IV SA 3056/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Beata Jezielska (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. A. i E. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - oddala skargę. 2 IV SA 3056/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 maja 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał W. i S. K. wykonanie inwentaryzacji architektoniczno-konstrukcyjnej oraz oceny technicznej schodów wejściowych do lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku przy ul. "[...]" w O. W uzasadnieniu powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2002r. uchylający poprzednie decyzje wydane przez organy w niniejszej sprawie. Podniesiono, iż w trakcie wizji lokalnej ustalono, iż właściciel lokalu mieszkalnego nr 2 wykonał betonowe schody wejściowe o zmienionych wymiarach w miejscu poprzednich, bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Od decyzji tej odwołali się J. i E. A., podnosząc iż organ nie uwzględnił zgłaszanych przez nich zastrzeżeń, a oni nie wyrażają zgody na pozostawienie schodów. Decyzją z dnia 2 lipca 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował badany stan faktyczny do robót budowlanych wykonanych bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym nałożono obowiązki mające na celu opracowanie dokumentacji technicznej wykonanych robót. Wyjaśniono, iż brak zgody współwłaścicieli nie ma znaczenia prawnego w trakcie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, gdyż zmierza ono jedynie do oceny wykonanych robót pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Na powyższą decyzję skargę wnieśli J. i E. A. Podnieśli, iż nie wyrażali zgody na budowę schodów, a w związku z tym została ona wykonana wbrew przepisom kodeksu cywilnego oraz prawa budowlanego, zgodnie z którym do uzyskania pozwolenia na budowę niezbędna jest zgoda współwłaścicieli gruntu, na którym ma powstać budowla. Wskazali, iż wybudowane schody odbiegają kształtem i rozmiarem od poprzednich. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt iż jeden ze współwłaścicieli budynku wykonał schody wejściowe do swojego lokalu w miejsce istniejących poprzednio, zmieniając ich wymiar i kształt. Organy administracji uznały, iż wykonanie przedmiotowych schodów stanowiło roboty budowlane wymagające zgłoszenia, stosownie do art. 30 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 póz. 1126 ze zm.). Wprawdzie powołany przepis odnosi się ogólnie do robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1-7 i pkt 10, jednakże niewątpliwie w przedmiotowym stanie faktycznym mogło to dotyczyć jedynie zakwalifikowania przeprowadzonych prac jako remontu istniejącego obiektu bez zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych. Takie stanowisko organów jest uzasadnione wobec faktu, iż schody zostały wykonane w miejsce poprzednio istniejących. Wobec przeprowadzenia prac budowlanych bez wymaganego zgłoszenia organy wszczęły postępowanie administracyjne w celu likwidacji samowoli budowlanej. Wskazać jednak należy, iż postępowanie takie nie zawsze musi skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji). W przypadku bowiem braku podstaw do wydania orzeczenia w tym trybie organy winny podjąć rozstrzygnięcie w oparciu art. 51 Prawa budowlanego. Podnieść przy tym należy, iż zgodnie z powołanym art. 48 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki może dotyczyć jedynie obiektu budowlanego lub jego części. W niniejszej sprawie wykonane prace zostały zakwalifikowane jako roboty budowlane, co nie spełnia dyspozycji powołanego przepisu. Gdyby nawet jednak przyjąć, iż powstałe w ten sposób schody stanowią część obiektu budowlanego, to nakaz rozbiórki może dotyczyć tylko takiej części obiektu, który jest na tyle samodzielny i niezależny, że może być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego (tak w wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2002r. sygn. akt II SA/Ka 1008/00, niepublik.). Należy także podkreślić, iż art. 48 Prawa budowlanego ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponadto to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa), a istotą jego jest przywrócenie do poprzedniego stanu (wyrok z dnia 17 kwietnia 2000r. sygn. akt IV SA 394/98, OSP z 2001 r. nr 7-8 póz. 107). Skoro zaś nie ulega wątpliwości fakt, iż przedmiotowe schody wejściowe do budynku istniały w tym samym miejscu, to nakaz ich rozbiórki nie stanowiłby przywrócenia stanu poprzedniego. Ponadto nakaz taki doprowadziłaby de facto do sytuacji, w której budynek przestałby odpowiadać przepisom technicznym, określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 póz. 690 ze zm.), gdyż nie posiadałby odpowiedniego wejścia do budynku. Nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności jest zaś taka sytuacja, w której na skutek wykonania decyzji administracyjnej powstałby stan sprzeczny z prawem. Wobec wyłączenia w niniejszej sprawie możliwości orzekania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego organy słusznie za podstawę rozstrzygnięcia przyjęły art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż przepisy ust. l - 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. l. Ustęp l powołanego art. 51 określa między innymi możliwość wydania przez organ decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, zaś art. 50 ust. l odnosi się między innymi do robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Dokonując analizy powołanego art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego należy uznać, iż - wbrew twierdzeniom skarżących - ma on zastosowanie do robót budowlanych, które w dniu wydawania decyzji zostały już wykonane (tak też w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2002r. sygn. akt SA/Rz 1009/00, niepublik. oraz z dnia 21 marca 2002r. sygn akt II SA/Gd 1747/99, niepublik.). Za taką interpretacją przemawia fakt, iż w powołanych w art. 50 ust. l i art. 51 ust. 1-3 ustawodawca wyraźnie używa określenia "roboty wykonywane", podczas gdy w art. 51 ust. 4 - "roboty, które zostały wykonane", nakazując jednocześnie odpowiednie stosowanie ust. 1-3. Należy także wskazać, iż po nowelizacji powołanego art. 51 dokonanego ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. Nr 80 póz. 718) do ustępu tego dodano zapis, iż w takim przypadku pozwolenia na wznowienie robót nie wydaje się. Niewątpliwie zatem wolą ustawodawcy było objęcie tym przepisem robót budowlanych, które zostały już zakończone. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.