I SA/Op 187/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 31 grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia kwestii wyegzekwowanych należności postanawia: odrzucić skargę. Skarżący K. M. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu wniósł skargę na pismo tego organu z dnia 31 grudnia 2013 r. stanowiące odpowiedź na jego wcześniejsze pismo (bez daty), które wpłynęło do Dyrektora Izby w dniu 22 listopada 2013 r. Pismo to zawierało wniosek o wydanie orzeczenia w sprawie "zgodnie z ustawą o egzekucji w nawiązaniu do ustawy o ZUS" i złożono je w reakcji na doręczone skarżącemu pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 31 października 2013 r. zawierające informację, że sygnalizowana przez skarżącego (w jego wcześniejszym piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu) kwestia zwrotu nienależnie wyegzekwowanych, jego zdaniem, w dniu 4 stycznia 2007 r. kwot wraz z kosztami egzekucyjnymi, winna być wyjaśniona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu. Organ ten przedstawił okoliczności dotyczące poruszanej przez skarżącego kwestii zwrotu wyegzekwowanych świadczeń stwierdzając, że wszystkie wątpliwości z tym związane należy wyjaśniać z tym organem. Wskazanym pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. doręczonym skarżącemu w dniu 3 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu ponownie poinformował skarżącego, że organem właściwym do wyjaśnienia kwestii zwrotu wyegzekwowanych w dniu 4 stycznia 2007 r. kwot wraz z kosztami egzekucyjnymi jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, stąd wszelkie wątpliwości dotyczące kwestii zwrotu tych kwot należy wyjaśniać z tymże organem, tj. ZUS Oddział w Opolu. Wyjaśniono także skarżącemu, że Dyrektor Izby Skarbowej nie miał umocowania prawnego do wydania na tę okoliczność orzeczenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu skarżący wskazał, że dotyczy ona "działań ZUS w Opolu i braku nadzoru nad tym postępowaniem Dyrektora Izby Skarbowej". Skarżący stwierdził, że "rzeczywista skarga polega na niewłaściwym stosowaniu przepisów o egzekucji w administracji", co dotyczy nieprawidłowych działań ZUS w Opolu i niewłaściwej kontroli Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, który mógł też aktywnie uczestniczyć w preparowaniu dowodów. Ponadto wezwał on Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wykonania wyroku pismem z dnia 15 października 2011 r., a więc skarga obejmuje także niewykonanie wyroku w ustawowym terminie przez organ do tego powołany (chodzi tu o wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2010 r. I SA/Op 475/10, co wynika z załączonego do skargi odpisu wezwania do wykonania tego wyroku). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu opisał wcześniejsze okoliczności sprawy, które poprzedzały wniesienie skargi. Wynikało z nich, że Dyrektor ZUS Oddział w Opolu prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do wyegzekwowania należności z rachunku bankowego skarżącego w dniu 4 stycznia 2007r. W sprawie związanej z prowadzeniem tego postępowania WSA w Opolu wydał w dniu 6 lutego 2008 r. w sprawie I SA/Op 314/07 wyrok uchylający postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stwierdzające spóźnione wniesienie zarzutów. Ostatecznie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez Dyrektora ZUS w Opolu postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. i następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie własnym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r. Natomiast powołany w skardze wyrok z dnia 27 października 2010 r. I SA/Op 475/10 dotyczy decyzji Prezesa ZUS m.in. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazanym wyrokiem decyzja ta, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została uchylona. Zatem wyrok ten dotyczył decyzji innego organu, tj. Prezesa ZUS działającego jako wierzyciel, i w tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej nie ma żadnych uprawnień nadzorczych. Natomiast Dyrektor Izby zastosował się on do treści wyroku z dnia 6 lutego 2008r. I SA/Op 314/07, wydając postanowienie z dnia 12 maja 2008 r. uchylające postanowienie Dyrektora ZUS Oddział w Opolu z dnia 8 lutego 2007 r. w sprawie zarzutów. Tym samym, zdaniem organu, uprawnione było udzielenie informacji, że organem właściwym do wyjaśnienia kwestii zwrotu wyegzekwowanych w dniu 4 stycznia 2007 r. należności wraz z kosztami egzekucyjnymi jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu i że Dyrektor Izby nie miał umocowania prawnego do wydawania na tę okoliczność orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu i jako taka nie może być rozpoznana merytorycznie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] Sąd odrzuca skargę w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego wówczas, gdy dotyczy ona aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. Właściwość tę określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Jedynie wymienione w tym przepisie akty i czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, przy czym wymieniony w nim katalog ma charakter zamknięty. Pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2013 r., którego otrzymanie stało się przyczyną wniesienia przez skarżącego skargi do tut. Sądu, niewątpliwie nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 5 do 8, nie zostało bowiem w nich wprost wymienione. W ocenie Sądu pismo to nie może również być przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jako inna czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na niebędące decyzjami, ani postanowieniami, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Zagadnienie odnoszące się do określonych przywołanym przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg stanowiło przedmiot licznych wypowiedzi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie prawa (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., II GPS 2/13, dostępna na stronie internetowej www.orzecznictwo.nsa.gov.pl, oraz przytoczone w tej uchwale orzecznictwo i piśmiennictwo). Jak wyjaśniono w uchwale, prezentowane na ich gruncie stanowisko uznać należy za ugruntowane. Zatem za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Jak zatem wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a wiec ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Powyższe implikuje istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno – techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie można uznać za taką czynność opisanego wyżej pisma Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 31 grudnia 2013 r., zawierającego informację skierowaną do skarżącego (w odpowiedzi na jego pismo złożone w organie w dniu 22 listopada 2013 r.), że organem właściwym do wyjaśnienia kwestii zwrotu kwot wyegzekwowanych w dniu 4 stycznia 2007 r. jest organ, który kwoty te wyegzekwował, tj. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu i że kwestia zasadności bądź niezasadności poboru tych kwot leży w kompetencjach tego organu jako wierzyciela. Prawidłowo też wyjaśniono skarżącemu, że brak jest podstaw do wywodzenia uprawnień nadzorczych Dyrektora Izby Skarbowej w przypadku czynności podejmowanych przez ZUS jako wierzyciela. Pismo to stanowi zatem jedynie informację skierowaną do skarżącego, nie rozstrzygając o jego uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisu prawa. Skoro zatem informacja zawarta w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 31 grudnia 2013 r. o braku podstaw faktycznych i prawnych do wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu orzeczenia w kwestiach sygnalizowanych przez skarżącego nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, to brak jest w tej sprawie kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie z dnia 20 września 2013 r., II GSK 1442/13). Uzasadnia to odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Co się zaś tyczy zawartego w skardze stwierdzenia, że jej przedmiotem jest "w rzeczywistości niewykonanie wyroku w ustawowym terminie przez organ do tego powołany" co ma odnosić się do wyroku z dnia 27 października 2010 r. I SA/Op 475/10, to z akt sprawy wynika, że organem wydającym zaskarżoną do Sądu decyzję był Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu jako organ, którego czynność zaskarżono. Zatem i w tym zakresie skarga w tej sprawie, w ten sposób uzasadniona, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jej treść w omawianym zakresie nie wyczerpywała ponadto brzmienia art. 154 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne i prawne skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a.