedmiotowej sprawy.
Pismem z dnia 15.10 2004r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, polemizując z ustaleniami organu podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje:
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, według właściwości miejscowej i rzeczowej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art.3, art.145 i art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Sąd stwierdził, że materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a ponadto dokonano jego szczegółowej analizy i oceny z uwzględnieniem całokształtu okoliczności postępowania.
W ocenie Sądu dokonano tego zgodnie z wymogami art.122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej.
Skarżący zarzucając naruszenie przepisów art.122 Ordynacji podatkowej oraz art.27a ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm.) oraz art.4 ust 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001r. (Dz.U. Nr 144, poz.1590) wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż przysługuje mu prawo do odliczenia wydatków na zakup udziału w prawie użytkowania gruntu oraz odliczenie wydatków na wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku.
Zdaniem Sądu, zarzut ten jest chybiony w całości, ponieważ organy skarbowe przyznały Skarżącemu prawo do ulgi z tytułu zakupienia mieszkania na podstawie art.27a ust.1 pkt.1 lit.d cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Sądu błędne są stawiane przez skarżącego wnioski o odliczenie wydatków na zakup udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu regulowane jest w art.27a ust.1 pkt.1 lit.a cyt. ustawy p.d.o.f., natomiast wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego w nowowybudowanym budynku reguluje przepis art.27a ust.1 pkt.1 lit.f cyt. ustawy p.d.o.f., albowiem są to wyodrębnione prawa do ulgi, które zaspokajają potrzeby mieszkaniowe podatnika.
W związku z powyższym, kiedy podatnik poniósł w 2001r. wydatek na zakup lokalu mieszkalnego w nowowybudowanym budynku to zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, a poczynione wydatki w 2002r. nie mogą go uprawniać do kolejnych odliczeń, ponieważ przepis art.27a został uchylony z dniem 31.12.2001r.
Zatem Sąd w całości podzielił pogląd prezentowany przez organy skarbowe w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu rozpatrującego sprawę organy skarbowe nie popełniły błędu orzekając o odmowie stosowania kolejnych dwóch ulg skarżącemu.
W ocenie Sądu, ustalenia w których zapadła decyzja są logiczne, spójne i dostatecznie udokumentowane.
Wyprowadzono z nich prawidłowe wnioski prawne, co oznacza, że nie naruszono obowiązującego prawa, a zarzuty skargi jako nietrafne nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło