I SA/Op 108/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Zborzyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 października 2006 r. Wójt Gminy Cisek dnia 10 grudnia 2004 r. wystawił kierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość podatkową K. H. (skarżącego) z tytułu czterech rat łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004, każda z rat w wysokości 82,10 zł, z odsetkami i kosztami upomnienia. W rubryce 66 tytułu wykonawczego wskazano, że odsetki za czwartą ratę podatku nalicza się od dnia 16 listopada 2004 r., a w rubryce 79 tego tytułu – że upomnienia doręczono w dniach: 20 kwietnia 2004 r., 7 lipca 2004 r. oraz 10 listopada 2004 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązania z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. podnosząc, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, a ponadto w tytule wykonawczym ujęto także zaległość w kwocie 82,10 zł, której termin wpłaty upływał z dniem 16 listopada 2004 r. i w stosunku do której nie doręczono skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania tego obowiązku. Zajmując stanowisko wobec zarzutów zobowiązanego Wójt Gminy Cisek postanowieniem z dnia 19 stycznia 2005 r. uznał ich zasadność w stosunku do czwartej raty podatku za rok 2004 stwierdzając, że należność ta jest niewymagalna i została omyłkowo ujęta w tytule wykonawczym, gdyż upomnienie nie zostało zobowiązanemu doręczone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005 r. postanowienie to uchyliło i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Wójt Gminy Cisek postanowieniem z dnia [...] uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione twierdząc, że decyzja wymiarowa została mu doręczona dnia 28 lutego 2004 r., a upomnienia doręczono w datach wskazanych w tytule wykonawczym. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że z dniem 30 listopada 2004 r. ogłosił strajk w formie niepłacenia podatku, że nie reagował na upomnienia, bo był chory i że Wójt nie odpowiada na pisma, które skarżący do niego kieruje. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zaskarżone postanowienie Wójta Gminy Cisek utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy obowiązek w ogóle nie powstał, albo powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn. Obowiązek skarżącego wynika z ostatecznej decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2004 r. w wysokości 328,40 zł, którą doręczono skarżącemu dnia 28 lutego 2004 r., a skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które wskazywałyby na nieistnienie obowiązku. Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Podniósł, że egzekucję wszczęto bezprawnie, gdyż uczyniła to osoba bezprawnie zajmująca stanowisko Wójta Gminy, o czym świadczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r., wydany w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Cisek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że istotnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006 r. oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 czerwca 2005 r. oddalającego skargę Rady Gminy Cisek na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 10 stycznia 2005 r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy Cisek. Jednakże na mocy art. 98a ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) zarządzenie zastępcze wojewody, podobnie jak rozstrzygnięcie nadzorcze, uzyskuje przymiot prawomocności z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Ponieważ w sprawie Wójta Gminy Cisek prawomocne oddalenie skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego stwierdzające wygaśnięcie mandatu tego Wójta nastąpiło dnia 12 stycznia 2006 r., dopiero z tym dniem nastąpiło wygaśnięcie jego mandatu. Podniesiony przez skarżącego zarzut jest zatem bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgłoszony przez skarżącego zarzut, dotyczący wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Cisek należy kwalifikować jako zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zmianami) [dalej: u.p.e.a.]. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Art. 27 u.p.e.a. określa wymaganą treść tytułu wykonawczego, wskazując w § 1 pkt 7, że tytuł wykonawczy zawiera także datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto egzekucję przeciwko skarżącemu, podpisany jest przez Wójta Gminy Cisek Alojzego Parysa, a wystawiony dnia 10 grudnia 2004 r. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r, wydanego w sprawie o sygnaturze II OSK 1067/05, Wojewoda Opolski wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu tego Wójta dnia 10 stycznia 2005 r., a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu oddalający skargę na to zarządzenie uprawomocnił się dnia 12 stycznia 2006 r. Zasadnie zatem twierdzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że dopiero z tą ostatnią datą wiązać należy wykonalność zarządzenia. Mandat Wójta Gminy Cisek Alojzego Parysa wygasł zatem dopiero dnia 12 stycznia 2006 r., co sprawia, że był on władny podpisać dnia 10 grudnia 204 r. tytuł wykonawczy. Zarzut skarżącego dotyczący tego zagadnienia jest zatem bezzasadny, a skarga na tej podstawie uwzględniona być nie może. Jednakże, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) [dalej: p.p.s.a.], sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek zatem skarżący w skardze do Sądu zakres zarzutów – w porównaniu do zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji - istotnie ograniczył, Sąd dokonał kontroli pod względem zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Rozstrzygając więc w granicach sprawy administracyjnej, którą są zarzuty skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Wójta Gminy Cisek Nr 81/2004 z dnia 10 grudnia 2004 r., Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uwzględniając skargę zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylił. Jak stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W tytule wykonawczym opisanym w poprzednim akapicie wskazano, że upomnienie doręczono dnia 10 listopada 2004 r. Potwierdzenie tego faktu znajduje się w aktach sprawy, niemniej z treści upomnienia Nr [...] z dnia 8 listopada 2004 r. wynika, że dotyczyło ono tylko trzech pierwszych rat łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004, a nie wszystkich rat tego zobowiązania. Biorąc zresztą pod uwagę, że w myśl art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 268 ze zmianami) podatek rolny (wchodzący w skład łącznego zobowiązania pieniężnego) płatny jest w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego, upomnienie dotyczące czwartej raty łącznego zobowiązania pieniężnego mogło być wysłane dopiero po upływie terminu płatności tej raty, a więc po dniu 15 listopada 2004 r., a nie 8/10 listopada tegoż roku. Z powyższego wynika, że upomnienia dotyczącego czwartej raty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004 skarżącemu nie doręczono. Potwierdził to zresztą Wójt Gminy Cisek w postanowieniu w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z dnia 19 stycznia 2005 r., uchylonym następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jak stanowi art. 27 § 3 u.p.e.a. do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – jak już wcześniej wspomniano – może być w myśl art. 33 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. W sprawie niniejszej taka właśnie sytuacja zachodzi w odniesieniu do czwartej raty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004, ciążącego na skarżącym. Zarzut skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest zatem zasadny w części dotyczącej czwartej raty tego zobowiązania. Konsekwencją powyższego powinno być zatem uznanie przez wierzyciela częściowej zasadności zarzutu, co następnie skutkować powinno częściowym umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. – stosownie do zakresu stwierdzonej wadliwości. Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisanych wadliwości nie dostrzegło i rozstrzygając jako organ drugiej instancji nie uchyliło postanowienia organu pierwszej instancji, uznającego zarzuty za nieuzasadnione, dopuściło się tym samym naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) w związku z art. 18 u.p.e.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzi to do uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i określenia na podstawie art. 152 p.p.s.a., ze zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.