I SA/Op 24/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Olesno na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia podatnikowi K. L. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2003 r. postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 4, art. 47 § 3, art. 51 § 1 i § 2, oraz art. 53 § 1 i § 4 w zw. z art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.) – dalej "Ordynacja podatkowa"; art. 8 – 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 1991 nr 9 poz. 31 ze zm.); art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U 96 nr 13 poz. 74 z późn. zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Oleśnie nr II/12/02 z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2003 r.; Burmistrz Olesna określił K. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2003 r. Powyższa decyzja była przedmiotem odwołania podatnika do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które decyzją z [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W skardze z 27 grudnia 2004 r. (data wpływu 29 grudnia 2004 r.) Gmina Olesno domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżąca kwestionowała stanowisko zajęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podniosła, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym szczegółowo wskazują, iż uchwały podejmowane przez organy gminy podlegają z mocy prawa stosownej kontroli. W przypadku nie stwierdzenia ich nieważności stanowią źródło prawa. Dlatego źródłem prawa jest zakwestionowana uchwała Rady Miejskiej, w oparciu o którą wydano decyzję w I instancji. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że istnieje po jej stronie interes prawny w złożeniu skargi skoro decyzja organu odwoławczego "pozbawia Gminę możliwości uzyskania podatku stanowiącego dochód jednostki samorządu terytorialnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie i powołując się na przepis art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) – dalej zwana: "Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", wskazało, iż w orzecznictwie sądowym przeważa pogląd, iż organ, który wydał w sprawie decyzję nie jest w tej samej sprawie stroną postępowania. Powołano się przy tym na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03. Zaznaczono, że w sprawie stanowiącej przedmiot skargi, której istota sprowadza się do kwestionowania zasadności uchylenia decyzji organu I instancji Burmistrz Miasta Olesno wydając jako organ decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych nie działa jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego postępowanie dotyczy. To zapatrywanie dotyczy w równym stopniu Gminy Olesno, w imieniu której Burmistrz Miasta Olesno wniósł skargę. Gmina Olesno nie mając statusu podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie nie jest uprawniona w rozumieniu art. 50 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi, a to w konsekwencji winno skutkować jej odrzuceniem. W tych okolicznościach faktycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Nadto po myśli art. 33 tej samej ustawy osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jest uczestnikiem postępowania na prawach strony. Uczestnik postępowania musi jednak wykazać interes prawny, podobnie jak osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, o ile wynik postępowania tego interesu dotyczy (por. art. 33 § 1 i § 2 ustawy). Z uregulowaniami tymi łączą się przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące skargi. W szczególności w myśl art. 50 ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i – w niektórych wypadkach – organizacja społeczna, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Oprócz wymienionych podmiotów uprawnionym do wniesienia skargi jest także ten podmiot, któremu ustawy wprost przyznają prawo wniesienia skargi. Ma racje organ odwoławczy powołując się na poglądy orzecznictwa co do roli samorządów i ich organów w zakresie uprawnień procesowych przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych. Włączenie organów samorządowych do systemów organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie w jakim organy jednostki samorządu terytorialnego wykonują funkcje organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania interesu prawnego tej jednostki. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Jest to następstwo celowych uregulowań ustawodawczych. (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r. w sprawie OPS 1/03 opubl. w ONSA 2003/4/115 cytowaną już przez organ odwoławczy). Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym wyznaczona jest przepisami prawa. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez te jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w wymienionych postępowaniach legitymacji procesowej strony. Nie jest także podmiotem wymienionym w art. 33 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do zaskarżania decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego. Stąd też w myśl art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę odrzucić.