IV SA 3528/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku i pomieszczenia w-c - oddala skargę. Decyzją Nr "[...]" z dnia 18 listopada 1999r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, póz. 414, ze zm.), nakazał K. B. rozbiórkę ganku oraz pomieszczenia w-c, dobudowanych do budynku mieszkalnego w Z., na działce Nr 526. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na kontrolę przeprowadzoną przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w E., w wyniku której stwierdzono, że ganek i pomieszczenie wzniesione zostały bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę oraz usytuowane zostały na przylegającej działce Nr 525, stanowiącej własność M. i K. małż. P. oraz wybudowane bez ich zgody. Od powyższej decyzji K. B. wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych. Według twierdzeń odwołującej się nie wybudowała nowego ganku, który istniał co najmniej od lat pięćdziesiątych, a jedynie, wiosną 1982 r., dokonała jego remontu. Uważa, że skoro ganek był wcześniej wybudowany, to na jego remont nie musiała posiadać pozwolenia. Wnosiła nadto o przeprowadzenie wizji lokalnej, dowodu z dokumentów oraz dowodu z przesłuchania strony i świadków na okoliczność daty wykonania remontu ganku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpatrzeniu odwołania K. B., decyzją z dnia 9 sierpnia 2002 r. Nr "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W motywach decyzji organ wskazał na istniejące rozbieżności co do daty wybudowania ganku oraz pomieszczenia w-c i zalecił ich wyjaśnienie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazał nadto, iż według oświadczenia M. P., utrwalonego w protokole z dnia 6 listopada 1999r., wynika, że część ganku i pomieszczenie w-c wybudowano w latach 1996-1997, natomiast według oświadczenia K. B. pomieszczenie w-c wybudowano w 1993r., natomiast ganek został wyremontowany w 1981 r. Organ odwoławczy uznał, iż przy tak rozbieżnych ustaleniach, organ pierwszej instancji winien był uzasadnić, w oparciu o art. 107 § 3 kpa, dlaczego zeznanie M. P. uznał za udowodnione oraz podać przyczyny, z powodu których zeznaniom K. B. odmówił wiarygodności. Organ podkreślił, iż ustalenie daty przeprowadzenia remontu i rozbudowy ganku ma decydujące znaczenie dla ustalenia terminu popełnienia samowoli budowlanej i zastosowania odpowiednich przepisów Prawa budowlanego. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli małżonkowie M. i K. P. domagając się jej uchylenia. W skardze podnoszą, iż sąsiedzi dokonując samowoli budowlanej w latach 1996 -1997 naruszyli równocześnie ich prawo własności. Podkreślili, że zarówno ganek, wzniesiony częściowo na stanowiącej ich własność działce Nr 525, jak również pomieszczenie w-c wzniesione w całości na tej działce, sąsiedzi pobudowali bez ich zgody. Nadmienili, iż K. B. wystąpiła do Sądu Rejonowego w E. z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia własności części ich działki Nr 525, jednak Sąd wniosek oddalił i orzeczenie w tej sprawie jest prawomocne. Poinformowali także, iż w sprawie wytoczonej z ich powództwa p-ko K. i A. B., Sąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 28 stycznia 2002 r. nakazał pozwanym wydanie spornej części działki Nr 525. Nadmienili, że wyrok nie jest prawomocny, ale są przekonani, że zostanie utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. Zdaniem skarżących rozstrzygnięcie organu II instancji jest niecelowe, ponieważ faktem bezspornym jest, że rzeczone obiekty wybudowano na działce stanowiącej ich własność. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż kwestie podnoszone przez skarżących pozostają bez wpływu na treść decyzji z dnia 19 kwietnia 2002 r., gdyż podstawową okolicznością mającą decydujące znaczenie dla zastosowania właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jest termin popełnienia samowoli budowlanej. Powołano się na przepis art. 103 ust. 2 obowiązującej od dnia l stycznia 1995 r. ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wskazując, iż zgodnie z tym przepisem do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie ustalił jednoznacznie terminu popełnienia samowoli budowlanej w ocenie organu II instancji należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na rozprawie, która się odbyła w dniu 16 marca 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, skarżący poinformowali, iż Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok, z którego wynika, że sporne obiekty nie zostały wybudowane w latach 80-tych, jak podaje inwestor, lecz w latach 1996 -1997. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.). Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). W sprawie niniejszej, Sąd, działając w ramach swoich kompetencji poddał ocenie zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 , póz. 1071 ze zm.). W myśl tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analizując materiał dowodowy, na podstawie którego zapadło rozstrzygnięcie organu I instancji, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż nie został wyjaśniony jeden z istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, jakim jest data budowy spornych obiektów. Ustalenie tej daty ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. O ile bowiem zostałoby ustalone, że sporne obiekty wybudowane zostały w 1981 r. i w 1993 r., jak podaje K. B., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zastosowanie miałyby przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, póz. 229 ze zm.). Organ I instancji, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, póz. 414 ze zm.), nie wskazał faktów, w oparciu o które ustalił, że sporne obiekty wybudowano przed l stycznia 1995r. Nie wskazał również, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, dlaczego twierdzenie M. P. uznał za udowodnione, natomiast oświadczeniu K. B. odmówił wiarygodności. W świetle powyższych uchybień zasadne było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego jej rozpatrzenia. Sąd nie podziela zarzutów skargi, iż wystarczającą podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów, zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jest fakt naruszenia przez inwestorów prawa własności nieruchomości. Zarówno przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 48), jak i przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 37) wymieniają określone przesłanki stanowiące podstawę do orzeczenia rozbiórki. Naruszenie prawa własności przez sąsiada nie należy do przesłanek przewidzianych w tych przepisach, nie mogło więc uzasadniać skorzystania z tych przepisów przez organy administracji architektoniczne - budowlanej. Jeśli natomiast z ustaleń sądu powszechnego faktycznie wynika, że inwestor wybudował sporne obiekty w latach 1996-1997, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., rozpoznając sprawę ponownie, obowiązany będzie wziąć pod uwagę te okoliczności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.