I SA/Op 186/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2007 r. sprawy ze skargi A . Przedsiębiorstwa Produkcyjnego – Handlowo – Usługowego Sp. z o.o. w G. na decyzję z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r postanawia: zawiesić postępowanie. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] r. skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 42 ust. 1, art. 42 ust. 3 i art. 42 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zmianami) [dalej: u.p.t.u.] przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 187 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i naruszenie zasady prawdy obiektywnej – czego skutkiem było przyjęcie przez organy podatkowe, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków do stosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, a ponadto naruszenie art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), art. 2 I Dyrektywy Rady 67/227/EWG z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich dotyczącego podatków obrotowych (Dz. U. UE sp. 09-1-23) i art. 11 (A)(1)(a) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE sp. 09-1-23) przez ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług na podstawie niezgodnego z prawem wspólnotowym art. 109 ust. 5 u.p.t.u. Skarżąca Spółka w piśmie złożonym na rozprawie z dnia 26 czerwca 2007 r. domagała się wystąpienia przez tut. Sąd z wnioskiem do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym o wykładni art. 2 ust. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/ECC) w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. "a" i art. 10 ust. 2 oraz art. 11 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) – obecnie Dyrektywa 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. Strona przeciwna w piśmie z dnia 05 lipca 2007 r. złożonym wobec wniosku skarżącej Spółki domagała się jego oddalenia argumentując, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe występujące w niniejszej sprawie nie jest środkiem specjalnym, o którym mowa w VI Dyrektywie. Zobowiązanie to, w ocenie strony przeciwnej nie ma również charakteru podatku VAT ani innego podatku obrotowego, a zatem jego wprowadzenie nie wymaga specjalnego pozwolenia. Jest ono natomiast sankcją administracyjną i jako taka jest dopuszczalna i stosowania również w innych Państwach Członkowskich. Powołano się przy tym na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Trybunału Konstytucyjnego RP oraz krajowych sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie zostaje zawieszone z urzędu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) [dalej: p.p.s.a.]. Naczelny Sąd Administracyjny na mocy postanowienia z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt I FSK 1062/06 na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską skierował do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego w przedmiocie oceny zgodności przepisów polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, przewidujących możliwość nałożenia na podatnika podatku VAT obowiązku zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego w wypadku zawyżenia wykazanego przez podatnika zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego lub zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy z art. 2 ust. 2 I Dyrektywy i z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. a i art. 10 ust. 2 VI Dyrektywy. W związku z tym uznać należy, że zagadnienie podniesione przez skarżącą Spółkę oraz wskazane w postanowieniu NSA są tożsame i sprowadzają się do rozstrzygnięcia, czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego wedle reguł ustanowionych w polskiej ustawie o podatku od wartości dodanej jest zgodne z przepisami unijnymi, harmonizującymi wspólny system podatku od wartości dodanej. Jakkolwiek skarżąca w skardze zarzuca w istocie sprzeczność przepisów u.p.t.u. z art. 11 VI Dyrektywy, a wątpliwości NSA dotyczą zgodności u.p.t.u. z art. 10 VI Dyrektywy, to niemniej zagadnienie sprowadza się do rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości sprawy zainicjowanej pytaniem prejudycjalnym NSA, której aspekt prawny pokrywa się ze sprawą rozpoznawaną obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu i będzie miało wpływ także na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Jeżeli mocą orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazany w skardze i przywołany jako podstawa prawna decyzji organów podatkowych przepis polskiej ustawy o podatku od towarów i usług zostanie uznany za niezgodny z przepisami Wspólnoty Europejskiej, skarżąca będzie mogła bezpośrednio powołać się na przepisy Wspólnoty, jako źródło swych uprawnień. Ewentualna nieprawidłowa implementacja przepisów I i VI Dyrektywy może być podstawą stwierdzenia wadliwości kwestionowanej przez skarżącą decyzji organów podatkowych. Jak stanowi wspomniany wyżej przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jakkolwiek przepis ten bezpośrednio nie wskazuje na możliwość zawieszenia postępowania w razie badania przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości kwestii zgodności z prawem wspólnotowym polskiego aktu prawnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, niemniej charakter postępowania przed tym Trybunałem wykazuje zasadnicze podobieństwo do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, badającym zgodność aktów normatywnych z Konstytucją lub aktami normatywnymi wyższego rzędu. Skutkiem orzeczeń obydwu Trybunałów może być bowiem odmowa zastosowania przez wyrokujący w sprawie sąd przepisu polskiej ustawy, który jest sprzeczny – czy to z Konstytucją, czy to z prawem wspólnotowym. Uprawniony jest zatem pogląd, że jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości postępowania zainicjowanego pytaniem prejudycjalnym zadanym w innej sprawie, sąd administracyjny może z urzędu zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na tej podstawie powinna być także analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, teza 3 do art. 125, s. 302). Należy w związku z tym zauważyć, że art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Stosownie do treści art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. postępowanie w niniejszej sprawie zostanie podjęte przez Sąd z urzędu gdy ustanie przyczyna zawieszenia, to jest po wydaniu orzeczenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.