I SA/Op 174/05

WyrokWSA w Opolu2006-07-28

Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Tomasz Zborzyński, Anna Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego był właściwy do wydania postanowień w sprawie zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych, jeśli zmiana właściwości urzędu skarbowego nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 r., a czynności organu dotyczyły roku 2003?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego nie był właściwy do wydania postanowień w sprawie zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Zmiana właściwości urzędu skarbowego, zgodnie z przepisami ustawy o urzędach i izbach skarbowych, mogła nastąpić najwcześniej z dniem 1 stycznia 2005 r. w odniesieniu do kryteriów określonych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. b-d, a w przypadku kryterium przychodu netto z art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a, najwcześniej z dniem 1 stycznia 2005 r. dla roku podatkowego 2003. W związku z tym czynności organu podjęte przed tą datą były dotknięte wadą niewłaściwości miejscowej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła korektę zeznania CIT-8 za 1999 r., wykazując wyższy podatek należny, i złożyła wniosek o umorzenie powstałej zaległości. Po odmowie umorzenia i umorzeniu postępowania odwoławczego, Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego wydał trzy postanowienia o zaliczeniu zwrotu podatku VAT na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności tych postanowień. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o właściwości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant Mateusz Cyma po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], o nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowień Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...], [...] i [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych. W dniu 6 stycznia skarżąca spółka złożyła w Opolskim Urzędzie Skarbowym w Opolu korektę zeznania CIT-8 za 1999 r., w którym wykazała podatek należny wyższy niż w zeznaniu pierwotnym. Dokonując korekty Spółka nie wpłaciła kwoty wynikającej ze zwiększenia podatku ale złożyła wniosek o umorzenie zaległości powstałych z tego tytułu. Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości, co spowodowało wniesienia odwołania. W toku postępowania odwoławczego w dniu 26 marca 2004 r. złożona została korekta zeznania CIT-8 za 1999 r., którą organ uznał za bezskuteczną. W dniu 25 kwietnia 2004 r. Spółka wycofała odwołanie od decyzji z 4 marca 2004 r. co spowodowała umorzenie postępowania odwoławczego. Na skutek wniesionej korekty z dnia 6 stycznia 2004 r. powstały zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z tym Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu wydał trzy postanowienia w sprawie zaliczenia zwrotów podatku VAT na poczet powstałych zaległości. Postanowienia stały się ostateczne w toku instancji. W dniu 3 stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej postanowień, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości oraz naruszenie prawa polegające na pominięciu deklaracji korygujących. Postanowieniem z dnia 3 marca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowych postanowień, gdyż nie istniały ku temu przesłanki. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, podatnik spełniał warunki określone w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a i c ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2004 r., bowiem posiadał zatwierdzone sprawozdanie finansowe za 2002 r. a zatem przeszedł pod właściwość wyspecjalizowanego urzędu skarbowego z dniem 1 stycznia 2004 a nadto był zarządzany pośrednio przez nierezydenta, który dysponował 5 % głosów na zgromadzeniu wspólników. Ponadto w sposób prawidłowy organ dokonał zaliczenia zwrotów podatku VAT na poczet zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Postanowienia stało się przedmiotem zażalenia, w którym pełnomocnik skarżącej podnosił argumenty jak we wniosku o stwierdzenie nieważności. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu zażalenia nie uwzględnił i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...]. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...]. W uzasadnieniu podniesione zostały zasadniczo te same argumenty, które były wskazane wcześniej w toku postępowań powodujących wydanie zaskarżonego postanowienia a to: - art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 81 i 247 ustawy Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że dokonana korekta deklaracji za rok 2000 nie wywołała skutków prawnych i naruszenie przez to art. 75 i art. 217 Konstytucji RP, przez zastosowanie takiej interpretacji faktów i prawa, która prowadzi do ustanowienia nowych nieprzewidzianych w przepisach prawnych przesłanek. - Ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych w zakresie objętym art. 5 ust. 9a i 9b ustawy wymienione w art. 15 w brzmieniu nadanym ta ustawą, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. - Art. 51 § 1, art. 53a, art. 75 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 247 § 1 pkt 2 i 3 tejże, przez wydanie zaskarżonego postanowienia i wcześniejszych w sytuacji złożenia deklaracji korygującej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, który to zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznaczony został przepisem art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), należy w pierwszej kolejności rozważyć zarzut braku właściwości Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego do wydania postanowień z dnia [...], [...] i [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych w podatku od osób prawnych. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego był właściwy terytorialnie w 2004 r. w zakresie załatwienia spraw dotyczących skarżącej Spółki. Fakt, że art. 5a ustawy z dnia 21 września 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 106, poz. 489 ze zm.), zwanej dalej ustawą o urzędach i izbach skarbowych, wszedł w życie z dniem 1 września 2003 r. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), nie oznacza, że tak zwane duże urzędy skarbowe stały się właściwe dla podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dniem 1 stycznia 2004 r. Skoro art. 5a ustawy cyt. wyżej dotyczy wyłącznie art. 5 ust. 9b, to decydująca jest chwila wejścia w życie ostatnio wymienionego przepisu, bowiem przepis ten określa kryteria zmiany właściwości urzędu skarbowego, a jego wejście w życie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2004 r. (art. 40 pkt 2 cytowanej ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r.). Tak więc dopiero od dnia 1 stycznia 2004 r. rozpoczęły obowiązywanie prawne kryteria określone w art. 5 ust. 9b pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, w tym również sytuacje będące przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie, a mianowicie: po pierwsze - kryterium osiągnięcia w ostatnim roku podatkowym przychodu netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln. euro oraz po drugie - kryterium związane z zarządzaniem bezpośrednio lub pośrednio osoby prawnej przez rezydentów i nierezydentów w rozumieniu przepisów prawa dewizowego. Dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r. mogło nastąpić ustalenie spełnienia przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Natomiast dla ustalenia momentu, od którego następuje zmiana właściwości, istotny jest przepis art. 5 a ust. 1 powołanej ustawy, bowiem to on reguluje chwilę, od której następuje zmiana właściwości dla określonej kategorii podatników. Przepis ten stanowi, że dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości następuje: 1/ z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich włączenie do określonej kategorii podatników –w przypadku podatników, o których mowa w art. 5 ust.9b pkt 1-6 oraz pkt 7 lit b-d; 2/ z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, 5 mln. euro dla wymienionej kategorii podatników. W sprawie będącej przedmiotem niniejszych rozważań w grę wchodzi zarówno przesłanka zmiany właściwości miejscowej, przy uwzględnieniu kryterium podanego w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. b-d ustawy o urzędach i izbach skarbowych, która mogła nastąpić dopiero z dniem 1 stycznia 2005 r., co wynika z tego, że włączenie do tej kategorii podatników nastąpiło w dniu 1 stycznia 2004 r., to jest z datą wejścia w życie tego przepisu jak i kryterium z art. 9b pkt 7 lit a tejże. Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II FSK 1061/05 (niepublik.), że w wypadku osiągnięcia w ostatnim roku podatkowym wymienionego wyżej przychodu netto był to najwcześniej dzień 1 stycznia 2005 r., przy czym pojęcie "ostatni rok podatkowy" oznacza rok 2003, w świetle również art. 5a ust. 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. W sytuacji, kiedy wszelkie czynności podejmowane przez Opolski Urząd Skarbowy w stosunku do skarżącej były dotknięte wadą, bowiem wydane zostały wbrew przepisom o właściwości bezprzedmiotowe byłoby rozstrzyganie pozostałych zarzutów skargi. Na marginesie tylko wypada powiedzieć, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącej w przedmiocie braku uzasadnienia dla zaliczenia nadpłat w podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych w tym również z uwzględnieniem przeprowadzonej korekty deklaracji. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w zakresie kosztów procesu w oparciu o art. 200 ustawy przywołanej wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło