I SA/Op 228/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Koła Gospodyń Wiejskich w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 30 stycznia 2025 r., nr 026/2025 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Samodzielne Koło Gospodyń Wiejskich w P. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z 30 stycznia 2025 r. nr 026/2025, którą organ ten, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), art. 10 ust 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199), § 13zzr ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z 30 grudnia 2024 r. nr BP162.83210.98.2024.KGWFR o odmowie przyznania pomocy dla Samodzielnego Koła Gospodyń Wiejskich w P. Z akt sprawy wynika, iż 28 listopada 2024 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie (dalej też jako: organ I instancji) wpłynął wniosek złożony przez Samodzielne Koło Gospodyń Wiejskich w P. (dalej też jako: Strona, Koło) o udzielenie pomocy finansowej dla koła gospodyń wiejskich z gminy o frekwencji powyżej 60% w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. W wezwaniu nr [...] z 18 grudnia 2024 r. organ I instancji wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych polegających na tym, że do złożonego wniosku nie dołączono wpisu do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich. W piśmie z 30 grudnia 2024 r. Strona oświadczyła, że wraz z wnioskiem zostały złożone wszelkie wymagane prawem załączniki, w związku z czym powyższe wezwanie jest nieuzasadnione. W przedmiotowym piśmie wskazano, że wraz z wnioskiem o pomoc, a więc 28 listopada 2024 r., został złożony wniosek o wpis do ewidencji producentów. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie w decyzji nr BP162.83210.98.2024.KGWFR z 30 grudnia 2024 r. odmówił Stronie przyznania pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż odmowa przyznania płatności nastąpiła z uwagi na to, że Strona nie dołączyła do wniosku wpisu do Krajowego Rejestru Gospodyń Wiejskich przed dniem złożenia wniosku. Od powyższego rozstrzygnięcia Strona 14 stycznia 2025 r. złożyła odwołanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu decyzją z 30 stycznia 2025 r. o nr 026/2025 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu stwierdził, iż jednym z zasadniczych warunków przyznania pomocy jest posiadanie przez beneficjenta pomocy na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy wpisu do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich. Stanowi o tym wprost treść § 13 zzr ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyartykułowanego warunku Strona nie wypełniła. Organ wskazał również, iż kwestie związane z procedowaniem złożonego przez Stronę wniosku o wpis do prowadzonego przez ARiMR rejestru producentów rolnych (EP), w obliczu poczynionych ustaleń w zakresie daty wystąpienia z wnioskiem (28 listopada 2024 r. - wedle oświadczenia Strony) nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem pomoc przysługuje jedynie podmiotom, które w dniu 15 października 2023 r. były ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich, o którym mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz.U. z 2025 r., poz. 310 – dalej jako: ukgw). W związku z tym nawet pozytywne rozpoznanie wniosku o wpis do EP nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zważywszy na powyższe argumenty, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu stwierdził, iż podjęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie rozstrzygnięcie w sprawie odmowy przyznania dla Samodzielnego Koła Gospodyń Wiejskich w P. pomocy finansowej, wyrażone w decyzji nr BP162.83210.98.2024.KGWFR z 30 grudnia 2024 r. jest prawidłowe. Od powyższego rozstrzygnięcia Strona wywiodła skargę, w której sformułowano zarzuty naruszenia § 13zzr ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przez jego niezastosowanie w związku z art. 34 ust. 6 ukgw. W uzasadnieniu tak skonstruowanych zarzutów wskazano, iż na podstawie przepisu art. 34 ust. 6 ustawy o kołach gospodyń wiejskich koła gospodyń wiejskich, które nie wystąpią z wnioskiem o dokonanie wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru zgodnie z przepisami tej ustawy, działają na podstawie przepisów dotychczasowych. Oznacza to zdaniem Strony, że zaskarżona decyzja, motywowana brakiem wpisu Strony do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, stanowi przejaw niezgodnego z prawem różnicowania i dyskryminacji kół gospodyń wiejskich jedynie z powodu różnej podstawy prawnej ich legalnej działalności. W ocenie Strony, organy obydwu instancji przeszły do porządku nad treścią pkt 1 § 13zzr ust.1 rozporządzenia, który in fine każe uznać za beneficjentów prawa pomocy również te kółka, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego ("albo wpisanemu..."), a taki m.in. przypadek zaistniał w sprawie, bowiem Strona pozostaje wpisana do prowadzonego przez [...] Wojewódzki Związek Rolników i Organizacji Społecznych w O. Rejestru Samodzielnie Działających Kół Gospodyń Wiejskich, prowadzonego na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o Społeczno-Zawodowych Organizacjach Rolników od roku 2008, zaś sam [...] Związek pozostaje wpisany do KRS pod nr [...]. Dalej Strona podkreśliła, iż koła gospodyń wiejskich działające na podstawie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników oraz ustawy - Prawo o Stowarzyszeniach nie mają możliwości wpisania się do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich jako kontynuujących działalność prowadzoną "na innych przepisach prawa oraz posiadanych wpisach w innych rejestrach szczegółowo wskazanych wymienionymi wcześniej ustawami. Nie jest również dopuszczone posiadanie dwóch wpisów tego samego podmiotu w dwóch odmiennych rejestrach". Strona wskazała, iż koło gospodyń wiejskich działające w obrocie prawnym na podstawie obowiązujących przepisów nie ma możliwości kontynuacji działalności i posługiwania się wcześniej nadanymi numerami REGON i NIP poprzez zarejestrowanie działalności w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich. Nie ma też znaczenia, że skład członków, skład organów, czy siedziba jest identyczna. Reasumując Strona wskazała, iż "(...) prowadzenie działalności na podstawie ukgw i rejestracji w Krajowym Rejestrze KGW prowadzonym przez Agencji przez organizację posiadające rejestracje na innych podstawach prawnych wymaga przeprowadzenia czynności niezbędnych do rozwiązania działalności w przypadku istniejących Samodzielnych Kół Gospodyń Wiejskich i przeprowadzenia procesu likwidacji oraz uzyskania decyzji i dokumentów poświadczających wyrejestrowanie z Rejestru Samodzielnie Działających Kół Gospodyń Wiejskich oraz z Rejestru REGON i Ewidencji NIP". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu uznał skargę za bezzasadną i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej: ppsa), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Spór w sprawie dotyczył zgodności z prawem odmowy przyznania Stronie pomocy finansowej skierowanej dla koła gospodyń wiejskich z gminy o frekwencji powyżej 60% w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 15 października 2023 r. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy finansowej Stronie, co zaaprobował Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, ponieważ Strona nie spełnia kryterium podmiotowego określonego w § 13zzr ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Strona twierdzi natomiast, że spełnia warunki uzyskania pomocy finansowej, gdyż koło gospodyń wiejskich działające na podstawie ustawy z 8 października 1982 r. o społeczno - zawodowych organizacjach rolników (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 263; ze zm.) nie musi podlegać wpisowi do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich aby móc otrzymać pomoc przewidzianą w rozporządzeniu. Sąd stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko organów. W przedmiotowej sprawie Strona zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego w Nysie z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej dla koła gospodyń wiejskich z gminy o frekwencji powyżej 60% w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. Do wniosku nie został dołączony wpis do Krajowego Rejestru Gospodyń Wiejskich. Są to okoliczności bezsporne. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia. Zgodnie z § 13zzr ust. 1 tego aktu, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, kołu gospodyń wiejskich: 1) wpisanemu do dnia 15 października 2023 r. do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, o którym mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich, albo wpisanemu do tego dnia do Krajowego Rejestru Sądowego - w przypadku kół gospodyń wiejskich działających jako stowarzyszenie na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), albo jako kółko rolnicze na podstawie ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 263) albo 2) które na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy zostało wpisane do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, o którym mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich i które na dzień 15 października 2023 r. działało jako samodzielne koło gospodyń wiejskich albo jako jednostka organizacyjna kółka rolniczego na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników; 3) którego siedziba znajduje się na obszarze gminy, w której frekwencja w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. wyniosła powyżej 60 %. Z treści przywołanego przepisu wynika, że pomoc finansowa w nim określona została skierowana do ściśle określonych podmiotów. Podmiotami, do których skierowano pomoc, są koła gospodyń wiejskich działające w formie prawnej stowarzyszenia na podstawie ustawy Prawo o stowarzyszeniach albo w formie prawnej kółka rolniczego na podstawie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników albo działające samodzielnie albo jako jednostki organizacyjne kółka rolniczego. Użyty spójnik "albo" służy przy tym zapewnieniu, że pomoc finansowa może być przyznana kołu gospodyń wiejskich funkcjonującemu w jednej z alternatywnych form prawnych. Ponadto warunkiem koniecznym otrzymania pomocy finansowej jest wpisanie koła gospodyń wiejskich do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich albo Krajowego Rejestru Sądowego, w zależności od formy prawnej jego działania. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego dotyczy kół gospodyń wiejskich działających w formie stowarzyszenia oraz kółka rolniczego. Wpis do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich dotyczy natomiast kół gospodyń wiejskich działających jako samodzielne podmioty na podstawie przepisów ustawy o kołach gospodyń wiejskich, w tym kół, które jeszcze 15 października 2023 r. działały jako samodzielne koło gospodyń wiejskich na podstawie przepisów ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, ale już na dzień złożenia wniosku o pomoc z ARiMR usamodzielniły się, tj. zostały wpisane do rejestru kół. Nie ulega wątpliwości, iż Koło powstało i działało na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 października 1982 roku o społeczno - zawodowych organizacjach rolników. Stosownie do treści art. 22 ust. 2 ustawy o społeczno - zawodowych organizacjach rolników koło gospodyń wiejskich działa jako wyodrębniona jednostka organizacyjna kółka rolniczego i ma swoją reprezentację we wszystkich jego statutowych organach. Natomiast zgodnie z ust. 4 art. 22 - we wsiach, w których nie działają kółka rolnicze, mogą być zakładane samodzielne koła gospodyń wiejskich, działające na podstawie regulaminu rejestrowanego w wojewódzkim związku rolników, kółek i organizacji rolniczych. Koło gospodyń wiejskich działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, określającego cele i zadania koła, uprawnienia i obowiązki członków, formy i środki działania, tryb podejmowania uchwał przez organy koła oraz uprawnienia i obowiązki tych organów (ust. 3 art. 22). Strona jest samodzielnym kołem, założonym w oparciu o art. 22 ust. 4 powyższej ustawy o społeczno - zawodowych organizacjach rolników. Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez Stronę, Koło działa na podstawie regulaminu, zarejestrowanego w [...] Wojewódzkim Związku Rolników i Organizacji Społecznych z siedzibą w O. 12 grudnia 2008 r. Nie jest jednocześnie przedmiotem sporu kwestia braku wpisania Koła do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie przepisów ustawy z 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich. Strona nie spełnia zatem, jak prawidłowo stwierdziły organy, przesłanki podmiotowej uzyskania wnioskowanej pomocy, określonej § 13zzr ust. 1 rozporządzenia. Z treści powyższego przepisu § 13zzr ust. 1 rozporządzenia wynika bowiem, m.in., iż warunkiem koniecznym otrzymania pomocy finansowej jest wpisanie koła gospodyń wiejskich do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich albo Krajowego Rejestru Sądowego, w zależności od formy prawnej jego działania. Wynika to wprost z treści przywołanego przepisu, przy czym treść tego przepisu jest jasna i nie pozostawia miejsca na wątpliwości interpretacyjne. Należy również zauważyć, iż powyższe rozporządzenie nie jest aktem wykonawczym do powoływanej powyżej ustawy o kołach gospodyń wiejskich czy też ustawy o społeczno - zawodowych organizacjach rolników, dlatego nie można łączyć jego regulacji z tymi ustawami i dokonywać oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat postanowień wskazanych ustaw (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1096/22). Podnoszone zatem w skardze aspekty aksjologiczne tej regulacji, polegające na tym, że pomija ona koła gospodyń wiejskich, które nie zostały wpisane do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich ale działają na podstawie dotychczasowych przepisów - do czego uprawnia je regulacja art. 34 ust. 6 ukgw - nie mogą mieć znaczenia dla oceny zastosowania § 13zzr ust. 1 rozporządzenia. Wyjaśnić w tym miejscu jedynie należy, iż przywoływany przez Stronę przepis art. 34 ust. 6 wskazuje, iż "Koła gospodyń wiejskich, które nie wystąpią z wnioskiem o dokonanie wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, działają na podstawie przepisów dotychczasowych". Oznacza to, że koła gospodyń wiejskich, które nie skorzystają z możliwości przewidzianej w ust. 1 art. 34, zgodnie z którym "Działające w dniu wejścia w życie ustawy koła gospodyń wiejskich mogą dostosować statuty do wymagań ustalonych w ustawie i wystąpić z wnioskiem o dokonanie wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru zgodnie z przepisami ustawy", mogą dalej funkcjonować na podstawie dotychczasowych przepisów bez wskazanej w ust. 1 rejestracji w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich. Jednak ta okoliczność jest prawnie irrelewantna dla możliwości skorzystania z pomocy przewidzianej w rozporządzeniu w § 13zzr ust. 1. Przepis ten wskazuje bowiem na jasno określone warunki uzyskania pomocy, w tym warunek podmiotowy, jakim jest wpis do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich albo Krajowego Rejestru Sądowego, w zależności od formy prawnej działania koła. Zatem fakt, iż koła gospodyń wiejskich mogą funkcjonować również bez wpisu do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich oznacza tylko tyle, iż w przywołanym przepisie art. 34 ust. 6 ukgw ustawodawca przewidział taką możliwość dla kół. I tylko tyle. Natomiast, skoro przepis § 13zzr ust. 1 rozporządzenia nie wskazuje na możliwość ubiegania się o pomoc przez koła gospodyń wiejskich, o których mowa w art. 34 ust. 6 ukgw, to oznacza, iż podmioty takie nie są objęte hipotezą normy prawnej wskazanej w przepisie § 13zzr ust. 1 rozporządzenia. W świetle powyższej argumentacji, zdaniem Sądu, decyzje organów nie naruszają ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego. Sąd stwierdza, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, które znajdowały zastosowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem Strony. W niniejszej sprawie organy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dokonały weryfikacji Strony jako podmiotu wnioskującego o dofinansowanie, między innymi w kontekście wystąpienia przesłanek określonych w § 13zzr ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia i prawidłowo odmówiły przyznania dofinansowania. Trzeba jednocześnie podkreślić, iż w złożonym wniosku Strona oświadczyła, iż znane są jej warunki otrzymania pomocy finansowej określone w § 13zzr rozporządzenia. A zatem posiadała wiedzę odnośnie wymagań stawianych w tym zakresie przez przepisy prawa. Na marginesie jedynie zauważyć należy, iż pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich z gmin o frekwencji powyżej 60% w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. została wprowadzona do rozporządzenia już 12 grudnia 2023 r. - w § 13 zzk (który obowiązywał do 7 maja 2024 r.). Już w tym przepisie ustawodawca wprowadził warunek podmiotowy uzyskania powyższej pomocy w postaci wpisu koła do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich. Obowiązujący od 19 października 2024 r. przepis § 13zzr konsekwentnie ten wymóg powtarza (z modyfikacjami). Końcowo wskazać należy, że Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie niekwestionowanym przez Stronę. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ppsa, oddalił skargę. Wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu są opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl