I SA/Op 190/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego w związku z wnioskiem skarżącego M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 21 czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga M. S. (dalej też: skarżący, strona), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2018 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego. Jednocześnie wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że z uwagi na fakt przebywania na leczeniu w dniach od 11 kwietnia 2018 r. do dnia 2 maja 2018 r. oraz ciężki stan zdrowia nie mógł sporządzić skargi w terminie. Jako dowód skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia o pobycie na leczeniu w A w [...] z dnia 2 maja 2018 r. Przedmiotową skargę, datowaną na dzień 21 maja 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, skarżący złożył w dniu 21 maja 2018 r. w Kancelarii w Urzędzie Skarbowym w [...], którą następnie organ podatkowy za pośrednictwem platformy e-PUAP przekazał wraz z pismem z dnia 23 maja 2018 r. do organu właściwego, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej jako: [P.p.s.a.] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 P.p.s.a). Z kolei jak stanowi art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazać należy, że wymóg z art. 87 § 4 P.p.s.a. został spełniony. Natomiast w kwestii wymogu wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a. podkreślenia wymaga, iż wprawdzie istnieją wątpliwości co do zachowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż ww. nie określił jednoznacznie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, tym samym Sąd przyjął, że należało rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie poprzez dokonanie oceny kwestii winy w nieterminowym złożeniu skargi. Przechodząc zatem do oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu rozważenia wymaga, czy argumenty podnoszone przez skarżącego uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, Jak stanowi przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 4a. Z kolei w myśl art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu określonego w powołanym wyżej przepisie trzydziestodniowego terminu decyduje więc data nadania skargi do właściwego organu administracji, za pośrednictwem którego należy ją wnieść do sądu. Zaskarżona do Sądu decyzja, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu wydrukowanego ze strony Poczty Polskiej S.A. Tracking (emonitoring.poczta-polska.pl), potwierdzającego odbiór jej doręczenia, została stronie wydana w dniu 4 kwietnia 2018 r. W związku z tym trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 5 kwietnia 2018 r., a zakończył w dniu 4 maja 2018 r. (piątek). Jednocześnie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem organu administracji w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Przechodząc do analizy okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że z istotnego dla sprawy art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd zobowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Sądu, w przypadku merytorycznego rozpoznawania wniosku, przedstawione przez skarżącego okoliczności, sprowadzające się do wykazania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia wnioskowanego terminu. Przypomnienia wymaga, że skarżący w uzasadnieniu swojego żądania wprawdzie wskazał na swoją nieobecność spowodowaną pobytem na leczeniu w A w [...] w dniach 11 kwietnia 2018 – 2 maja 2018 r., jednakże zauważyć należy, że przed owym wyjazdem, w dniu 4 kwietnia 2018 r. , tj. w dniu doręczenia stronie zaskarżonej decyzji z dnia 16 marca 2018 r. został pouczony o przysługującej skardze, a także terminie i sposobie jej wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zauważyć też należy, że przyczyna, jakiej skarżący upatruje w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, pojawiła się i ustała w terminie otwartym do wniesienia skargi. Oznacza to, że zarówno przed wyjazdem na leczenie, jak i w okresie pobytu w sanatorium oraz po powrocie skarżący mógł wnieść skargę do Sądu. Skarżący poza przedłożoną kserokopią zaświadczenia o pobycie na oddziale rehabilitacji ogólnoustrojowej A (k. 7 akt sądowych), nie wykazał, że w analizowanej sprawie jego problemy zdrowotne obiektywnie wykluczały możliwość podjęcia działania w przedmiotowej sprawie. W tych okolicznościach wskazana przez skarżącego dokumentacja nie może być uznana za uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Jak już wyżej wskazano, warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest przede wszystkim uprawdopodobnienie przez nią, iż nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Natomiast należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W przedmiotowej sprawie żadnych tego typu zdarzeń skarżący nie powołał. Raz jeszcze należy podkreślić, że przy ocenie winy lub braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016r. sygn. akt I FZ 154/16). Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącego. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 87 § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.