I SA/Op 211/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 6 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2011 r. postanawia: odrzucić wniosek. Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący M. K. (dalej; strona, skarżący, wnioskodawca) zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 6 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2011 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2018r., wydanego na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej p.p.s.a., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1293 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie o wysokości, trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. Wezwanie zawierało również pouczenie o prawie i trybie realizacji prawa pomocy. Ponieważ w wymaganym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 26 lipca 2018 r. (czwartek) wpis nie został uiszczony, postanowieniem tut Sądu z dnia 13 sierpnia 2018 r. odrzucono skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Z kolei pismem z dnia 25 lipca 2018 r., jednakże złożonym osobiście w biurze podawczym tut. Sądu dopiero w dniu 2 sierpnia 2018 r. (data wpływu na piśmie) skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego. Powyższy wniosek nie został złożony w formie przewidzianej prawem, zatem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2018 r., doręczonym w dniu 21 sierpnia 2018 r. pełnomocnikowi pocztowemu, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia zawartego w piśmie z 25 lipca 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (druk PPF) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, zgodnie z art. 252 i 257 p.p.s.a. Równocześnie w załączeniu do tego wezwania przekazano skarżącemu, celem wypełnienia i przesłania, aktualnie obowiązujący urzędowy formularz PPF. W zakreślonym terminie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący w dniu 28 sierpnia 2018 r. przesłał nieaktualny i dodatkowo niepodpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zatem, skoro w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o prawo pomocy, zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 5 września 2018 r. na podstawie art. 257 p.p.s.a pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Skarżący, pismem z dnia 28 września 2018 r. zaskarżył powyższe zarządzenie sprzeciwem, w którym podniósł, że pismem nadanym w dniu 28 sierpnia 2018 r. uzupełnił braki wniosku, do których został wezwany, wobec czego orzeczenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest nieuzasadnione. Do sprzeciwu załączył kserokopię pocztowego dowodu nadania do tut. Sądu pisma z dnia 28 sierpnia 2018 r. wraz z kompletem niezbędnych załączników, w tym urzędowy formularz PPF, a także dołączył uzupełniony nowy druk formularza PPF. Nadto pismem z dnia 10 września 2018 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie tut Sądu z dnia 13 sierpnia 2018 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 6 kwietnia 2018 r. W treści tego zażalenia zawarł również wniosek o "przywrócenie terminu i ponowne rozpatrzenie wniosku z dnia 25-07-2018 r." Dodatkowo skarżący w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 września 2018 r. o skonkretyzowanie zakresu ww. pisma z dnia 28 sierpnia 2018 r. określonego pierwotnie jako zażalenie, nadesłał odrębny wniosek z dnia 26 września 2018 r. wprost zawierający żądanie przywrócenia mu uchybionego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy jest niedopuszczalny i z tego też powodu podlegał odrzuceniu. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić uchybiony termin, a zatem w świetle tej regulacji podstawowym warunkiem dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest to, że dla tej czynności został w ustawie przewidziany określony termin. Odnosząc się zatem do zawartego we wniosku skarżącego żądania przywrócenia mu uchybionego terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd zauważa, że ustawodawca nie wprowadził konkretnie określonego terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy poza wskazaniem, że wniosek taki może zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy: 1) może być składany na każdym etapie postępowania oraz 2) może być składany wielokrotnie. W konsekwencji ewentualne uchybienia zaistniałe przy składaniu i dokumentowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzą do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 327/18 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, przedmiotowy wniosek skarżącego o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i jako taki podlegał odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, iż wskazywany przez skarżącego we wniosku o przywrócenie mu uchybionego terminu wniosek o prawo pomocy z dnia 25 lipca 2018 r. został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 5 września 2018 r., utrzymanym następnie w mocy prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 11 października 2018 r. Powodem pozostawienia powyższego wniosku bez rozpoznania, był brak złożenia go, stosownie do treści z treści art. 252 § 2 p.p.s.a. na urzędowym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1257) i nieuzupełnienie tego braku formalnego, na wezwanie Sądu. Z akt rozpoznawanej sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu 21 sierpnia 2018 r. wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków wniosku, doręczono skarżącemu aktualny urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z powyższym, termin do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku upływał z dniem 28 sierpnia 2018 r. W zakreślonym terminie skarżący wprawdzie przesłał nowy wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże nastąpiło to na nieobowiązującym już druku PPF, zamiast na przesłanym mu aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu PPF stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Ponadto, wniosek ten nie został podpisany. Wprawdzie wraz ze sprzeciwem skarżący przesłał już podpisany przez siebie formularz PPF, jednakże nadal nie był to aktualnie obowiązujący urzędowy formularz PPF. Tym samym wskazywany obecnie przez skarżącego wniosek o prawo pomocy z dnia 25 lipca 2018 r. nie wywołał żadnych skutków prawnych, gdyż jako mający wady formalne (nieuzupełnione w wyznaczonym terminie) nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Uwzględniając powyższe oraz to, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy jest z mocy ustawy niedopuszczalny, podlegał on odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.