I SA/Op 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości wskutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wniosek oddalić Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2008 r. skarżący J. R. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], ustalającą zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 983, 00 zł. We wniosku nie przedstawił żadnych okoliczności ani dowodów uzasadniających przedmiotowy wniosek. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2008 r. wezwano skarżącego do przedłożenia informacji uprawdopodabniających spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących wstrzymanie zaskarżonego aktu, wraz dokumentami na ich poświadczenie, między innymi świadczących o uzyskiwanych dochodach oraz ponoszonych kosztach bieżącego utrzymania (np. wyciągi z kont i lokat bankowych za ostatnie 3 m-ce, rachunki dotyczące ponoszonych wydatków w okresie od 01.11.2008r. do 30.01.2009r.) W odpowiedzi skarżący, w załączeniu do pisma z dnia 12 lutego 2009 r., przesłał kserokopie wyciągów z rachunku bankowego za okres 01.11.2008 r. do 31.01.2009 r. oraz dowodów wpłat rat kredytowych, płatnych w tym okresie. Wskazał również, że większość kosztów codziennego utrzymania zwykle nie jest dokumentowana rachunkami. Koszty najmu mieszkania, energii elektrycznej, gazu i innych kredytów ponosi jego żona i na nią są wystawiane rachunki z tych tytułów Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), po przekazaniu skargi sądowi może on, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wcześniejsza odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia takiego wniosku do sądu. Jak z powyższego wynika, w zaistniałym stanie sprawy nie istnieją przeszkody formalne do rozpoznania przez Sąd zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pamiętać jednocześnie należy, że przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, stosowaną w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści tego przepisu wynika obowiązek wykazania przez wnioskującego okoliczności uprawdopodobniających zaistnienie wskazanych przesłanek. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Choć zatem obowiązek ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. obciąża sąd administracyjny, który przy rozpatrywaniu wniosku winien brać pod uwagę wszystkie okoliczności w nim podniesione, a ponadto także te, które wynikają z całości akt sprawy, to jednak uprawdopodobnienie okoliczności faktycznych będących podstawą wniosku ciąży na skarżącym, który działa we własnym, procesowym interesie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II Sa/Bk 352/06, LEX nr 192964). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). Treść wniosku oraz akta administracyjne nie przybliżają okoliczności wskazujących na wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody. Niebezpieczeństwo takie musi być realne, a ponadto szkoda musi być "znaczna". Strona nie uprawdopodobniła również, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Wyegzekwowanie należności pieniężnych samo w sobie nie może być uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, gdyż zawsze istnieje możliwość zwrotu sum niesłusznie wyegzekwowanych lub dobrowolnie zapłaconych. Ewentualne uchylenie zaskarżonego aktu wskutek jego sądowej kontroli spowoduje bowiem obowiązek organów podatkowych zwrotu ściągniętych należności z ewentualnym oprocentowaniem. Okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku Sąd nie dopatrzył się również dokonując oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Sąd, będąc zobowiązany do zbadania wniosku w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oparł się również na danych zgromadzonych w toku postępowania wpadkowego zainicjowanego wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy. Wynika z nich, iż skarżący wraz z żoną uzyskuje dochody ze stosunku pracy (a więc pozyskiwanych w sposób stały, co również nie jest bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej skarżącego) w kwocie około 3.000 zł netto, ponosząc przy tym wydatki na czynsz w wysokości 447 zł i raty kredytów 1200 zł (innych wydatków skarżący nie wskazał). W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego choć niewątpliwie trudna nie świadczy, by na obecnym etapie postępowania istniało niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub by wykonanie decyzji niosło ze sobą nieodwracalne skutki. Wskazać bowiem należy, iż trudna sytuacja majątkowa sama w sobie nie stanowi przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Niezbędne jest wykazanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji związane jest z ryzykiem przekraczającym normalne następstwa wynikające z wykonywania aktu, wiążące się np. z zagrożeniem dla egzystencji podatnika czy niebezpieczeństwem pozbawienia środków koniecznych dla jego niezbędnego utrzymania. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności przemawiających za uznaniem, iż wskutek wykonania decyzji jego sytuacja życiowa ulegnie zmianie w stopniu przekraczającym zwykłe następstwa zapłaty podatku. Okoliczności takie, zdaniem sądu nie wynikają również z akt sprawy. Reasumując, uregulowanie przewidziane w ramach art. 61 § 3 ustawy ma wyjątkowy charakter, a jego zastosowanie obwarowane zostało szczególnymi przesłankami, których istnienia wnioskodawca nie wykazał. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne orzeczono jak w sentencji.