I SA/Op 209/25

WyrokWSA w Opolu2025-06-05

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka, Remigiusz Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, mimo że decyzja ta nie została mu doręczona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej przedwcześnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy strona nie została powiadomiona o wydaniu ostatecznej decyzji, a następnie dowiedziała się o niej po terminie, organ powinien wznowić postępowanie, aby zbadać, czy strona posiadała przymiot strony oraz czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania bez takiego badania narusza zasady postępowania administracyjnego i prawo do ochrony praw strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J. S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Nyskiego z dnia 27 sierpnia 2024 r. w sprawie pozwolenia na budowę, która nie została jej doręczona. Organy administracji (Starosta Nyski i Wojewoda Opolski) odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu głównym. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, w tym pominięcie go jako strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody Opolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Nyskiego. Zasądzono od Wojewody Opolskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 13 stycznia 2025 r., nr IN.I.7721.7.6.2024.MS w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Nyskiego z dnia 12 listopada 2024 r., nr AB.II.6740.272.2024.JŚ/DO, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz strony skarżącej J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. [dalej: skarżący, strona], zastąpionego przez pełnomocnika B. S. (żonę), jest postanowienie Wojewody Opolskiego [dalej: Wojewoda, organ odwoławczy] z 13 stycznia 2025 r., nr IN.I.7721.7.6.2024.MS, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Nyskiego [dalej: Starosta, organ I instancji] z 12 listopada 2024 r., nr AB.II.6740.272.2024.JŚ/DO, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 27 sierpnia 2024 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. K. K. i K. K.1 [dalej: inwestorzy] wystąpili do Starosty Nyskiego z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Wniosek wpłynął do Starostwa w dniu 15 maja 2024 r. (data prezentaty Starostwa). Decyzją z 27 maja 2025 r., nr [...], Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. Decyzję doręczono inwestorom i skarżącemu, ponieważ organ I instancji ustalił, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicy działki inwestycyjnej nr a oraz działki sąsiedniej nr b należącej do J. S. Wskutek odwołania strony oraz wniosku inwestorów o "wygaszenie" decyzji nr [...] Starosta wydał, w trybie tzw. autokontroli z art. 132 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) [dalej: kpa], decyzję z 18 lipca 2024 r., nr [...], uchylającą decyzję z 27 maja 2024 r. Decyzję tę doręczono inwestorom oraz skarżącemu. Następnie decyzją z 27 sierpnia 2024 r., nr [...], Starosta zatwierdził zmieniony projekt zagospodarowania terenu oraz zmieniony projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. Decyzję doręczono tylko pełnomocnikowi inwestorów w dniu 27 sierpnia 2024 r. W tym samym dniu inwestorzy sporządzili pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania w trybie art. 127a § 1 kpa, które złożyli w Starostwie w dniu 28 sierpnia 2024 r. (data potwierdzenia wpływu). Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Starosty z 27 sierpnia 2024 r. skarżący nie został uznany za stronę postępowania z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Organ I instancji wyjaśnił, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmuje wyłącznie działkę inwestycyjną. Skarżącego nie wymieniono również w rozdzielniku tej decyzji. W takim stanie sprawy organ I instancji uznał omawianą decyzję za ostateczną (art. 127a § 2 kpa). Pismem z 11 września 2024 r. (z datą wpływu wg prezentaty Starostwa – 13 września 2024 r.) strona oraz B. S. wystąpili do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego "nową" decyzją nr [...], niedoręczoną J. S., o której wydaniu strona (jak zaznaczyła w podaniu) dowiedziała się w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa w dniu 11 września 2024 r. Postanowieniem z 12 listopada 2024 r. Starosta, na podstawie art. 61a i art. 149 § 3 kpa, wskutek wniosku B. S. i J. S., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Nyskiego z 27 sierpnia 2024 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że usytuowanie projektowanego obiektu budowlanego nie powoduje ograniczeń w zabudowie działki nr b, której właścicielem jest skarżący, w związku z powyższym nie uzyskał on statusu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na działce inwestycyjnej nr a graniczącej z działką strony. Natomiast B. S. nie posiada tytułu prawnego do działki nr b, nie jest też jej zarządcą, co powoduje, że nawet w przypadku stwierdzenia, że projektowana zabudowa wprowadza ograniczenia w zabudowie działki nr b, to i tak nie przysługiwałby jej status strony postępowania administracyjnego. Na powyższe postanowienie Starosty zażalenie do Wojewody wnieśli J. S. i B. S. zaznaczając, że organ I instancji błędnie przyjął, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z 13 stycznia 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił między innymi, że stronami postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty byli wyłącznie inwestorzy. Odwołując się do treści art. 147 kpa wskazał, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (to jest pominięcia strony – dopisek Sądu) następuje tylko na żądanie strony. Z tego wynika, w ocenie Wojewody, że inicjatywę wszczęcia postępowania wznowieniowego posiada jedynie podmiot, który formalnie posiadał przymiot strony w postępowaniu głównym. Natomiast na etapie ustalenia, czy należy wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa (to jest ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów – dopisek Sądu), powołanej we wniosku o wznowienie postępowania, decyduje to, czy ktoś zgodnie z rozdzielnikiem otrzymał decyzję. Organ nie jest zatem uprawniony do ponownego rozpoznania sprawy w omawianym trybie w oparciu o wniosek, który nie pochodzi od strony. Organ odwoławczy doręczył wydane postanowienie J. S. i B. S. Według rozdzielnika postanowienia i pocztowych zwrotnych potwierdzeń odbioru postanowienia organ odwoławczy nie uznał inwestorów za strony postępowania z zażalenia na postanowienie Starosty. Na postanowienie Wojewody skargę do Sądu wniósł J. S., reprezentowany przez żonę, która nie jest pełnomocnikiem profesjonalnym. W skardze argumentował m.in., że błędnie nie został uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, pomimo tego, że postępowanie zakończone decyzją Starosty z 27 sierpnia 2024 r. jest kontynuacją postępowania zakończonego uchyloną decyzją Starosty z 27 maja 2024 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) [dalej: ppsa]. Sąd uwzględniając skargę postanowienie: 1) uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Sąd ocenia zgodność z przepisami prawa orzeczeń podejmowanych przez organy administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność dokonanej wykładni tych przepisów. Działając w ramach tak wyznaczonego zakresu kognicji Sąd stwierdził, że uzasadnione jest uchylenie postanowień organów obu instancji. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym początkowo uczestniczył jako strona. Motywując żądanie wznowienia postępowania skarżący wskazał wprost przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, a także argumentował, że organ I instancji bezpodstawnie nie doręczył mu ostatecznej obecnie decyzji z 27 sierpnia 2024 r. kończącej postępowanie w sprawie z wniosku o pozwolenie na budowę, konkludentnie podnosząc więc istnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którą wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organy natomiast oceniły wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i uznały, że należy odmówić wznowienia, ponieważ wniosek nie pochodzi od strony tego postępowania, odwołując się przy tym do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418) [dalej: upb] stanowiącego, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organy ustaliły, że B. S. nie jest żadną z osób wymienionych w art. 28 ust. 2 upb, a J. S. posiadał status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, lecz utracił go ze względu na przedłożenie przez inwestorów projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, skorygowanych w taki sposób, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 20 upb) zawiera się w granicach działki inwestycyjnej i nie istnieją już związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie działki sąsiedniej, której właścicielem jest skarżący (art. 3 pkt 20 upb). W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że B. S., nie będąc inwestorem na działce nr a oraz właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą działki nr b znajdującej się (jak początkowo uznał organ I instancji na podstawie dokumentacji złożonej przez inwestorów) w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, nie też była stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, co wynika z treści art. 28 ust. 2 upb, który zawiera regulację szczególną wyłączającą dopuszczalność zastosowania regulacji ogólnej z art. 28 kpa stanowiącego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tym samym, co prawidłowo ustaliły organy, nie mogła skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 27 sierpnia 2024 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego. Sytuacja prawna samego skarżącego jest jednak bardziej złożona. Należy zauważyć, że decyzja Starosty z 27 sierpnia 2024 r. nie została doręczona J. S., pomimo tego, że brał on udział w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jako strona, z tego powodu, że jego działka graniczy z działką inwestycyjną, a obszar oddziaływania inwestycji (jak ustalił organ I instancji na podstawie dokumentów pierwotnie złożonych przez inwestorów) rozciągał się również na działkę nr b, której właścicielem jest skarżący. Dopiero skorygowanie przez inwestorów projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego skutkowało (w ocenie Starosty), że obszar oddziaływania obiektu budowlanego mieści się w granicach działki inwestycyjnej. Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty z 27 sierpnia 2024 r. została w tym samym dniu doręczona pełnomocnikowi inwestorów, którzy w piśmie z 27 sierpnia 2024 r. zrzekli się prawa do wniesienia odwołania. Zatem na zasadzie art. 127a § 1-2 kpa, który stanowi, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję; z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna; decyzja Starosty udzielająca pozwolenia na budowę stała się ostateczna w dniu 28 sierpnia 2024 r., kiedy omawiane pismo wpłynęło do Starostwa. O fakcie wydania decyzji skarżący dowiedział się podczas wizyty w Starostwie w dniu 11 września 2024 r. i jest to okoliczność niesporna. Następnie we wniosku z 11 września 2024 r. złożonym w Starostwie 13 września 2024 r. strona zażądała wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Ponieważ na zasadzie art. 148 § 1-2 kpa podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (pominięcie strony) wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, należy stwierdzić, że wniosek J. S. został prawidłowo skierowany do Starosty oraz złożony w zakreślonym prawem terminie i jest to okoliczność niesporna. Jednakże, w ocenie Sądu, organy nietrafnie przyjęły, że skarżący w sposób oczywisty nie jest osobą wymienioną w art. 28 ust. 2 upb, a tym samym nie legitymuje się interesem prawnym pozwalającym mu skutecznie żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co skutkowało przedwczesnym rozstrzygnięciem o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. W tym miejscu Sąd wyjaśnia dodatkowo, że reguła generalna z art. 61a § 1 kpa (odmowa wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną), powołana przez organ I instancji obok art. 149 § 3 kpa, nie znajduje zastosowania w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, lecz właściwym przepisem szczególnym jest w tym zakresie art. 149 § 3 kpa stwierdzający, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Dalej Sąd wskazuje, że postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. We wstępnej fazie postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, organ bada wyłącznie, czy podanie o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przyczyn wznowienia określonych w art. 145-145b kpa, czy osoba wnosząca podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją (badanie kwestii oczywistego braku interesu prawnego), a także czy został zachowany termin do wniesienia podania określony w art. 148 § 1-2, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 i art. 145b § 2 kpa. Tylko wtedy, gdy z twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, że brak jest ustawowej przyczyny wznowienia lub gdy oczywiste jest, że osoba wnosząca podanie nie ma przymiotu strony albo termin do złożenia podania nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przeciwnym przypadku organ musi wznowić postępowanie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić je co do przyczyn wznowienia oraz wyjaśnić i ocenić czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a także przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). W przypadku wskazania w podaniu o wznowienie jako podstawy wznowienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa badanie czy podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony powinno nastąpić łącznie z badaniem zaistnienia określonej w wyżej wymienionym przepisie przesłanki, zgodnie z regułami prawa procesowego, a więc w toku wznowionego postępowania. Jedynie w sytuacji, kiedy zachodzi oczywistość, że dany podmiot nie mógł być stroną zakończonego postępowania administracyjnego (np. powołuje się nie na własny interes prawny) organ uprawniony jest do odmowy wszczęcia postępowania (wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1143/23). W niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy by przyjąć, że w odniesieniu do skarżącego zachodzi oczywisty brak interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o wznowienie, co uprawniałoby organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 kpa. Wyjaśnienie, czy J. S. przysługiwał przymiot strony postępowania wymagałoby uprzedniego wznowienia postępowania, to jest wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa. Ustalenie zaistnienia wskazanej wyżej okoliczności jest jednocześnie badaniem przyczyny wznowienia i może nastąpić tylko w toku wznowionego postępowania. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 149 § 2 kpa, który stwierdza, że postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. Takich czynności procesowych organ I instancji jednak zaniechał. Sąd podkreśla, że skarżący był uznawany przez Starostę za stronę postępowania z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a następnie bez zakomunikowania mu w jakikolwiek sposób, że – w ocenie organu I instancji – stroną być nie może ze względu na zawężenie podmiotowe pojęcia strony wynikające z art. 28 ust. 2 upb, skarżący został pominięty jako adresat decyzji kończącej to postępowanie. Takie działanie organu stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 kpa), a także zasadą należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Uregulowany w art. 9 kpa obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Użyte przez ustawodawcę sformułowania "należyte" i "wyczerpujące" informowanie strony oznacza, że organ powinien uwzględnić przy formułowaniu swych pism, także to, że pismo musi być zrozumiałe dla strony. Tymczasem w sprawie niniejszej organ I instancji po prostu zaniechał prowadzenia korespondencji ze skarżącym, pomimo tego, że postępowanie prowadzone po wydaniu w trybie tzw. autokontroli decyzji z 18 lipca 2024 r. (nota bene podjętej wskutek odwołania J. S.) było prostą kontynuacją postępowania wszczętego wnioskiem inwestorów o pozwolenie na budowę złożonym 15 maja 2024 r. Stwierdzone przez Sąd zaniechanie Starosty w zakresie poinformowania skarżącego o zmieniających się uwarunkowaniach prawnych i faktycznych sprawy doprowadziło do sytuacji, w której podmiot, początkowo uznawany za stronę postępowania, w celu ochrony swojego interesu prawnego dysponuje aktualnie środkiem prawnym w postaci żądania wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym, a równocześnie organy odmawiają wznowienia postępowania i poddania weryfikacji prawidłowości przeprowadzonego, zakończonego decyzją ostateczną, postępowania administracyjnego, w którym skarżącego już nie uwzględniono jako strony, podnosząc a priori, że skarżący stroną nie jest i nie może skutecznie żądać uruchomienia postępowania w trybie nadzwyczajnym. Organ stworzyły więc sytuację "błędnego koła", skutecznie, lecz zarazem niezgodnie z prawem, pozbawiając skarżącego prawa do żądania zbadania prawidłowości zakończonego uprzednio postępowania. Sąd podkreśla więc, że w rozpoznanej sprawie dopiero wznowienie postępowania otworzy organom drogę prawną prowadząca do sprawdzenia, czy J. S. przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego z wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, a równocześnie możliwe będzie ustalenie czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa lub inna przesłanka wznowieniowa, a w szczególności wskazywana wprost przez stronę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zdaniem Sądu podjęcie właśnie takich czynności umożliwi organowi I instancji wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, załatwienie tej sprawy i należyte zakomunikowanie skarżącemu, poprzez doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, stanowiska organu w tej kwestii. Sąd stwierdził ponadto, że organ odwoławczy z niewyjaśnionych w zaskarżonym postanowieniu powodów pominął na etapie postępowania zażaleniowego inwestorów, którzy byli adresatami decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Co więcej Wojewoda zdeterminował w ten sposób krąg uczestników postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony, zgodnie bowiem z art. 33 § 1 ppsa osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ponieważ inwestorzy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym i nie doręczono im zaskarżonego obecnie postanowienia Wojewody, to nie stali się też uczestnikami postępowania przed Sądem. Inwestorzy nie zgłosili też swego udziału w charakterze uczestników postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 33 § 2 ppsa, który stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W toku ponownej analizy wniosku strony organy powinny uwzględnić powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa) oraz podjąć działania zmierzające do rozpoznania istoty wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zamiast a limine przyjmować, że skarżący nie był uprawniony do żądania wznowienia postępowania. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa, to jest w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, ponieważ skarga odnosiła się do postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Z opisanych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz lit. c ppsa, natomiast postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w kwocie 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło