I SA/Op 268/09
PostanowienieWSA w Opolu2009-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości jest uzasadnione, gdy jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę dla podatnika, trudne do odwrócenia skutki oraz gdy decyzja jest wadliwa?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości zasługuje na uwzględnienie, gdy ziściły się przesłanki zawarte w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę rozmiar inwestycji, zaciągnięte kredyty, zatrudnienie pracowników oraz potencjalne konsekwencje finansowe i społeczne, przesłanki te zostały spełnione.Stan faktyczny
J.W. i A.W. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2006 r. Wraz ze skargą złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie pozbawi ich znacznych środków finansowych, co dotknie ich działalność gospodarczą, zaciągnięte kredyty i zatrudnienie ponad 100 pracowników. Podkreślili, że decyzja była dla nich zaskoczeniem, gdyż liczyli na zwolnienie z podatku. Wskazali na poniesione koszty zakupu i remontu nieruchomości oraz na ryzyko nieodwracalnej szkody.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W., A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 listopada 2008r. nr SKO.I.40/1259/2008/po w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2006r. po rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
J.W. i A.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 listopada 2008r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2006r. W skardze zawarli również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na poparcie wniosku podali, że jest on uzasadniony ich ważnym interesem jako podatników, polegającym na tym, że wykonanie decyzji pozbawi ich w znacznej ilości środków finansowych. Wysokość zobowiązania w tym podatku za lata 2005-2007r. stanowi kwotę około 2.000.000zł. Taka sytuacja byłaby dotkliwa zważywszy, że J. W. prowadzi działalność gospodarczą i ma z tego tytułu zaciągnięte kredyty oraz inne zobowiązania. Argumentowali też, że decyzja nakładająca na nich obowiązek podatkowy była dla nich zupełnym zaskoczeniem gdyż na mocy uchwały Rady Miejskiej w N. – jak sądzili - nabyli prawo do zwolnienia w tym podatku. Nie byli więc przygotowani na jego zapłatę i nie mają tak dużych środków finansowych. Podnieśli, że na zakup nieruchomości, których podatek dotyczy, wydatkowali kwotę 10.002.000zł. Dalsze środki wyłożyli na remont i adaptację budynków na potrzeby uruchomienia produkcji. Nadal ponoszą też koszt związane z funkcjonowaniem powstałego w ten sposób zakładu pracy. Nade wszystko zatrudnili ponad 100 nowych pracowników do pracy w tym zakładzie. Ciążą na nich zaciągnięte na te cele kredyty, co dodatkowo obciąża ich sytuację. Natomiast zapłata podatku spowoduje ograniczenie działalności zakładu oraz zwolnienie pracowników. W dalszej perspektywie może prowadzić do zaprzestania działalności na terenie N.oraz wypowiedzenia przez banki umów kredytowych. Stąd też wywoła to u skarżących nieodwracalną szkodę. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparty został również o argument oczywistej wadliwości decyzji organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparli m.in. na art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - /dalej zwane p.p.s.a./. Wniosek skarżących złożony w trybie art. 61 §2 p.p.s.a. nie został przez organ rozpatrzony, zatem wobec jego ponowienia, Sąd wniosek rozstrzygnął.
Zdaniem Sądu w sprawie ziściły się przesłanki zawarte w cytowanym przepisie prawa, a to "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oraz "trudne do odwrócenia skutki". Wniosek ma też oparcie w stanie faktycznym sprawy i zgromadzonym materiale dowodowym.
Jak wynika z pisma skarżących z dnia 4 listopada 2004r., umowy sprzedaży – aktu notarialnego z dnia 21 października 2004r. oraz faktury VAT z 26 października 2004r. nabyli oni od syndyka upadłych [...] w N. S.A. substancję przedsiębiorstwa, a w szczególności prawa do gruntów, budynków i budowli oraz parku maszynowego po upadłej spółce. Cena wyniosła 10.002.000zł. Na sfinansowanie transakcji uzyskali kredyt inwestycyjny na przedsiębiorstwo J. W. "[...]" w kwocie 8.000.000zł. Na jego zabezpieczenie na rzecz Banku PKO S.A. Oddział w Opolu ustanowiono hipotekę kaucyjną w kwocie równej udzielonemu kredytowi. Skarżący we współpracy Powiatowym Urzędem Pracy w N. zatrudnił 102 nowych pracowników. Ich listę przedłożył do wniosku o zwolnienie od podatku od nabytych nieruchomości. Stan zatrudnienia skarżący zaktualizował w piśmie z dnia 16 stycznia 2005r. Podał, że 98 z nowozatrudnionych pracowników mieszka na terenie powiatu n. , w tym 78 na terenie gminy N.w tym 75 to byłe osoby bezrobotne, w tym 62 to byli bezrobotni z terenu gminy N. W zakres materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie wchodzi również dokumentacja fotograficzna obrazująca stan zakładu – budynków, placów, hal, wyposażenia – w chwili ich sprzedaży. Potwierdza ona tezę skarżącego, że nabyte po upadłej spółce budynki i ich wyposażenie nie nadawały się do rozpoczęcia produkcji i konieczne było poniesienie na ten cel znacznych kosztów. W aktach sprawy znajdują się również wyrysy z ewidencji gruntów obrazujące rozmiar obszaru przedsiębiorstwa. Znów z wypisu z ewidencji działalności gospodarczej wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego ma również inne oddziały na terenie kraju oraz, że zajmuje się m.in. produkcją i sprzedażą części samochodowych.
Sąd zwraca uwagę, że model postępowania sądowoadministracyjnego jest ukształtowany na zasadzie kontradyktoryjności. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie zakwestionowało okoliczności sprawy, o które oparty jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym, wobec braku dowodów przeciwnych, Sąd powyższe okoliczności uznał za bezsporne, wiarygodne i udowodnione.
Wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia skarżącym znacznej szkody. Nieruchomości objęte przedmiotowy podatkiem należą do znacznego kompleksu przemysłowego – przedsiębiorstwa, które skarżący nabyli po upadłej spółce. Przy wykorzystaniu nabytej infrastruktury zorganizowano przedsiębiorstwo produkcyjne. Materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności wyrys z ewidencji gruntów oraz dokumentacja fotograficzna obrazują, że poczyniona przez skarżących inwestycja ma znaczne rozmiary. Chodzi to o organizację przedsiębiorstwa zatrudniającego około 100 osób. Dlatego też, skoro wykonanie zaskarżonej decyzji dotknie przedsiębiorstwo w takich rozmiarach to też szkoda, którą wykonalność decyzji może wyrządzić również może mieć znaczne rozmiary.
Jak wynika z materiału dowodowego koszt nabycia przedsiębiorstwa wyniósł 10.002.000zł. Z tego aż 8.000.000zł zostało sfinansowane przez bank, który zabezpieczył kredyt hipoteką na majątku skarżących. Stan przedsiębiorstwa w chwili jego nabycia nie pozostawiał wątpliwości, że uruchomienie jakiejkolwiek produkcji w oparciu o tą infrastrukturę wymagało dużych nakładów finansowych. Budynki, budowle, hale i maszyny były zniszczone i nie nadawały się do dalszego wykorzystania. Do uruchomienia produkcji skarżący potrzebowali też zatrudnienia ok. 100 osób. A zatem rozmiar poniesionych kosztów oraz źródła ich finansowania wskazują, że w tej sytuacji wygospodarowanie kwoty ok. 2.000.000zł na pokrycie zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007r. będzie utrudnione i zaważy na dalszych losach tego zakładu.
W sprawie ziściła się również druga z przesłanek zawartych w cytowanym art. 61 §3 p.p.s.a w postaci możliwości wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykonania zaskarżonej decyzji ma na tyle duże rozmiary gdyż chodzi o kwotę ok. 2.000.000zł, że przy inwestycji kosztującej przeszło 10.000.000zł i wymagającej dalszych nakładów, może zadecydować o dalszych jej losach. Jak wynika z ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorstwo skarżącego ma inne oddziały na terenie kraju, co pozwala sądzić, że wykonanie decyzji może nie doprowadzić do całkowitej likwidacji przedsiębiorstwa to jednak uszczupli mocno jego potencjał i stan posiadania, a takie skutki są trudne do odwrócenia.
Poza tym ograniczenie lub likwidacja oddziału w N. niewątpliwie wywoła konieczność redukcji zatrudnienia. To spowoduje, że osoby, które wskutek inwestycji skarżących przestały być bezrobotne, znów na dłuższy lub krótszy okres pozostaną bez pracy. Uwzględniając te okoliczności trzeba zwrócić uwagę, że przywrócenie stanu pierwotnego będzie praktycznie niemożliwe.
Trafny jest też pogląd, że w przypadku współfinansowania inwestycji przez bank jej załamanie doprowadzi do wypowiedzenia umów kredytowych, co poza tym, że doprowadzi do wstrzymania rozwoju przedsiębiorstwa, to przede wszystkim zaważy na jego pozycji jak kredytobiorcy w przyszłości. Natomiast takie skutki są nieodwracalne i daleko idące.
Stąd uznać należało, że argumentacja skarżących miała dostateczne oparcie w materiale dowodowym sprawy oraz usprawiedliwione podstawy.
Nie uwzględniono jedynie stanowiska skarżących, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej wadliwość gdyż byłoby to wyraz wyprzedzenia kontroli jej legalności, a jako taki jest niedopuszczalny (vide postan. NSA z 28.04.2005r. sygn. akt II OZ 184/05).
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło