I SA/Op 220/08

WyrokWSA w Opolu2008-11-05

Skład orzekający: Anna Wójcik, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin 3 lat do zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, liczony od końca roku, w którym powstała, może być zachowany pomimo wadliwego postępowania organów podatkowych, które uniemożliwiało wcześniejsze stwierdzenie nadpłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 3 lat do zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty, określony w art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jest zachowany, jeśli podatnik w tym okresie wystąpił z wnioskiem o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego. Takie działanie zawiera w sobie jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które staje się wymagalne w momencie stwierdzenia wadliwości decyzji. Długość postępowania podatkowego lub sądowoadministracyjnego, prowadzącego do wyeliminowania wadliwej decyzji, nie może być wykorzystywana przez organy podatkowe jako podstawa do odmowy zwrotu nadpłaty z powodu przedawnienia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zeznanie podatkowe za 1996 r., wykazując nadpłatę. Po kolejnych decyzjach organów podatkowych i postępowaniach, ostatecznie w 2008 r. stwierdzono nadpłatę. Organ podatkowy odmówił zwrotu nadpłaty, powołując się na upływ 3-letniego terminu do zwrotu, liczonego od końca roku, w którym powstała. Spółka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że przez cały okres wadliwego postępowania organów podatkowych walczyła o wyeliminowanie błędnej decyzji, co stanowiło jednocześnie dochodzenie roszczenia o zwrot nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 10 czerwca 2008 r. oraz zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącej kwotę 1344 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącej kwotę 1344 zł (tysiąc trzysta czterdzieści cztery złote 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 27 marca 1997r. Spółka z o.o. "A" złożyła zeznanie wstępne w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r., w którym wykazała podatek należny w wysokości 42.552,00 zł oraz nadpłatę w wysokości 13.655,00 zł, zaliczoną zgodnie z wnioskiem Spółki na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1992 r. Zgodnie natomiast ze złożonym zeznaniem ostatecznym w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. należny podatek wyniósł 49.521,00 zł, w wyniku czego Spółka w dniu 17 października 1997r. dokonała wpłaty w wysokości 6.988,50 zł. Decyzją z dnia 28 kwietnia 1998r. Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. w kwocie 36.050,00 zł oraz należne od tej zaległości odsetki za zwłokę w kwocie 39.904,60 zł. W wyniku złożonego odwołana Izba Skarbowa w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliła powyższą decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wnioskiem z dnia 13 października 1998r. skarżącą Spółka zwróciła się do Drugiego Urzędu Skarbowego w O. o wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. Decyzją z dnia 26 listopada 1998r. [...] organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty z uwagi na brak przedmiotu sprawy. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w O. z dnia 08 marca 1999r. [...]. W dniu 15 maja 2001r. Jednostka złożyła kolejny wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. Decyzją z dnia 21 czerwca 2001r. Nr [...] Drugi Urząd Skarbowy w O. ponownie umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, natomiast Izba Skarbowa w O. decyzją z dnia 27 września 200lr. Nr [...] utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Spółka nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Izby Skarbowej w O. zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 24 marca 2004r. sygn. akt I SA/Wr 3742/01 oddalił skargę Spółki na decyzję Izby Skarbowej w O z dnia 27 września 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska Izby Skarbowej w O. co do braku podstaw prawnych do jednoczesnego prowadzenia przez organy podatkowe postępowania wymiarowego oraz postępowania o stwierdzenie nadpłaty za 1996r. z wniosku Jednostki. Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził bezprzedmiotowość postępowania o stwierdzenie nadpłaty oraz właściwe rozstrzygnięcie sprawy przez Izbę Skarbową w O. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji umarzającej to postępowanie. Decyzją z dnia 30 września 2002r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. ponownie określił Spółce z o.o. "A" należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1996r. w wysokości 71.260,00 zł oraz zaległość podatkową w kwocie 30.267,55 zł. Decyzja ta została w części uchylona przez Izbę Skarbową w O. decyzją z dnia 20 grudnia 2002r. Nr [...]. W decyzji tej została określona wysokość należnego podatku w kwocie 65.510,00 zł oraz zaległość podatkowa w wysokości 23.704,85 zł. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który - wyrokiem z dnia 3 października 2007r. sygn. akt I SA/Op 274/07 - uchylił decyzję Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej w O., w związku z powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 października 2007r., decyzją z dnia 25 lutego 2008r. Nr [...] określił Spółce zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r. w wysokości 4.960,00 zł oraz stwierdził nadpłatę w kwocie 44.797,35 zł. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2008r. skarżąca Spółka zwróciła się o zaliczenie części powyższej nadpłaty na poczet zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2008r. w wysokości 42.139,00 zł oraz o zwrot pozostałej kwoty wraz z oprocentowaniem naliczonym od dnia 30 września 2002r. na rachunek bankowy. Natomiast pismem z dnia 25 marca 2008r. Spółka uzupełniła swój wniosek o żądanie zaliczenia, rozliczenia i zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem naliczonym od dnia 27 marca 1997r. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2008r. Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w O. odmówił zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r. w kwocie 44.797,35 zł, z uwagi na upływ terminu przewidzianego prawem. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż do zwrotu nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 - zwanej dalej O.p.) zgodnie z art. 330 tej ustawy ma zastosowanie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993, Nr 108, poz. 486 ze zm.- zwanej dalej u.z.p.), zgodnie z którym nadpłata nie podlega zwrotowi, po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała. Zdaniem organu podatkowego, w myśl art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, za datę powstania nadpłaty uważa się, w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych - dzień złożenia zeznania wstępnego, co w przedmiotowej sprawie za 1996r. miało miejsce w dniu 27 marca 1997r. Stąd w ocenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. nadpłata podlegała zwrotowi do dnia 31 grudnia 2000r. i po upływie tego terminu roszczenie o jej zwrot wygasło z mocy prawa. Od powyższej decyzji złożono odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w O., zarzucając naruszenie przepisów art. 29 § 1 i § 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z przepisem art. 330 ustawy Ordynacja podatkowa (bądź przepisu 341 Ordynacji podatkowej), uchybienie przepisom art. 21 § 3, 76 § 1, 77 § 1 pkt 1 lit.b, 78 § 1, 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej - w zakresie nie uregulowanym przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz rażące naruszenie zasady ogólnej prawa podatkowego wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto w odwołaniu strona przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz stanowisko co do właściwego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie strony na podstawie art. 330 Ordynacji podatkowej przepisy art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych mogą mieć zastosowanie jedynie do zwrotu nadpłaty. Wątpliwość podatnika budziła jednak kwestia zastosowania przepisów art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 330 na tle przepisu art. 341 Ordynacji podatkowej. Natomiast w pozostałym zakresie zdaniem strony do wszelkich spraw nadpłat należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej : art. 21 § 3, 73 § 2 pkt 1, 76 § 1, 77 § 1 pkt 1 lit.b, (z uwzględnieniem 77 § 1 pkt 2 ), 78 § 1, 78 § 3 pkt , 78 § 4, 79 § 1 i 121 § 1 . Jednostka przytoczyła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2002r. sygn. Akt I SA/Wr 329/02, zgodnie z którym bieg 3-letniego terminu do zwrotu nadpłaty wynikający z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 330 Ordynacji podatkowej zaczyna biec dopiero od dnia stwierdzenia przez organ podatkowy nadpłaty, a więc w przedmiotowej sprawie od dnia wydania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. Nr [...], tj. od dnia 25 lutego 2008r. Tak samo należało zdaniem Strony interpretować i stosować przepis art. 80 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. W związku z powyższym Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. wyrażonym w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie o zaliczeniu, rozliczeniu i zwrocie przedmiotowej nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej w O. decyzją z dnia 10 czerwca 2008r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. z dnia 3 kwietnia 2008r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r. w kwocie 44.797,35 zł z uwagi na upływ terminu przewidzianego prawem. Organ odwoławczy wykazał, iż dochodzona przez Spółkę nadpłata powstała pod rządami ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych - zwanej dalej - u.z.p., a w związku z powyższym zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajduje art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W niniejszej sprawie nadpłata powstała wskutek dokonanych w ciągu 1996r. oraz 1997r. przez Spółkę wpłat na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r., które ostatecznie okazały się wyższe niż należna kwota podatku określona w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 25 lutego 2008r. Art. 29 ust. 2 pkt 3 u.z.p. stanowi, iż za datę powstania nadpłaty uważa się w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania zapłaty. Jednocześnie zgodnie z art. 29 ust. 4 u.z.p. nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Termin określony w art. 29 ust. 4 u.z.p. jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty. Przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie przewidywały możliwości przerwania biegu tego terminu. Okoliczność prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, zmierzającego do zweryfikowania prawidłowości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i istnienia obowiązku jego zapłaty, w stanie prawnym jaki miał zastosowanie do nadpłaty nie ma znaczenia w sprawie. Bowiem ustawodawca przewidując powstanie nadpłaty w wyniku wydania błędnej decyzji wymiarowej, nie przewidział jednocześnie możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia do zwrotu nadpłaty, bądź jego przerwania poprzez złożenie odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w O. organ pierwszej instancji zasadnie odmówił zwrotu dochodzonej przez Jednostkę nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. W skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i orzeczenie o zwrocie skarżącej przez Skarb Państwa - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w O. całości nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. (według wniosku podatnika z dnia 25.03.2008r. [...]), stwierdzonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 25 lutego 2008r. Nr [...], z oprocentowaniem liczonym od dnia 27 marca 1997r. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił: - naruszenie przepisów art. 29 § 1 i § 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych w związku z przepisem art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, - uchybienie przepisom art. 21 § 3, 76 § 1, 77 § 1 pkt 1 lit.b, 78 § 1, 78 § 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, - uchybienie przepisom art. 187 § 1 w związku z przepisem art. 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, - naruszenie zasady ogólnej prawa podatkowego z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze Spółka wskazała, iż zaskarżona decyzja nie zawiera ustosunkowania się organu odwoławczego do stanowiska Spółki zawartego w odwołaniu w zakresie stanu prawnego sprawy. Ponadto zarzucono nieuwzględnienie przez organ odwoławczy spraw wszczętych wnioskami Spółki o stwierdzenie przedmiotowej nadpłaty z dnia 13 października 1998r. oraz 15 maja 2001r. i nieustosunkowanie się do treści decyzji organu podatkowego II instancji z dnia 8 marca 1999r. i z 27 września 2001r. kończących sprawy z tych wniosków. Zdaniem skarżącej uchybiono również przepisowi art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wobec faktu nie wyznaczenia stronie 7 - dniowego terminu na wypowiedzenie się co do zebranego materiału w sprawie - co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, o tyle że Spółka wniosłaby w takim terminie swoje uwagi i zastrzeżenia oraz wnioski przedstawione w punktach II.2 i II.3 skargi. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w O., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem Jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l powołanej ustawy. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia prawa. W orzecznictwie nie ma wątpliwości co do tego, że nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony. Racje ma organ odwoławczy twierdząc w zaskarżonej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie nadpłata powstała wskutek dokonanych w ciągu 1996r. oraz 1997r. przez skarżącą Spółkę wpłat na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 1996r., które ostatecznie okazały się wyższe niż należna kwota podatku określona w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 25 lutego 2008r. Ponieważ wpłaty powyższe miały miejsce pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z tym do zwrotu przedmiotowej nadpłaty zastosowanie mają przepisy właśnie tej ustawy. Stosownie do treści art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Z kolei art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) stanowi, iż nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru . W ocenie Sądu określony w tym przepisie trzyletni termin należy traktować jako termin do zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty. Nie chodzi więc w tym przepisie o brak możliwości zwrotu nadpłaty pod upływie wskazanego w nim terminu, a o niewyartykułowanie w tym czasie roszczenia o zwrot nadpłaty. Odmienne traktowanie tego terminu oznaczałoby, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, że nawet w przypadku zgłoszenia roszczenia o zwrot nadpłaty w odpowiednim terminie, na skutek wadliwego postępowania organów podatkowych, podatnik traciłby prawo do zwrotu nadpłaty. Należy zwrócić uwagę na art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którym za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny o.z. we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 września 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 329/02: jeżeli wielkość tych podatków została określona decyzją administracyjną, aż do czasu wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego (uchylenia lub stwierdzenia nieważności), nie można stwierdzić, że dokonana zapłata była nienależna i stanowiła nadpłatę w powyższym rozumieniu. W takim zatem przypadku podatnik nie mógł zgłosić formalnie żądania roszczenia o zwrot nadpłaty, skoro jeszcze nim w ogóle formalnie nie dysponował, starając się dopiero - poprzez zwalczanie wadliwej decyzji administracyjnej, powodującej nadpłatę - o formalną możliwość zgłoszenia takiego roszczenia, tzn. prawa żądania od organu podatkowego zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Gdyby bowiem takie żądanie przed uchyleniem decyzji wymiarowej zgłosił, organ podatkowy umorzyłby postępowanie stwierdzając, że jest ono - w świetle tej decyzji - bezprzedmiotowe, gdyż jakakolwiek nadpłata (wierzytelność od organu na rzecz podatnika) nie występuje. W niniejszej sprawie skarżąca zgłaszała dwukrotnie takie roszczenia, pismami z dnia 13 października 1998 r. oraz z dnia 15 maja 2001 r., jednakże organy podatkowe prawidłowo umarzały postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż jakakolwiek nadpłata nie występowała w sytuacji, kiedy toczyło się postępowanie wymiarowe. Zatem podatnik, aby żądać zwrotu nadpłaty zmuszony był wnosić o uchylenie wadliwej decyzji, stanowiącej podstawę powstania zaległości. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2002 r. sygn. akt I SA/Wr 329/02 ( Przegląd Podatkowy 2003/6/62 ), wyrok WSA z dnia 06.10.2004r., sygn. akt III SA 2137/03, wyrok WSA z dnia 06.05.2004r., sygn. akt III SA 3163/02, wyrok WSA z dnia 12.01.2004r., sygn. akt III SA 294/02, wyrok WSa z dnia 13.11.2007 r., sygn. akt I SA/GL 530/07, wyrok NSA z dnia 06.05.2005 r., sygn. akt FSK 2110/04), że termin, o którym stanowi art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jest zachowany wówczas, gdy podatnik w okresie 3 lat od zapłacenia podatku wystąpił w ramach przysługującego mu środka prawnego np. odwołania, wniosku o wznowienie postępowania lub o stwierdzenie nieważności decyzji z roszczeniem (żądaniem) do organu podatkowego o uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego bądź też zaległości podatkowej. W takim bowiem przypadku, żądanie wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji stanowiącej podstawę nienależnego świadczenia podatkowego, zawiera w sobie jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które staje się wymagalne w momencie jej stwierdzenia tzn. uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Zgodzić się należy z poglądem prezentowanym w cytowanym wyżek wyroku NSA z dnia 18.09.2002 r., że: "...postępowanie podatkowe prowadzone z inicjatywy podatnika w celu obalenia wadliwej decyzji administracyjnej i w konsekwencji odzyskania nienależnie uiszczonych należności podatkowych stanowi niewątpliwie - w ostatecznym swoim celu - formę roszczenia podatnika o zwrot nienależnego świadczenia, a wiec nadpłaty. Żądanie uchylenia wadliwej decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę zapłaty nienależnego podatku, jest jednocześnie niewątpliwie roszczeniem o odzyskanie tegoż świadczenia, a toczące się w tym zakresie postępowanie, prawnie konieczną drogą do osiągnięcia tegoż celu. Czasokres trwania /ewentualnie przewlekłość/ tegoż postępowania - w przypadku uznania racji podatnika co do wadliwości prawnej decyzji wymiarowej - nie może być więc wykorzystywany przez organy podatkowe jako prawna podstawa odmowy zadośćuczynieniu roszczeniu podatnika, z uwagi na przedawnienie prawa do zgłoszenia żądania zwrotu nadpłaty, skoro roszczenie to było przez niego artykułowane w trakcie całego postępowania toczącego się przeciwko tej decyzji". W rozpatrywanej sprawie skarżąca – jak słusznie podniosła w skardze - od 1998 r. , tj. od momentu wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 28 kwietnia 1998r. - cały czas zwalczała rozstrzygnięcia organów podatkowych w zakresie wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1996, poprzez wnoszenie odwołań od decyzji organów I instancji oraz skarg na decyzje organu odwoławczego. W wyniku tych działań uchylenie wadliwej decyzji, a tym samym stwierdzenie nadpłaty nastąpiło dopiero w 2008 r.. W niniejszym postępowaniu zapłata podatku dochodowego nastąpiła w roku 1996 i 1997. Natomiast skarżąca Spółka, odwołała się od decyzji wymiarowej, wydanej dla Spółki, po raz pierwszy w 1998 r. Oznacza to, że termin określony w art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych został dochowany. Należało przyjąć, że wniesione odwołanie zawierało w sobie jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty. Oceny tej nie mógł zmienić ponowny wniosek Spółki z dnia 28 lutego 2008 r, o zaliczenie części nadpłaty na poczet zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Mając na względzie przytoczone okoliczności sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło