IV SA 771/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-05-12

Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego na handlowy i garaże może zostać wydane bez uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także bez wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że pozwolenie na budowę nie mogło zostać wydane bez uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ zmiana sposobu użytkowania obiektu z usługowego na handlowy i garaże stanowi zmianę zagospodarowania terenu. Ponadto, inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością, na którą ubiegał się o pozwolenie, co stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wniosek o pozwolenie na budowę dotyczył zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego na handlowy i garaże. Organ I instancji wydał pozwolenie, które utrzymał w mocy Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący zarzucił m.in. niewłaściwe wskazanie adresu inwestycji oraz zbyt małą odległość garaży od jego budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę: 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, 3) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. K. kwotę lO zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wniosku z 18 października 2002r. E. P. i K. P. wspólnicy Spółki cywilnej A w O. wystąpili do Starosty O. o pozwolenie na budowę dla zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego w O. przy ul. "[...]", remont budynku usługowego, zgodnie z załączoną dokumentacją techniczną. Starosta O., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414, ze zm), decyzją z dnia 10 grudnia 2002r. Nr "[...]" zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla E. P. i K. P. Spółki cywilnej A w O. na modernizację i adaptację budynku usługowego na pomieszczenia handlowe oraz garaż w O. przy ul. "[...]", na działce o nr ewidencyjnym 17/71. Odwołanie od tej decyzji złożył A. K., w którym zarzucił, iż zaprojektowane w modernizowanym budynku garaże są zlokalizowane w odległości zaledwie 6,7 m od jego budynku mieszkalnego. Wyjaśnił, że wprawdzie w wyniku jego zastrzeżenia złożonego w toku postępowania zlikwidowano jedne wrota do garażu, jednakże nadal odległość garaży od jego budynku pozostała nie zmieniona. Podniósł także, że droga do jego budynku jest placem manewrowym dla samochodów ciężarowych zaopatrujących istniejące lokale usługowe, zaś nowy lokal handlowy dodatkowo zwiększy tę uciążliwość, jak również uciążliwość związaną z samochodami korzystającymi z nowopowstałych garaży. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia 27 stycznia 2003r. Nr "[...]" utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę - zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego w O. przy ul. "[...]" i remont budynku usługowego przedkładając wymagane dokumenty, potwierdzając jednocześnie stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku postępowania organ architektoniczno -budowlany sprawdził zgodnie z art. 35 ust. l i ust. 2 tej ustawy zgodność projektu zagospodarowania terenu z : miejscowymi planami zagospodarowania terenu i wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami prawa, w tym techniczno - budowlanymi. Wyjaśnił, że w przypadku spełnienia przez inwestora wymagań określonych wyżej powołanymi przepisami prawa, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 35 ust. 4 tej ustawy. Odniósł się do podnoszonego zarzutu zbyt bliskiej odległości pomiędzy zaprojektowanymi garażami a budynkiem mieszkalnym odwołującego, który nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa tj. § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze z dnia 28 lutego 2003r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. zarzucił, że decyzja z dnia 27 stycznia 2003r. wydana została z naruszeniem prawa. Podniósł bowiem, że decyzja organu I instancji dotyczyła udzielenia pozwolenia na budowę dla Spółki cywilnej A E. P. i K. P. na modernizację i adaptację budynku usługowego na pomieszczenia handlowe oraz garaż dla budynku zlokalizowanego przy ul. "[...]" w O., który jest oddalony od jego budynku mieszkalnego o 6,7 m, natomiast decyzja Wojewody dotyczy budynku położonego w O. przy ul. "[...]". Wyjaśnił, że budynek wskazany w decyzji organu odwoławczego jest budynkiem wielorodzinnym mieszkalnym położonym w znacznej odległości od jego posesji i w stosunku do tego budynku nie mógłby być stroną postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż adres inwestycji powołany w zaskarżonej decyzji jest taki sam jak w decyzji Starosty O. z dnia 10 grudnia 2002r. oraz wniosku inwestorów o pozwolenie na budowę, jak również taki sam adres figuruje we wszystkich pismach wydawanych w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego, które otrzymywał skarżący. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie skarżący podtrzymał zarzut niewłaściwego wskazania adresu inwestycji, bowiem jest ona realizowana przy ul. "[...]" w O., nie zaś przy ul. "[...]" w O., jak to wynika z decyzji obu organów. Zainteresowany J. S. poparł skargę informując, że wiadomym mu było o inwestycji, która miała być prowadzona przy ul. "[...]", zaś jest prowadzona faktycznie w innym miejscu tj. przy "[...]" w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej argumenty zasługują na uwzględnienie. Na wstępie zważyć należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Na wstępie wskazać należy, na treść wniosku inwestorów, którzy wskazali, że ubiegają się o wydanie pozwolenia na budowę: zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego w O. przy ul. "[...]", remont budynku usługowego. Wobec takiego brzmienia wniosku inwestorów właściwy organ architektoniczno -budowlany miał obowiązek dokonać rozpatrzenia sprawy zarówno w oparciu o przepisy art. 71 ust. l i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze z), które regulują tryb postępowania związany ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (i wymagają uzyskania pozwolenia na budowę), jak również kwestii związanych z remontem budynku usługowego. Pojęcie remontu zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 8 tej ustawy, jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, i co do zasady remont taki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę - art. 29 ust. 2 pkt l tej ustawy. Jeżeli jednak remont istniejącego obiektu obejmuje zmianę lub wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami ekspansji górniczej lub powodzią, a także gdy wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miasta, wówczas wymagane jest uzyskanie na taki remont pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że wnioskowany przez inwestorów remont, jak właściwie przyjął w decyzji organ I instancji wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, jak również takiej decyzji wymagała stosownie do art. 71 ust. l ustawy zmiana sposobu użytkowania wnioskowanego obiektu z usługowego na handlowy oraz garaże. Zatem w tym przypadku stosownie do art. 32 Prawa budowlanego, a dokładnie ustępu 4 pkt l tego artykułu wynika, że pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 39 ust. l ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. nr 15, póz. 139, ze zm) - w brzmieniu obowiązującym w momencie rozstrzygania przez organy w tej sprawie - ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wymagała co do zasady każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego. Skoro w szczególności te wymienione działania wymagały takiej decyzji to oznacza to, iż nie jest to katalog zamkniętych działań, które takiej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wymagają. Wyjątki od tej reguły określa natomiast ust. 2 tegoż artykułu, który w pkt l określa, że nie wymagają ustalenia warunków roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przybudowie oraz zmianie przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie ten wyjątek jednak nie ma zastosowania, gdyż przedmiotowy obiekt budowlany będzie wykorzystywany inaczej niż dotychczas, bowiem zmianie ulegnie jego dotychczasowa funkcja z usługowej na handlową i garaże. Sąd podziela powszechnie reprezentowane w orzecznictwie stanowisko, że zmiana zagospodarowania terenu polega nie tylko na zmianie fizycznej ukształtowania terenu lecz także na zmianie dotychczasowej funkcji terenu (patrz wyrok NSA z dnia 19 listopada 2002r. sygn. akt SA/Bk 800/02, nie publikowany). Nadto wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 1972/99 poszedł jeszcze dalej uznając, iż już samo zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu powodujące skutki opisane w art. 71 ust. l ustawy jest zmianą sposobu użytkowania obiektu i w zależności od charakteru planowanego teraz sposobu użytkowania może być wymagana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie zmiana dotychczasowej funkcji obiektu z usługowego na handlowy oraz garaże wymaga zatem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, których inwestorzy nie przedstawili. Wprawdzie w aktach znajduje się pismo Burmistrza O. z dnia 16 lipca 2002r., iż nie wymaga decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu remont budynku, jeżeli nie powoduje on zmiany sposobu zagospodarowania terenu, natomiast brak jest wskazania, że takiej decyzji nie wymaga zmiana sposobu użytkowania obiektu z usługowego na handlowy oraz garaże. Poza tym to właśnie decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przesądza o zgodności planowanej zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Poza tym słuszny jest zarzut skarżącego dotyczący faktycznego adresu inwestycji prowadzonej przez wspólników Spółki cywilnej "[...]" w O. Wprawdzie we wniosku o pozwolenie na budowę, dołączonych dokumentów i uzgodnień wynika, ze inwestorzy ubiegają się o zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego zlokalizowanego w O. przy ul. "[...]", jednakże w przekazanych aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji odnośnie dysponowania przez nich tą nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane temu i wyłącznie temu, kto m.in. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - patrz wyrok m.in. NSA z 27 lutego 2002r. sygn. akt IV SA 1092/00 nie publikowany. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie akt notarialny z dnia 23 kwietnia 2002r. dotyczący nabycia przez E. P. i K. P. nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym, parterowym, częściowo podpiwniczonym z płaskim dachem zlokalizowanym na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1574/2 o powierzchni 0,0305 ha położonej w O. przy ul. "[...]" z zapiskiem " zaplecze, dojazd od ulicy "[...]"". Także z załączonego wypisu z ewidencji gruntów [bez potwierdzenia za zgodność oraz właściwego opisu, na jaki dzień przedstawia stan istniejący w tym rejestrze] wynika, że inwestorzy w ramach spółki cywilnej są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1574/2 o pow. 0,0305 ha. Brak jest zaś jakiejkolwiek informacji, iż posiadają prawo dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr 17/71 położoną w O. przy ul. "[...]". Mając na uwadze powyższe uchybienia proceduralne oraz naruszenia prawa materialnego stosownie do art. 145 § l pkt l lit "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania sądowego (pkt. III sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt. II sentencji), uzasadniają przepisy art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło